Салим ибн Жобир Ҳужаймий розийаллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларига келиб деди:
– Эй Аллоҳнинг Расули! Менга васият қилинг!
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам унга дедилар:
– Аллоҳга тақво қилгин! Идишингдаги сувни бошқанинг идишига бўшатиб бериш, биродарингга очиқ юз билан гапириш каби бўлсада, яхшиликлардан бирор-бир ишни кичик санама. Изорингни осилтириб юришдан сақлан. У кибрдандир. Уни Аллоҳ яхши кўрмайди. Агар бир киши сени сендаги биладиган нарсаси ила айбласа, сен уни ундаги биладиган нарсанг билан айблама. Уни ўз ҳолига қўй. Гуноҳи ўзига, ажри сенга бўлади. Ҳеч кимни сўкиб ҳақоратлама!
Яхшиликни кичик ҳисобламанг. Сизни қайси амалингиз жаннатга олиб киришини билмайсиз!
Оддийгина мушук ўтиб кетиши учун машинангизни тўхтатиб туришингиз ҳам яхшиликдир. Бир қарияни қўлидан тутиб йўлдан ўтказиб қўйишингиз ҳам яхшиликдир. Ногирон инсоннинг ногиронлик аравачасини етаклашингиз ҳам яхшиликдир. Кўчада ишлаб юрган ишчига бир идишчада сув беришингиз ҳам яхшиликдир. Бир қарияга оғирлик қилиб турган юкини унинг қўлидан олишингиз ҳам яхшиликдир. Бир эр-хотиннинг ўртасини яраштириб қўйишингиз ҳам яхшиликдир. Хотинингизнинг айбларини кўрмасликка олишингиз ҳам яхшиликдир. Фарзандларингизни кечиришингиз ҳам яхшиликдир. Қўшнингизга бирор нарса ҳадя қилишингиз ҳам яхшиликдир. Бир беморнинг даволаниши учун ёрдам беришингиз ҳам яхшиликдир!
Яхшиликнинг ниҳояси йўқ. Холиққа олиб борадиган йўлнинг сони халойиқнинг нафаси миқдоричадир. Олдида шунча кўп йўл бўлатуриб ундан юрмаганлар нақадар бахтсиздир!
Ахлоқингиз учун инсонларни мезон қилиб олманг. Менга яхшилик қилса мен ҳам унга яхшилик қиламан, деманг. Агар ёмонликка ёмонлик билан жавоб бераверсак ёмонлик қачон тугайди?!
Дунёда бир ажиб хулқ бор. Унинг номи “ўзни баланд тутиш”дир. Ҳеч кимга сизни ўзининг ахлоқи даражасига туширишига рухсат берманг. Ҳар қандай жанжалга аралашаверманг. Олдингизда пайдо бўлиб қолган ҳар-бир урушга қатнашаверманг. Кундалик ҳаётимиздаги кўп жанжаллар арзимас мақсадлар учун бўлади. Унда ғалаба қозонсангизда, ғолиб бўла олмайсиз. Аммо мағлуб бўлсангиз мағлубият аламини тортасиз. Ўз ахлоқидан воз кечган киши билан тенглашиш учун биз ҳам ахлоқимиздан воз кечсак ундан нима фарқимиз қолади?!
Ақлли инсон ўзи учун баҳо деб фақатгина жаннатни билади. Жаннатга олиб бормайдиган ҳар қандай муаммони қўйинг. Ана шунда натижа қандай бўлмасин, сиз ғолиб бўласиз. Банда биродарини авф қилса, Аллоҳ унинг иззати ва қудратини зиёда қилади!
Кунлар айланаверади. Охирида барибир ҳақ соҳиблари ғолиб бўлишади. Ботил эгалари мағлуб бўлишади. Бу нарса заминдаги Аллоҳнинг қонунидир. Юсуф алайҳиссаломни қудуққа ташлаган қўллар куни келиб у кишидан егулик сўраб чўзилган эди!
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламни жинни, ёлғончи деганлар Фатҳ кунида раҳм қилишларини сўраб “Сен олийжаноб кишининг ўғли олийжаноб кишисан!”, дейишган эди!
Абдулқодир Полвонов
Саудия Арабистонининг нуфузли “Watan” газетасида “Китобларда ўқиганларимизни Ўзбекистонда ҳақиқатда бошдан кечирамиз” сарлавҳали кенг мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Араб дунёси ўқувчилари эътиборига тақдим этилган ушбу материалда Ўзбекистоннинг бой ислом цивилизацияси ва маданий мероси Марказий Осиё тарихи ҳамда замонавий тараққиётида тутган ўрни атрофлича ёритилган.
Мақола муаллифи таъкидлаганидек, глобаллашув ва рақамли технологиялар асрида ҳақиқий ҳайрат ва ноёбликни ҳис қилиш мураккаблашиб бораётган бир пайтда, Ўзбекистонга қилинган ташриф инсонга тарихий манбаларда ўқилган билимларни айнан ҳаётда, кўз олдида қайта кашф этиш имконини беради.
“Ўзбекистонда сиз шунчаки тарихий билимларни ёдга олмайсиз, балки мозий ва келажак ўртасидаги хаёлий вақт машинасида яшайсиз. Тошкент, Самарқанд, Бухоро ва Хива каби қадимий шаҳарларда китобларда ўқилган номлар — Мовароуннаҳр, Шош, Фарғона водийси, Жайҳун ва Сайҳун каби географик тушунчалар муҳташам меъморий обидалар ва тирик маданият кўринишида намоён бўлади”, — деб ёзади муаллиф.
Нашрда Тошкентда Ислом таълими, фан ва маданият ташкилоти (ICESCO) ҳамда Ислом цивилизацияси маркази ҳамкорлигида ўтказилган анжуманга ҳам алоҳида тўхталиб ўтилган. Унда ҳазрати Усмон Мусҳафининг Ислом цивилизацияси марказида сақланаётгани, шунингдек, Самарқанддаги Имом Бухорий ва Имом Мотуридий мажмуалари, Регистон ва Шоҳи Зинда обидалари, Ҳазрати Қусам ибн Аббос мақбараси ва Амир Темур мақбарасининг бетакрор меъморий гўзаллиги юқори баҳоланган.
Муаллиф, шунингдек, Бухорода туғилиб, бутун ислом дунёсига довруғ солган Имом ал-Бухорий, математика ва астрономия асосчиси Муҳаммад ал-Хоразмий, Имом ат-Термизий каби буюк алломаларнинг жаҳон илм-фани ривожига қўшган беқиёс ҳиссасини алоҳида эътироф этган. Фарғона водийси шаҳарлари — Андижон, Наманган, Марғилон ва Қўқоннинг тарихий аҳамияти ҳамда уларнинг Араб ярим ороли ва ислом дунёси билан кўп асрлик маданий-илмий алоқалари кўрсатиб ўтилган.
Мақола якунида Ўзбекистонда ёш авлоднинг, хусусан, университет талабалари ва волонтёрларнинг араб тилини мукаммал эгаллаб, замон билан ҳамнафас ҳолда ўз миллий ва исломий мероси билан фахрланиб яшаётгани, меҳмонларни “Хуш келибсиз, Имом Бухорийнинг меҳмонлари!” дея самимий кутиб олишлари Саудия Арабистони делегациясида алоҳида ва чуқур таассурот қолдиргани таъкидланади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати