Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
12 Июл, 2026   |   27 Муҳаррам, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:18
Қуёш
05:00
Пешин
12:29
Аср
17:41
Шом
20:01
Хуфтон
21:38
Bismillah
12 Июл, 2026, 27 Муҳаррам, 1448

Аёлини Онасидан устун қўйган фарзанд

12.08.2022   2373   5 min.
Аёлини Онасидан устун қўйган фарзанд

(бўлган воқеа)

Бу воқеани заргарлик дўконларидан бирида ишлайдиган танишим ҳикоя қилиб берган эди. Ҳайит байрами куни чиройли кийинган бир йигит дўконимга хотини билан кириб келди. Уларнинг ортидан гўдак болани қўлида кўтариб олган кекса онахон кўринди. У дўкон остонасидан ичкарига бир – икки қадам киргач, ундан уёғига ўтмасдан пойгакда туриб қолди. Билсам, бу онахон мазкур йигитнинг онаси, қўлидаги бола эса унинг набираси экан.

Ҳалиги одамнинг аёли тилла ва жавоҳир буюмлар териб қўйилган ойнали пештахталар ичига гўёки шўнғиб кетиб, улардан бошини кўтаролмай қолди. Кўзига яхши кўринган ҳамма нарсани қўлига олиб, бўйнига, қўлларига тақиб кўрар, эрига ҳам “қалай” дегандек кўрсатарди. Шу тариқа, у нархига парво ҳам қилмасдан анча нарсани хариб қилиб қўйди.

Танлайдиганини танлаб бўлгач, эрига имо қилган эди, у: “неча пул бўлди?” дея олдимга югуриб келди. Ҳисобни кўриб, қўрқиб кетади деб ўйлаган эдим.

– Жами йигирма беш миллион бирюз етмиш минг, сўм бўлди...

– “бир юз етмиш минг”и қаердан келди, ака? – деди у пешонаси тиришиб... – ҳисобни тўғри қилинг...

– Ҳа-а-а, ҳалиги,.. онангиз бир юз етмиш минг сўмлик кичкина узук олгандилар...

Шу пайт кўз ўнгимда ғалати ҳодиса юз берди. Бояги одам қани ўша узук дея, харид қилинган бир талай тилла буюмлар ичидан мазкур узукни олиб, олдимга ташлади ва “кампирларга нима бор экан, тилла тақиб(!)”, деди. Бу гапдан титраб кетдим.

Онаси унинг сўзларини эшитиб қолди ва кўзлари ёшланиб, дўкондан чиқиб кетди. Дўконнинг ойнаванд деворидан уни кузата бошладим. У ўғлининг машинасига бориб, маъюс ҳолда ўтирди. Бўғзимга бир нарса қадалгандек бўлди. Унга раҳмим келди. Қаршимда гўёки, ўз онам беҳурмат қилингандек эди.

Шу пайт бояги бойваччанинг ҳоним афандиси қўлларини пахса қилиб, эрини койий кетди.

– Нима қилардиз-а шунақа қилиб?.. Уфф, шу етми турувди. Шу қиганизга энди, ўғлизга қарамай қўйсалар нима бўлади, а?!.. Ким кўтариб юради, энди болани?.. Ман кўтармиман - у ахир!!!

Субҳаналлоҳ... Анави кекса аёл қайнонамиди ўзи, ёки хизматкор?.. Ҳайратдан ёқамни ушлай дедим.

Охири, сабрим чидамасдан ҳалиги одамга танбеҳ беришга мажбур бўлдим. Жуда ҳам хунук иш қилдиз - да, биродар, – дедим. Шунча пул сарфлаганда, биттагина арзон узук нима эди,.. шунинг учун бунчалик пасткашликка бориш керакмиди? Энди, бориб, ойингизни кўнглини олинг, – дея насиҳат қилдим.

Йигит машинада ўтирган онасининг олдига бориб:

– Хоҳласангиз ўша узукни ола қолинг, ойи – и!.. деди. Онаси эса:

– Йўқ!.. ҳеч нарса керакмас, – деди. Шунчаки, ҳамма каби мен ҳам байрам сабабли хурсанд бўлишни хоҳлагандим...

Бу манзарадан кўзларимдан олдин қалбим йиғларди. Нуроний, муштипар онаизорнинг чил-чил синган дилига малҳам топишга ожиз эдим.

Бу воқеани эшитиб, менинг ҳам кўзларим ёшланди. Наҳотки, одамлар ўз ота-оналарига нисбатан бу қадар бемеҳр бўлиб кетишган бўлса!.. Ота-онани хор қилиш шунчалик бўладими? Мурғак гўдаклик чоғимиздан бошлаб то улағайиб, ўзимизни эплайдиган бўлгунимизга қадар емай едириб, киймай кийдирган, бизнинг роҳатимиз учун неча уйқуларини ҳаром қилган, бутун умрини, соғлигини бизларга бахшида қилган ота-оналаримизга ташаккуримиз, муносабатимиз шуми? Яхшиликнинг жавоби наҳот шундай бўлса?.. Ота-онасини бошидаги тож, бирисини ой, бирисини қуёш деб билган олийжаноб халқимизнинг асл қадриятлари қайларда қоляпти?..

Наҳотки, келинларимиз ҳам биттагина қайноналарини Аллоҳ учун, ёки бундай тушунча уларга бегона бўлса, ҳеч бўлмаганда ўз эрларининг ҳурмати учун кўнглини олишни, ҳурматларини жойига қўйишни ўзларига эп кўролмайдилар?!.. Агар эр ўз ота-онасига бепарво бўлса, уни тўғри йўлга солиш аёл кишидан вожиб эмасми?!..

Қайтар дунё, дейдилар. Эрта бириси кун улар ҳам ўғил уйлантириб, қайнона бўлганларида, ўзларига нисбатан шундай муомала қилинса, чидай олармиканлар?!.. Охиратдачи, охиратда ота-онасига бемеҳр ва бепарво фарзанднинг оқибати не бўларкин?!...

Ота-онага яхшилик қилиш фарз, уларни ранжитиш, дилларини оғритиш эса гуноҳи кабирадир. Ота-онани йиғлатиш, гуноҳга буюрмаган ҳолатда итоат қилмаслик, дилларини оғритиш, кексайганларида яхшилик қилмай, ёрдам бермай ташлаб қўйиш, уларга қарашдан қочиб қариялар уйига олиб бориб қўйиш, дўстни отадан, хотинни эса онадан устун қўйиш ҳам ота-онага оқ бўлиш жумласидан ҳисобланади. Аллоҳ таоло барчамизни ота-онасига яхшилик қилувчи солиҳ бандаларидан қилсин! Ҳеч кимни кексайиб қолганда меҳрга зор қилмасин!

Одилхон қори Юнусхон ўғли

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Мусулмонлар Жаҳон Лигаси бош котиби: “Ўзбекистон ислом цивилизацияси китобига ёзилган энг ёруғ саҳифалардан биридир”

08.07.2026   10288   4 min.
Мусулмонлар Жаҳон Лигаси бош котиби: “Ўзбекистон ислом цивилизацияси китобига ёзилган энг ёруғ саҳифалардан биридир”

Тинчлик, бағрикенглик ва илм-маърифат йўлини бирлаштирган  I Халқаро ислом цивилизацияси форумида 40 дан ортиқ давлатдан 300 га яқин хорижий олимлар, сиёсат, маданият ва дин арбоблари ислом цивилизациясининг асл моҳиятини бутун дунёга англатишни мақсад қилган.

Форумда сўзга чиққан Мусулмонлар Жаҳон Лигаси Бош котиби Муҳаммад бин Абдулкарим ал-Исса Ўзбекистонни ислом цивилизациясининг энг ёрқин илм-маърифат ўчоқларидан бири сифатида эътироф этиб, буюк алломалар меросини замонавий тараққиёт билан уйғунлаштириш инсониятнинг умумий келажаги учун стратегик аҳамият касб этишини таъкидлади. Шунингдек, ислом цивилизациясининг тарихий марказларини қайта англаш ва уларнинг илмий меросини замонавий тараққиёт билан уйғунлаштириш глобал аҳамиятга эга вазифага айланганини таъкидлади.

Муҳаммад бин Абдулкарим ал-Исса, Мусулмонлар Жаҳон Лигаси бош котиби (Саудия Арабистони)

Аввало, ушбу анжуман ислом цивилизациясининг буюк ёдгорликларидан бири бўлган, мусулмон меросининг порлоқ саҳифалари мужассам юртда ўтаётгани алоҳида аҳамиятга эга.
Бу заминнинг исломий мероси ҳақида узоқ тўхталиб ўтирмайман. Чунки у бутун ислом оламида юксак эътироф этилган ва тарихимиз фахрларидан бири сифатида тилга олинади.

Ўзбекистон Марказий Осиёдаги энг буюк ислом цивилизацияси давлатларидан биридир. Самарқанд — Буюк Ипак йўлининг дурдонаси, ислом меъморчилиги тараққиётида марказий ўрин тутган шаҳарлардан бири ҳисобланади.

Бухоро эса ислом тарихи саҳифаларида энг буюк илм марказларидан бири сифатида муҳрланган. Бу шаҳар умматнинг энг улуғ алломаларидан, ҳадис илмининг амири, Шайхул ислом, ҳофизлар имоми, буюк муҳаддис Муҳаммад ибн Исмоил Бухорий раҳматуллоҳи алайҳнинг муборак номи билан чамбарчас боғлиқдир.

Ислом цивилизацияси илм-маърифат ва юксак қадриятлар асосида барпо этилган. Шу боис у инсоният тарихида маърифатпарварликнинг энг юксак намуналаридан бири бўлди.

Бошқа халқлар цивилизация йўлини излаётган бир пайтда мусулмон уммати университетлар барпо этди, илмларни таржима қилди ва бутун инсониятга юксак ахлоқ фазилатларини ўргатди.

Ислом цивилизацияси тарих китобларидаги қуруқ саҳифалар эмас. У иймон илм билан уйғунлашганда тарих нур билан ёзилиши ва унинг асарлари дунё тургунча абадий яшашининг ёрқин исботидир.

Бу цивилизация инсониятга фақат муҳташам меъморий обидаларни эмас, балки бой қонунчилик, теран тафаккур ва олий ахлоқий қадриятларни ҳам мерос қилиб қолдирди.

Биз яхши биламиз ва бундан мамнунмизки, Ўзбекистон харитадаги оддий давлат эмас. У ислом цивилизацияси китобига ёзилган энг ёруғ саҳифалардан биридир.

Самарқанддан Бухорогача, Регистондан Имом Бухорий зиёратгоҳигача бўлган барча тарихий ёдгорликлар шу ҳақиқатни намоён этадики, бу замин инсоният илм-фани ва маънавий онги учун юксак зиё масканларини барпо этган буюк умматнинг меросидир.

Илм билан иймон ўртасидаги боғлиқлик ҳеч қачон сўнмайди, қолаверса, йўқолиб кетмайди ҳам. Биз илдизи пок, таъсири буюк ва манфаати абадий бўлган цивилизация — Ислом цивилизацияси ҳақида сўз юритмоқдамиз.

Ҳар бир буюк миллатнинг цивилизацион тарихи унинг кенг қамровли сарлавҳасидир.

Бугун ана шу буюк меросни ёдга олар эканмиз, бизнинг масъулиятимиз фақат ўтмиш билан фахрланишдан иборат эмас. Балки илм ва амал орқали, юксак исломий қадриятларга таянган ҳолда, цивилизация руҳини бугунги ҳаётимизда қайта жонлантиришдир.

Шу муносабат билан Ўзбекистон Республикасининг исломий, илмий ва маданий меросни қайта тиклаш, уни асраб-авайлаш ҳамда бутун дунёга танитиш борасидаги юксак саъй-ҳаракатларини алоҳида эътироф этамиз.

Бу борада муҳтарам Президент Шавкат Мирзиёев жанобларининг хизматлари беқиёсдир. Аллоҳ таоло у кишининг саъй-ҳаракатларини муборак қилсин ва улар орқали эл-юртга манфаат ато этсин.

Шунингдек, Ўзбекистоннинг ислом олами, айниқса, Ислом олами уюшмаси билан мустаҳкам алоқаларини ҳам юксак баҳолаймиз. Бу ҳамкорлик Маккаи Мукаррамада жойлашган ташкилот бош қароргоҳи билан мунтазам давом этиб келмоқда.

Биз Тошкент шаҳрида Ислом цивилизацияси марказининг очилишини ҳам ислом оламидаги энг йирик илмий ва маданий масканлардан бири сифатида юксак қадрлаймиз.

Шунингдек, Самарқанд шаҳрида Имом Бухорий ёдгорлик мажмуасининг очилганини ҳам юксак баҳолаймиз. Айниқса, ушбу марказда Имом Бухорий, Имом Термизий ва Имом Мотуридийнинг бой илмий меросини тадқиқ этишга қаратилган илмий ишлар алоҳида аҳамиятга эгадир.

Аллоҳ таоло ушбу илм масканларида хизмат қилаётган барча фидойиларга муваффақият ато этсин ва уларнинг хизматларини ажру савоб билан мукофотласин.

Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентига ушбу муҳим ва улуғ ишларга бош-қош бўлиб келаётганлари учун алоҳида дуоларимизни билдирамиз.

Аллоҳ таолодан ушбу анжуманни барча иштирокчилар учун манфаатли қилишини, ундан кўзланган эзгу мақсадлар рўёбга чиқишини сўрайман.

МАҚОЛА