27 Август, 2026, 14 Рабиъул аввал, 1448
27 Август, 2026, 14 Рабиъул аввал, 1448
Мамлакатимизнинг Австриядаги элчихонаси ташаббуси билан Венгрияда яшаб ижод қилган ўзбек олими Мулла Исоқ Иброҳим (1836-1892) таваллудининг 186 йиллиги муносабати билан ватандошимиз дафн этилган Фейер вилояти Веленце шаҳарчасидаги қабристонда гулчамбар қўйиш маросими ўтказилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Маросимда Туркий давлатлар ташкилотининг Венгриядаги ваколатхонаси раҳбари Янош Ховари, Веленце шаҳри мэри Герхард Акош, венгриялик турколог олимлар ва тадқиқотчилар ҳамда Ўзбекистоннинг Австриядаги элчихонаси вакиллари иштирок этдилар.
Янош Ховари ўз нутқида венгер ва ўзбек халқлари қадим алоқаларга эгалиги хусусида тўхталар экан, икки халқнинг тарихий келиб чиқиши бир-бирига туташ илдизларга бориб тақалишини, ўзаро тарихий муносабатлар XIX асрда Армин Вамбери ва Мулла Исоқнинг ўзаро дўстлиги натижасида қайта тикланганлигини алоҳида таъкидлади. “Ҳозирги пайтда мамлакатларимиз ўртасидаги ўзаро муносабатлар Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ва Венгрия Бош вазири Виктор Орбан саъй-ҳаракатлари билан сифат жиҳатдан юқори босқичга кўтарилган”, деди у.
Шунингдек, туркшунос олимлар Мулла Исоқнинг Венгрияда кечган ҳаёти ҳақидаги тарихий маълумотларга алоҳида эътибор қаратдилар. Хусусан, Венгрия Фанлар академияси тадқиқотчиси Д.Сомфаи ўзбек олими Мулла Исоқ ўз ҳаёт йўли ва ижоди билан Венгрия маданияти ривожига ҳиссасини қўшганини алоҳида таъкидлади.
Мулла Исоқ 1836 йилда Қорақолпоғистоннинг Қўнғирот туманида таваллуд топган. 1863 йилда Хивада Муҳаммадаминбек мадрасаси талабаси бўлган вақтида венгриялик машҳур тукршунос олим, саёҳатчи Армин Вамбери билан учрашган ва у билан биргаликда Туркия орқали Венгрияга келган. Мулла Исоқ маҳаллий халқ тилини ўрганиб Венгрия Фанлар академиясининг Шарқшунослик кутубхонасида ишлагаб ижод қилган. У шу ерда оила қурган ва ҳаётининг сўнгги дамларида Венгриянинг Веленце шахарчасига кўчиб келган. Ватандошимиз 1892 йили 56 ёшида вафот этган.
Мулла Исоқ Армин Вамберининг дўсти ва шогирди бўлган. Армин Вамбери ўзининг 1864 йилдаги “Ўрта Осиёга саёҳат” номли машхур асарида Мулла Исоқ ҳақидаги маълумотларни ёзиб қолдирган.
Мулла Исоқ венгер ёзувчиси Янош Ароннинг «Ажойиб оҳунинг ҳикояти» шеърий асарини можар имлосида ўзбек тилига таржима қилган. Ҳозирги пайтда ушбу китобнинг асл нусхаси Венгрия Фанлар академияси кутубхонасида сақланмоқда.
Алоҳида қайд этиш жоизки, мазкур таржима асарнинг янги тахрирдаги нусхаси Венгрия Бош вазири В.Орбаннинг 2021 йил март ойида Ўзбекистонга буюрган ташрифи чоғида Ўзбекистон Президенти Ш.М.Мирзиёев томонидан унга туҳфа қилинган.
Қорақалпоғистон Республикаси Қўнғирот туманида Мулла Исоқ Иброҳим номи билан аталадиган жоме масжид мавжуд. Унинг пештоқида Венгриянинг Ўзбекистондаги элчихонаси билан биргаликда Мулла Исоқ Иброҳимнинг Венгриядаги ҳаёти ҳақидаги маълумотлар битилган лавҳа ўрнатиш режалаштирилган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иорданиянинг нуфузли “Jordan News Agency” (Petra) ахборот агентлиги ҳамда “Hala Ahbar” нашрида 24–29 август кунлари Тошкент шаҳрида бўлиб ўтадиган “Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ ва кашфиётлар” мавзусидаги халқаро медиафорумга бағишланган мақолалар эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Агентликда ёзилишича, мазкур йирик халқаро тадбир Ўзбекистоннинг жаҳон медиа ҳамжамияти билан алоқаларини янада кенгайтириш, журналистлар ва соҳа мутахассислари ўртасида тажриба алмашишни ривожлантириши билан аҳамиятлидир.
Шу билан бирга, форум давомида ислом цивилизациясининг бой илмий-маърифий ва маданий меросини замонавий медиа воситалари орқали кенг тарғиб этишга алоҳида эътибор қаратилади.
Форумнинг асосий тадбирлари Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида ўтказилади. Унда хорижий оммавий ахборот воситалари вакиллари, халқаро экспертлар ҳамда медиа соҳаси мутахассислари иштирок этади.
Нашрлар форум дастурининг мазмун-моҳиятига алоҳида эътибор қаратган. Хусусан, тадбир доирасида ялпи мажлислар, ихтисослаштирилган медиа-кўргазмалар, матбуот брифинглари ва икки томонлама учрашувлар ташкил этилади.
Мунозараларда ҳужжатли фильмлар яратиш, тарихий хотирани асраш ва ёритиш, нашриёт лойиҳаларини ривожлантириш, замонавий технологиялардан медиа соҳасида самарали фойдаланиш ҳамда халқаро медиа лойиҳаларни амалга ошириш истиқболлари муҳокама қилинади.
Нашрнинг қайд этишича, тадбирнинг муҳим жиҳатларидан бири – Ўзбекистонлик талабалар учун халқаро медиа соҳасининг тажрибали мутахассислари иштирокида амалий мастер-класслар ўтказилишидир. Бу машғулотлар замонавий журналистика, медиамаҳсулотлар яратиш ва халқаро ахборот маконида самарали фаолият юритиш бўйича билим ва кўникмаларни оширишга хизмат қилади.
Иордания ОАВда форум доирасида иштирокчилар учун Самарқанд шаҳрига сафар ҳам режалаштирилгани қайд этилган. Хорижий журналистлар Имом Бухорий мажмуасини зиёрат қилиб, Самарқанднинг бой тарихий-маданий мероси билан танишадилар. Тошкент шаҳрида эса халқаро ОАВ вакиллари учун махсус медиатур ташкил этилади.
Бундай сафарлар форум иштирокчиларига Ўзбекистоннинг нафақат замонавий тараққиёти, балки унинг жаҳон цивилизацияси тарихидаги ўрни, илмий-маърифий анъаналари ва бой маданий мероси ҳақида бевосита тасаввур ҳосил қилиш имконини беради.
Мақолаларда халқаро медиафорумнинг 28 август куни якуний ялпи мажлис ва расмий ёпилиш маросими билан якунланиши ҳам маълум қилинган. Хорижий меҳмонлар Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг 35 йиллигига бағишланган тадбирларда ҳам иштирок этади.
Ўзбекистон мусулмонлар идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 