Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
05 Май, 2026   |   17 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:45
Қуёш
05:16
Пешин
12:25
Аср
17:18
Шом
19:28
Хуфтон
20:52
Bismillah
05 Май, 2026, 17 Зулқаъда, 1447

Ўзбекистондаги бағрикенгликнинг яна бир эътирофи

28.07.2022   2485   2 min.
Ўзбекистондаги бағрикенгликнинг яна бир эътирофи

Американинг Глобал жалб қилиш институти (Institute for Global Engagement, IGE) веб-сайтида “IGE Ўзбекистонда эътиқод эркинлигини ҳимоя қилиш ва ривожлантириш мақсадида тарихий “Декларациялар мулоқоти” халқаро форумини ўтказди” сарлавҳали мақола чоп этилди, деб хабар бермоқда ЎзА.

Мақолада Глобал ҳамкорлик институти ва Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақавий тадқиқотлар институти ҳамкорлигида “Декларациялар мулоқоти” халқаро форуми Тошкент, Самарқанд ва Бухорода шаҳарларида бўлиб ўтгани айтилган.

Материал муаллифлари ушбу халқаро тадбир диний эркинлик ва бағрикенглик соҳасидаги сўнгги йирик декларацияларни умумлаштирган тарихий “Бухоро декларацияси” қабул қилинганига алоҳида тўхталган. Мазкур ҳужжат кўп конфессияли мулоқотни ривожлантириш бўйича амалий фаолиятни кенгайтиришга хизмат қилади, фуқароларни диний бағрикенглик ва инсон ҳуқуқини мустаҳкамлаш учун ўзаро ҳамкорлик кўникмасини шаккллантиришга чақиради, дейилади саҳифада.

Шунингдек мақолада ушбу нуфузли анжуман доирасида “Дин ва қонун устуворлиги”, “Маданиятлараро диний саводхонлик” ва “Конфессиялараро муносабат ўрнатиш” мавзуларида ўқув дастури ташкил этилгани ҳақида маълумот берилган.

“Декларациялар мулоқоти” маҳаллий ва хорижий оммавий ахборот воситаларида кенг ёритилгани, делегациялар аъзолари, жумладан, IGE президенти Крис Сайпл, Марказий Осиё бўйича катта илмий ходими Уэйд Кьюсак, бошқарув кенгаши аъзоси Надин Маэнза Ўзбекистон ОАВ вакилларига интервью бергани қўшимча қилинган.

Хусусан, материалда глобал операциялар бўйича вице-президент Жеймс Ченнинг сўзларидан иқтибос келтириб, “сўнгги йилларда дунё мамлакатларида диний эркинлик кескин бўғилган бўлса-да, Ўзбекистон бу борада сезиларли ижобий натижага эришгани, “Бухоро декларацияси” айни йуналишдаги ишларнинг давомийлиги белгиси” экани, эътироф этилган.

Маълумот учун: “Institute for Global Engagement” 2000 йил АҚШнинг диний эркинлик бўйича биринчи махсус элчиси Роберт Сайпл ва унинг рафиқаси Энн Сайпл (ташкилотнинг фахрий президенти Крис Сайплнинг ота-онаси) томонидан ташкил этилган. Ташкилотнинг мақсади Давлат департаменти ва бошқа диний ташкилотлар кўмагида турли дастурларни амалга ошириш орқали дунёда диний эркинликни тарғиб қилиш, шунингдек, соҳага оид муаммоларни ҳал қилиш учун хорижий ҳукуматлар билан мулоқот олиб боришдан иборат. IGE дунё жамоатчилиги олдида барча динлар ўзаро тинч-тотув яшаши учун шароит яратишга интиладиган христиан ташкилоти сифатида намоён бўлади.

2018 йил сентабрь ойида имзоланган уч томонлама меморандум доирасида Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти ҳамда Фуқаролик жамиятини ривожлантириш маркази билан ҳамкорликда диний эркинлик бўйича норасмий ишчи гуруҳ тузилган. 2019 йил ноябрь ойида 40 дан зиёд экспертлар, дин арбобларининг Ўзбекистонга сафари ташкил қилинди. Ташриф доирасида AҚШнинг турли штатларидан келган имомлар, раввинлар ва пасторлар иштирокида семинар ўтказилди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Дунё янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Қурбонлик ҳайвонларини масхара ва мазах қилишдан эҳтиёт бўлинг!

04.05.2026   5161   3 min.
Қурбонлик ҳайвонларини масхара ва мазах қилишдан эҳтиёт бўлинг!

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Қурбон ҳайити яқинлашгани сари ижтимоий тармоқларда қурбонлик қилинадиган ҳайвонларни масхара қилиш, устидан кулиш, уларни инсонлар каби “гапиртириш”, сўйилиши олдидан қўрқувини мазах қилишни акс эттирган турли ҳажвий видео, расм, гиф, мем ва бошқа турдаги тасвирлар кўпаяди.

Динимизда қурбонлик қилинадиган ҳайвонларни масхара қилиш “шаръан ҳаром ва гуноҳ амал” саналади. Бунинг бир нечта асосий сабаблари бор:

1. Жонлиқларни мазах қилиш – Аллоҳнинг шиорларини улуғлашга зид амал.

Қурбонлик – бу шунчаки жонлиқни сўйиш эмас, балки Аллоҳ таолога яқинлаштирадиган улуғ ибодат ва диннинг шиоридир. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Ким Аллоҳнинг нишонларини улуғласа, бас, албатта, бу, қалбларнинг тақвосидандир” (Ҳаж сураси, 32-оят).

Демак, қурбонлик ҳайвонлари устидан мазах қилиш – қалбдаги тақвонинг заифлигидан далолат беради.

 

Бошқа оятда: “Биз туяларни сизлар учун Аллоҳнинг шиорларидан қилдик...” дейилади (Ҳаж сураси, 36-оят).

Имом Қуртубий раҳимаҳуллоҳ ва бошқа бир қанча муфассирлар “Оятдаги “шиор” сўзи – инсонни Аллоҳ таолога яқинлаштирадиган ҳар қандай ибодатни англатади” дейдилар.

Демак, қурбонликка аталган жонлиқни масхара қилиш – бевосита Аллоҳ буюрган ибодатни масхара қилиш, Аллоҳнинг шиорларини пастга уриш билан баробардир.

 

2. Ибодат билан ҳазиллашишнинг хатари

Диний амаллар, хусусан қурбон ҳайити каби муқаддас кунларда бажариладиган қурбонлик ибодати ҳазил-мазах мавзуси бўлмаслиги лозим. Агар инсон қурбонликни ёки шариатнинг бирор амалини қасддан камситиб, масхара қилса, бу унинг иймонига путур етказади. Ҳатто “шунчаки ҳазил” деб қилинаётган бўлса ҳам, бу иш гуноҳ ва ибодат ҳисобланган амалга нисбатан ҳурматсизлик ҳисобланади.

Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: «Агар улардан сўрасанг, албатта: “Биз фақат ўзимизча гап қилиб ўйнаётган эдик, холос”, дейишади. Сен: “Аллоҳни ва Унинг оятларини истеҳзо қилаётган эдингизми?” деб айт» (Тавба сураси, 65-оят).

Уламолар бу оятни ибодатлар, жумладан қурбонлик устидан кулувчиларга ҳам тааллуқли деганлар.

 

Хулоса қилиб айтганда, қурбонлик – Аллоҳ таоло буюрган ибодат. Уни “мем” ёки “прикол”га айлантиришдан эҳтиёт бўлинг. Бунинг учун:

1. Бундай расм ва видеоларга лайк босманг ва уларни тарқатманг.

2. Бундай контент тайёрлаётганларни огоҳлантиринг.

3. Қурбонлик бу – Аллоҳ буюрган ва Унинг розилиги учун қилинадиган ибодат эканини унутманг.

 

Даврон НУРМУҲАММАД

Мақолалар