ФИТР САДАҚАСИ: КИМЛАР НИМА УЧУН ВА КИМЛАРГА, ҚАЧОН ВА ҚАНЧА МИҚДОРДА БЕРАДИ?
Фитр садақаси рўзадан чиқиш муносабати билан бериладиган садақадир. У рўзадор учун Рамазон ойи давомида айтган беҳуда гап-сўзлари, қилган хато ва камчиликларини ювиш ҳамда камбағал-мискинларга таомланиш имконини бериш мақсадида жорий қилинган.
Ҳанафий мазҳабида фитр садақаси вожиб амал ҳисобланади.
ҚАЧОН БЕРИЛИШИ КЕРАК?
Фитр садақасини Рамазон ҳайити куни тонг отгандан бошлаб ҳайит намозига чиқишдан олдинги вақтга қадар бериш вожиб ҳисобланади. Рамазоннинг аввалидан берилса ҳам бўлади.
Аммо Ҳайит намозидан кейинга қолдирмаслик керак. Агарда киши фитр садақасини ийд намозигача бера олмаса, намоздан кейин беради, лекин савоби Рамазон вақтида берганчалик бўлмайди, аммо бериши шарт. Яъни уни беролмай қолган киши зиммасида фитр садақасини бериш вожиб бўлиб қолаверади.
КИМЛАР БЕРИШИ КЕРАК?
Мусулмон эркагу аёл, балоғатга етган-етмаган, хоҳ оқил, хоҳ мажнун бўлсин, нисоб эгаси бўлсалар зиммаларига фитр садақасини бериш вожиб бўлади. Ўзида пул йўқларнинг номидан уларга нафақа бериш лозим бўлган шахслар беради.
Шунга ҳам диққат қилиш керакки, киши балоғатга етган фарзандлари ва хотини учун фитр садақа бериши вожиб эмас. Агар балоғатга етган фарзандлари ва аёли учун, улар айтишмаса ҳам, фитр садақасини берса, улар зиммасидан фитр садақаси соқит бўлади.
Ҳайит кечаси туғилган чақалоқ учун ҳам отаси фитр садақа бериши вожиб бўлади. Ҳомила ва ҳайит кунидан олдин вафот этганлар учун эса вожиб бўлмайди.
КИМЛАРГА БЕРИЛАДИ?
Фитр садақаси мусулмон камбағал-мискинларга берилади. "Фатавои Ҳиндия" китобида келтирилишича, фитрни беришда энг афзали, аввало, ака-ука, опа-сингиллар ҳисобланади. Сўнгра уларнинг фарзандлари. Улардан кейин амаки-аммалар, сўнгра уларнинг фарзандлари. Тоға-холалар ва уларнинг фарзандлари сўнг юқоридагилардан ташқари қариндошлар. Улардан кейин қўшнилар, касбдошлар, кейин ҳамшаҳарлар ёки қишлоқдошлар ҳақли ҳисобланади.
КИМЛАРГА БЕРИЛМАЙДИ?
Фитр садақаси нисоб миқдорича моли бўлган бой кишига, ўзининг ота-онаси, бобо-момосига, ўзининг ўғил-қизларига ва уларнинг фарзандларига, эр-хотин бир-бирига бериш мумкин эмас.
Шунингдек, ғайридинларга, фисқ ишларини очиқ-ойдин қилиб юрувчи фосиққа, бойга, соғ-саломат ва ишлашга қодир бўлатуриб ишламай юрганга бериб бўлмайди. Бундан ташқари, гуноҳ ва маъсиятга, шунингдек мусулмонларга зарар келтирадиган ҳар қандай ишларга сарфлайдиган кимсаларга берилмайди.
Фитр садақаси муҳтожларнинг қўлларига мол сифатида берилиши лозим. Бу пуллар масжид қурилиши, умумий хайрия ишлари учун берилиши жоиз эмас.
РЎЗА ТУТМАГАНЛАР ҲАМ ФИТР САДАҚАСИНИ БЕРАДИМИ?
Бирор узр сабабли рўза тута олмаганлар ҳам ўзлари ёки улар номидан нафақа бериши керак бўлган одам фитр садақасини бериши керак.
ҚАНЧА МИҚДОРДА БЕРИЛАДИ?
2022 йил учун ҳар бир жон бошига фитр садақасининг миқдори:
2 килограмм буғдой 10 000 (ўн минг) сўм;
4 килограмм арпа 16 000 (ўн олти минг) сўм;
2 килограмм майиз 100 000 (юз минг) сўм;
4 килограмм хурмо 160 000 (бир юз олтиш минг) сўм деб белгиланди.
Ҳар ким ўз имкониятига қараб ушбу тўрт маҳсулотнинг хоҳлаган бир туридан фитр садақасини берса кифоя.
Эслатма! Фитр садақаси қийматлари Тошкент шаҳар бозорларидаги нархга асосан белгиланган бўлиб, ҳар бир вилоят ўз бозорларидаги нархга қараб фитр садақасини белгилайди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
#фитр
Muslim.uz
@muslimuzportal | @mp3muslim | @diniysavollar
Бухорода икки янги жоме масжиди қурилиши кўздан кечирилди
Бухоро вилоятида янги жоме масжидларини барпо этиш ва ободонлаштириш ишлари изчил давом этмоқда. Шу муносабат билан Ўзбекистон мусулмонлари идораси Бухоро вилояти вакили, вилоят бош имом-хатиби Жобир домла Элов Когон шаҳри ва Когон туманида қурилаётган икки масжидда бўлиб, қурилиш ишларининг бориши билан танишди.
Дастлаб Когон туманидаги “Хўжа Каъбул Ахбор Вали” жоме масжидининг янги биносида олиб борилаётган қурилиш ишлари кўздан кечирилди. Ташриф давомида масъуллар билан қурилиш жараёни муҳокама қилиниб, ишларни белгиланган муддатларда ва сифатли амалга ошириш юзасидан тегишли тавсия ҳамда таклифлар берилди.
Лойиҳага кўра, янги масжид хонақоҳи ва кенг ҳовлиси билан биргаликда 1000 нафардан зиёд намозхонни қабул қилиш имкониятига эга бўлади. Мажмуа таркибида муҳташам гумбаз, замонавий таҳоратхоналар, маъмурий бинолар, янги дарвоза, автотураргоҳ ҳамда кўкаламзорлаштирилган ҳудудлар барпо этилади. Шунингдек, масжид ҳудудидаги тарихий ҳовуз ва қадимий қудуқни реставрация қилиш ишлари ҳам амалга оширилиши режалаштирилган.
Шундан сўнг Когон шаҳрида барпо этилаётган “Ҳазрати Билол” жоме масжидида ҳам қурилиш ишларининг бориши ўрганилди. Масъулларга қурилиш сифатини янада ошириш, меъморий ечимларга алоҳида эътибор қаратиш ва ишларни ўз вақтида якунлаш бўйича тегишли кўрсатмалар берилди.
Лойиҳага мувофиқ, мазкур масжид шарқона миллий меъморий услубда қурилиб, 900 нафар намозхонга мўлжалланади. Мажмуада кутубхона, омборхона, 20 кишилик таҳоратхона, маъмурий хоналар, баланд гумбаз, икки пештоқли кириш дарвозаси ҳамда баландлиги 33 метр бўлган минора барпо этилади. Шунингдек, автотураргоҳ, ҳовуз ва яшил ҳудудлар ташкил этилиши режалаштирилган.
Қайд этилганидек, қурилиш ишлари масжидларнинг ҳисоб рақамларига тушаётган маблағлар ҳамда саховатпеша ҳомийларнинг хайриялари асосида амалга оширилмоқда.
Янги масжидлар юртимизда диний-маърифий муҳитни янада мустаҳкамлаш, аҳолига муносиб ибодат шароитларини яратиш ва миллий меъморчилик анъаналарини асраб-авайлашга хизмат қилиши билан аҳамиятлидир.
Аллоҳ таоло ушбу хайрли бунёдкорлик ишларини баракали қилиб, уларнинг муваффақиятли якун топишини насиб этсин.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Бухоро вилояти вакиллиги
Матбуот хизмати
