Шу йил 10 июнь куни Менжинский кўчаси, 90-уйда жойлашган Астраханда Яшил масжид очилди. Ушбу ҳудуд собиқ Царевская Слобода номи билан танилган ва инқилобдан олдин 8-масжид деб номланган диний бинонинг ўзи бой ва жуда қизиқарли тарихга эга.
Islam.ru хабарига кўра, Яшил масжид деярли юз йил давомида ўша пайтдаги кўплаб ибодатхоналар сингари 1938 йилда ёпилгунга қадар мўмин мусулмонларни маънавий жиҳатдан жалб қилиш маркази бўлиб келган эди. Бинони маданий ва ижтимоий эҳтиёжлар остига берилди. Кўп йиллар давомида 2012 йилда уни қайта қуриш бошлангунга қадар масжид бошқа мақсадларда ишлатилган.
Ташаббускорлар маҳаллий аҳоли бўлди. Қайта тиклаш учун маблағлар, анъанага кўра, мазҳабга мансублигидан қатъий назар, ҳамма томонидан тўпланган.
Шунингдек, катта қўллаб-қувватлашни кўрсатган ҳомийлар ҳам топилди. Ва бугунги кунда Яшил масжид ибодат учун биринчи мусулмонларни қабул қилмоқда. Айтганча, у тахминан 250 кишини сиғдиради.
Узоқ кутилган воқеани нишонлашда Астрахан вилояти губернатори Игорь Бабушкин, Россия Олий муфтийси, Россия мусулмонлари марказий диний идораси раиси Талгат Тажуддин ва Астрахан вилояти мусулмонлари минтақавий диний идораси раиси Рауф Джантасовлар мўмин мусулмонлар билан бирга бўлишди.
"Барчангизни Яшил масжиднинг очилиши билан табриклайман. Бу бой тарихга эга ва мусулмонлар учун катта аҳамиятга эга. Ишончим комилки, у маънавий маърифат ва исломнинг асл қадриятларини тарқатиш марказига айланади, шунингдек минтақамизда динлараро ва миллатлараро тотувликни мустаҳкамлашга хизмат қилади", - деди Игорь Бабушкин.
Вилоят раҳбари совға сифатида Яшил масжид имом-хатиби Зинур Самигулинга Қуръони Каримни совға қилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Покистоннинг “The Diplomatic insight” порталида Покистон тинчлик ва дипломатик тадқиқотлар институти ижрочи директори Муҳаммад Асиф Нур қаламига мансуб Ўзбекистоннинг маърифатпарвар мероси сарлавҳали мақоласи эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
“Ўзбекистоннинг энг катта бойлиги фақат Самарқанд, Бухоро ва Хиванинг маҳобатида эмас. Бу қадим юртнинг энг катта бойлиги инсониятга ҳисоблашни, даволашни, осмон жисмларини кузатишни, эътиқодни англашни, адолат билан бошқаришни ва тилга тамаддуний оҳанг бағишлашни ўргатган буюк тафаккур соҳибларининг ворислигидадир”, –деб ёзган муаллиф.
Муҳаммад Асиф Нурнинг таъкидлашича, Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида бугун Ўзбекистонда музейлар, илмий марказлар, ихтисослаштирилган мактаблар, китобхонлик дастурлари ва маданий дипломатия орқали Учинчи Ренессанснинг пойдеворига тамал тоши қўйиляпти.
“Бу мақсад 2026 йил 17 март куни Тошкентда Ислом цивилизацияси марказининг очилиши билан янада аниқ ифода топди. 1 июнга қадар марказга ярим миллион киши, жумладан, 150 дан ортиқ хорижий делегация ташриф буюрди. Қарийб 2 000 нафар олим 810 та тегишли лойиҳада иштирок этди, 1 000 дан ортиқ маданий ашё эса хориждан Ўзбекистонга қайтарилди. Расмий маълумотлар мамлакат хотирани таълим ва миллий ишончга айлантираётганини кўрсатади”, – дея қайд этилган нашрда.
Шунингдек, мақолада 2026 йилда Самарқанд яқинидаги Имом Бухорий мажмуаси қайта қурилиб, зиёратчилар учун очилгани эътироқ этилган. Унда 10 минг кишилик масжид, музей ва илмий-тадқиқот муассасалари барпо этилди. Мажмуанинг кунлик ташриф буюрувчиларни қабул қилиш имконияти 65 минг кишига етди ва биринчи ойнинг ўзида мажмуага бир миллиондан ортиқ одам ташриф буюрди. Бу маскан зиёратни билим, тадқиқот ва маънавий тарбия билан уйғунлаштиради.
Муаллиф ўз мақоласида Амир Темур ва Темурийлар меросининг Ўзбекистон тарихи ва тараққиётида тутган ўрнига алоҳида эътибор қаратган.
“Темурийлар даври нафақат Ўзбекистон, балки жаҳон тамаддунида ҳам муҳим палла ҳисобланади. Амир Темур Самарқандни қудратли давлат марказига айлантирди ва меъморчилик, илм-фан ҳамда маданият тараққиётини қўллаб-қувватлади. 2026 йилда Ўзбекистонда Амир Темур таваллудининг 690 йиллиги кенг нишонланмоқда, Темурийлар тарихи давлат музейи қайта реконструкция қилинди ва апрель – Амир Темур ойи деб эълон қилинди”, – дейилади манбада.
Асиф Нурнинг эътироф этишича, Ўзбекистонда маърифатпарварлик ғоялари ҳеч қачон фақат қўлёзмалар билан чекланиб қолмаган. У маҳаллада, устоз ва кексаларга ҳурматда, устоз-шогирд анъаналарида ва меҳмондўстликда яшайди. У Шашмақом оҳангларида янграйди, Лазги рақсида намоён бўлади, Аския санъатида тилга киради, бахшилар ижросида ҳикоя қилинади, атлас ва адрас матоларида ўз ифодасини топади. ЮНЕСКО томонидан тан олиниши бу анъаналарнинг жаҳон миқёсидаги аҳамиятини тасдиқлайди.
Муаллиф ўз мақоласини “Ўзбекистоннинг маърифатпарвар меросининг илдизлари қадимий – аммо унинг ҳақиқий манзили – келажакдир”, – деган сўзлар билан якунлаган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати