Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
19 Август, 2026   |   6 Рабиъул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:09
Қуёш
05:36
Пешин
12:27
Аср
17:16
Шом
19:21
Хуфтон
20:43
Bismillah
19 Август, 2026, 6 Рабиъул аввал, 1448

Хатми Қуръон дуоси

27.04.2022   40499   29 min.
Хатми Қуръон дуоси

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

Ассалому алайкум! Азиз Қуръони Карим шайдолари! Рамазон ойи Қуръон ойи бўлгани муносабати билан ҳамма мўмин мусулмонлар Қуръони Каримни тиловат ва хатм қилиш билан машғул. Анас ибн Молик разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган асарда: «Қуръон хатм қилинган чоқ ижобат бўладиган дуо бор», дейилган. Келинг азизлар қўл очиб бир дуо қилайлик!

БИСМИЛЛАҲИР РОҲМАНИР РОҲИМ!

Буюк Аллоҳ рост сўйлайди!
Аллоҳим! Барча ҳамд Сенга хос, барча шукр Сенгадир, жумлаи мулк Сенингдир!
Ибодат қилинишга бир Ўзинг ҳақлидирсан, дуо қилишга бир Ўзинг лойиқсан! Аллоҳим! Сенга Юзинг Важҳинг улуғлиги ва салтанатинг буюклигига яраша ҳамду сано бўлсин!
Эй Аллоҳ!
Эй улуғ неъматларни берувчи Раҳмон!
Эй латиф неъматларни берувчи Раҳим!
Эй барча нарсанинг эгаси Малик!
Эй барча айблардан холи, нолойиқ сифатлардан пок Қуддус!
Эй нуқсонлардан саломат, тинчлик-хотиржамлик ва роҳат берувчи Салом!
Эй иймон ва омонлик берувчи Мўмин!
Эй ҳамма нарсани қамраб олувчи Муҳаймин!
Эй барчанинг устидан ғолиб Азиз!
Эй олий қадар, улуғ Жаббор!
Эй кибриёси ва улуғлиги бениҳоя Мутакаббир!
Эй асли ва ўхшаши йўқ нарсаларни аниқ ўлчовлар ила яратгувчи Холиқ!
Эй йўқдан пайдо қилувчи, вужудга келтирувчи Бориъ!
Эй махлуқотларнинг сувратини шакллантирувчи Мусаввир!
Эй ўта кечиримли Ғаффор!
Эй барча махлуқотларни қабзасида тутиб, уларни бўйсундириб турувчи Қаҳҳор!
Эй кўплаб неъматларни беҳисоб берувчи Ваҳҳоб!
Эй кўплаб ризқ берувчи Раззоқ!
Эй Ўз раҳмат хазийнасини бандаларига очгувчи Фаттоҳ!
Эй ҳамма нарсани билгувчи Алим!
Эй руҳларни, қалбларни қабз қилувчи, - измида тутгувчи! Хоҳлаганининг ризқини тор этгувчи, эй Қобиз!
Эй Руҳларни кенгликка қўйиб юборувчи! Хоҳлаганининг ризқини кенг қилиб қўювчи! Эй Қалбларни кенг қилувчи Босит!
Эй пастлатгувчи Хофиз!
Эй баланд даражаларга кўтарувчи Рофиъ!
Эй азиз қилувчи Муъизз!
Эй залил қилувчи Музилл!
Эй барча нарсани эшитгувчи Самиъ!
Эй барча нарсани кўргувчи Басир!
Эй ҳукм соҳиби Ҳакам!
Эй адолат соҳиби Адл!
Эй лутф соҳиби Латиф!
Эй ҳамма нарсадан хабардор Хабир!
Эй ҳилм соҳиби Ҳалим!
Эй ақл тасаввур қила олмайдиган даражада буюк Азим!
Эй сермағфират Ғафур!
Эй оз амалга кўп савоб берувчи Шакур!
Эй бениҳоя олиймақом Алий!
Эй ҳамма нарсадан буюк Кабир!
Эй ҳар бир нарсани комил муҳофаза қилувчи Ҳафиз!
Эй барча моддий ва руҳий озуқаларни яратувчи Муқит!
Эй кифоя қилувчи, Қиёмат куни бандаларнинг ҳисобини қилувчи Ҳасиб!
Эй сифатларида улуғликка эга бўлган Жалил!
Эй сўралмас туриб, ҳеч бир эвазсиз кўплаб ато этгувчи Карим!
Эй бирор заррани қўймай кузатиб турувчи Рақиб!
Эй дуоларни ижобат қилувчи Мужиб!
Эй ҳамма нарсани кенг илми ила, барчани кенг раҳмати ила қамраб олган Восиъ!
Эй ҳикмат соҳиби Ҳаким!
Эй барчага яхшиликни раво кўргувчи Вадуд!
Эй шон-шарафи, қадри баланд ва чексиз Мажид!
Эй халқларга пайғамбарлар юборувчи, ўликларни қайта тирилтирувчи Боис!
Эй ҳар бир нарсага ҳозиру нозир Шаҳид!
Эй ҳақни юзага чиқарувчи Ҳақ!
Эй барчанинг иши топширилган Вакил!
Эй қувватли Қавий!
Эй матонатли Матин!
Эй дўстларига муҳаббат қўювчи, нусрат берувчи ва халқининг ишини юритувчи Валий!
Эй мақтовга сазовор Ҳамид!
Эй барча нарсанинг ҳисобини олган Муҳсий!
Эй барча нарсани аввалидан яратган Мубдиъ!
Эй йўқ бўлган нарсаларни қайтадан яратгувчи Муъид!
Эй тирилтирувчи, ҳаёт бахш этувчи Муҳйий!
Эй ўлдирувчи, ўлимни яратган Мумит!
Эй абадий барҳаёт Ҳайй!
Эй ўз-ўзидан қоим бўлган ва бошқаларни қоим қилган Қайюм!
Эй истаганини топадиган Вожид!
Эй мажду шараф соҳиби Можид!
Эй зоту сифотида ягоноа Воҳид!
Эй эҳтиёжсиз ҳожатбарор Сомад!
Эй чексиз қудрат соҳиби Қодир!
Эй бениҳоя қудратли Муқтадир!
Эй олдинга сурувчи Муқаддим!
Эй охирга сурувчи Муаххир!
Эй барча нарсадан олдин бор бўлган Аввал!
Эй барча нарсадан кейин ҳам қолувчи Охир!
Эй мавжудлиги ошкор, очиқ-ойдин Зоҳир!
Эй кўзга кўринмас, ҳамма нарсадан махфий Ботин!
Эй ҳар нарсага эга Волий!
Эй ҳамма нарсадан олий Мутаъолий!
Эй улкан яхшиликлар қилувчи Барр!
Эй тавбага йўлловчи ва тавбаларни қабул қилгувчи Таввоб!
Эй золим ва осийлардан интиқос олувчи Мунтақим!
Эй гуноҳларни кечиб юборувчи Афувв!
Эй шафқатли Рауф!
Эй борлиқ мулкнинг мутлақ соҳиби Моликул-мулк!
Эй улуғлик ва юксаклик соҳиби Зул-жалоли вал-икром!
Эй адолат ила иш кўргувчи Муқсит!
Эй барча нарсани тўпловчи Жомиъ!
Эй ҳар нарсадан беҳожат Ғаний!
Эй беҳожат қилиб қўйгувчи Муғний!
Эй ман қилгувчи Мониъ!
Эй зарарни яратгувчи Зорр!
Эй манфаатни яратгувчи Нофиъ!
Эй ўз-ўзи ила зоҳир бўлган, ўзгаларни зоҳир қилган Нур!
Эй ҳидоятга йўллагувчи Ҳодий!
Эй ўхшашсиз яратувчи ижодкор Бадиъ!
Эй боқий қолгувчи абадий Боқий!
Эй барча нарсанинг пировард соҳиби Ворис!
Эй тўғри йўлга бошловчи Рашид!
Эй сабр соҳиби Сабур!
Аллоҳим! Бизларни энг афзал Расулинг умматидан қилганингга шукр, энг буюк Китобинг аҳлидан этганингга шукр!
Ё Аллоҳ! Бизларга рўза фарз қилганинг ҳамда бизларни Рамазони шарифга етказиб ибодатингга ноил айлганинг учун Ўзингга ҳамду санолар айтамиз! Ўзингинг мўъжиз Каломингни тиловат ва хатм қилишга бизларни муваффақ қилганингга шукрлар келтирамиз!
Аллоҳим! Бизларга Сен берган ва бераётган барча неъматлар: ошкору махфий, зоҳиру ботин, умумию хос неъматларинг учун Ўзингга шукру саноларимиз бўлсин! Неъматларинг саноғи, фазлу марҳаматинг адоғи йўқ! Нақадар буюклигинг Ўзингдан ўзгага маълум эмас, Зотингнинг ҳақиқатини Ўзингдан ўзга билмас! Сенинг мақтову таърифингга ожизмиз, Сен Ўзингни Ўзинг таърифлагандексан!
Ё Аллоҳ! Қандай қилиб шукрингни адо этамизки, шукр қилишга тавфиқ берганингнинг ўзи шукрни вожиб қилувчи неъматдир!
Аллоҳим! Сени васф этишга дунё сўзлари, Сени кўришга дунё кўзлари етмас. Сифатларингни иҳота этишга қалблар ожиз, Зотингга эришишга руҳлар муштоқ!
Аллоҳим! Ўзингдан ўзга илоҳ йўқ! Сен барча айбу нуқсондан покдирсан! Сенга ҳеч нима ўхшамас, Сен ҳеч нимага ўхшамассан! Бир Ўзингни севмоқ бутун борлиққа севилмоқдан афзал, Сенга чин қул бўлмоқ оламга подшоҳ бўлмоқдан олийдир!
Ё Аллоҳ! Сен Зоҳирсан, Сендан ошкор нарса йўқ, Сен Ботинсан, Сендан махфий нарса йўқ. Сен Аввалсан, Сендан қадим нарса йўқ, Сен Охирсан, Сендан сўнгра нарса йўқ!
Ё Аллоҳ! Ҳеч бир зарра илмингдан ташқари эмас, бирор нарса ҳукмингдан ўзга бўлмас! Қудратинг қошида ақллар қосир, неъматинг олдида тиллар ожиз!
Ё Аллоҳ! Бизларни энг гўзал Калом – Қуръони Карим тиловатига мушарраф қилганинг, уни хатм қилишга муваффақ этганинг учун Ўзингга ҳамду саноларимиз бўлсин!
Аллоҳим! Сарвари олам, Саййидул анам, мавжудотлар гултожи, Ўзингнинг Ҳабибинг, Расулинг Муҳаммад Мустафога, у зоти бобаракотнинг аҳли байтлари, саҳобалари, тобеъинлар ва уларга эргашган мусулмонларга салоту салом юбор, раҳматинг ва баракотингни зиёда қил!
Аллоҳим! Бизларга Каломингни ўргатган, рисолатингни етказган, ҳақ билан ботилни кўрсатган, яхшию ёмонни танитган, бизларга ўзимиздан да меҳрибон бўлган суюклигимиз, Расулимиз Муҳаммад Мустафога дуруду салавотларингни нозил айла!
Аллоҳим! Бизларга Қуръонни ўргатган Пайғамбаримизга Қуръондаги ҳарфлар ададича, ҳар бир ҳарф учун минг мингларча салавот йўлла!
Ё Роббимиз! Ўзимизга ўзимиз зулм қилдик, бизларни Ўзинг мағфират қилмасанг, раҳм қилмасанг, зиён кўрганларлардан бўлажакмиз!
Сенга жалолингга яраша ибодат қилишдан ожизмиз, аммо Сен бизларга камолингга лойиқ марҳамат кўрсатишга қодирсан! Ё Раббий! Бизларни осийлигимизга яраша эмас, мағфиратингга лойиқ қабул эт! Бизларни қулчилигимизга қараб эмас, Робблигингга кўра мукофотла!
Ё Роббимиз! Агар бизни раҳматинг билан қарши олсанг, зиёндан хавфимиз бўлмас, амалларимизга ташлаб қўйсанг, нажотдан умидимиз қолмас!
Аллоҳим! Агар гуноҳларимиз дунёни тўлдирса, раҳмат денгизинг мавжи олдида бир хасча бўлмас, ибодатларимиз борлиқни қамраса, жаҳаннам ёнида қатра сувча келмас!
Аллоҳим! Буйруқларингни адо эта олмадик, аммо бўйин товлаб эмас, ожизлигимиздан. Ўзинг ожизларга меҳрибонсан, биздан меҳрингни дариғ тутма! Қайтариқларингдан қайта олмадик, аммо қайсарлик билан эмас, кучсизлигимиздан. Кучсизларга шафқатлисан, бизларга шафқат кўрсат! Аллоҳим! Сен Хожамизсан, биз қулларингмиз, қул хожасидан бошқа кимга ҳам гуноҳкор бўларди, қулни хожасидан бошқа ким ҳам кечирарди?!
Аллоҳим! Биз гуноҳ қилмасак, мағфиратинг кўринармиди?! Биз гуноҳкорларга раҳм кўрсатмасанг, раҳматинг билинармиди?!
Аллоҳим! Гуноҳларимиз дуойимизни ижобатдан тўсишидан асра! Қошингда осий бўлсак да, ижобатдан умидимиз тугалдир. Гуноҳкорнинг дуосини қабул қилмасайдинг, уни мағфират сўрашга буюрмас эдинг!
Минг йил ибодатингни қилганни қувсанг, ҳикматингдандир, юз йил осийлик қилганни ёрлақасанг, раҳматингдандир! Бутун башариятни дўзахга ташласанг, эътироз этилмас, жумла инсониятни жаннатга киритсанг, ҳайрат қилинмас! Ғазабингга истаганингни дучор этасан, раҳматинг барча нарсани қамраб олгандир!
Аллоҳим! Раҳматинг пардаси билан айбу гуноҳларимизни яширдинг, энди мағфиратинг нури ила уларни куйдириб ташла! Гуноҳларимизнинг каттаю кичиги бор, махфию ошкораси бор, биладиганларимиз бор, билмайдиганларимиз бор, барча барчасига тавба қилдик! Тавба қилдик! Тавба қилдик! Тавбамизни қабул эт! Гуноҳларимизни кечир!
Аллоҳим! Сен Афувсан, авфни севасан, бизларни афв эт!
Эй буюк Роббимиз! Гуноҳларимизни бу дунёда юзимизга чиқарсанг, бировга юзланишга журъатимиз етмас, уларни охиратда юзимизга солсанг, бош кўтаришга ҳолимиз қолмас!
Аллоҳим! Бандангни лутф билан қарши олсанг, зарра амали уни жаннатга киритар, агар адолатингга олсанг, дунё тўла амали уни дўзахдан қутқара олмас!
Аллоҳим! Сўраганни яхши кўргувчи Ёлғиз Сенсан, Сендан сўрамагандан ғазабланасан, Сенинг ғазабингдан қочиб, муҳаббатингга ошиққанимиздан Сендан сўрамоқдамиз, Ўзинг ижобат қил!
Аллоҳим! Сен берганни тўсувчи йўқ, Сен тўсганни берувчи йўқ! Қилган ҳукминг қайтарилмас, ҳузурингда бойга бойлиги фойда бермас!
Аллоҳим! Мулкинг чексиздир, еру осмон хазиналари илкингдадир. Бутун махлуқотнинг барча сўраганини берсанг, денгиздан игнага илашган сувча бўлмас, жумла мавжудотнинг сўраганини рад қилсанг, «нечун?» деб сўралмас!
Ё Аллоҳ! Амалларимизга қарасак, Сендан бирор нарса сўрашга уяламиз ҳижолатмиз! Аммо лутфу марҳаматингни ўйласак, сўрашдан тўхтай олмаймиз!
Ё Аллоҳ! Сен ҳожатбарорсан, биз ҳожатмандмиз. Ҳожатманд ҳожатбарордан ўзга кимга ҳам дуо этарди?! Сен бойсан, биз фақирмиз. Фақир бойдан бошқа кимга ҳам қўл очарди?!
Ё Аллоҳ! Борлигингни тан олмаганга ҳам ҳаёт бахш этурсан, Раззоқлигингни инкор қилганга ҳам ризқ ато этурсан! Кофирни қўйиб берганинг қудратингдандир, мўминни тутганинг шафқатингдандир!
Ё Роббий! Бир бурда нон ейишимиз учун ою қуёшни, еру осмонларни бизга беминнат хизматкор қилиб қўйдинг. Раҳмат бундан улуғ бўладими?! Аммо биз бурда нон учун Сенга гуноҳ қиладиган аҳволга келдик! Осийлик бундан ортиқ бўладими?! Сенинг Еринг устида, Сенинг осмонинг остида, Сен берган неъматлар ила Сенга гуноҳкорлик қилган бу ночиз бандаларингни азобласанг, адолатингдандир! Аммо Ўз Ерингда юрган, Ўз осмонинг остида яшаётган, Ўзинг яратган бу ожиз бандаларингни мағфират қилсанг, раҳматингдандир!
Ё Аллоҳ! Сендан умидимиз шунчаларки, неъматларингга ғарқ бўлган ҳолимизда, ҳеч нарсаси йўқ кишидай Сендан неъматлар сўраймиз! Ҳузурингда ожизлигимиз шу қадарки, минг неъмат кетидан бир мусибат берсанг, паноҳингга қочиб ёлборамиз! Аллоҳим! Неъмат берганингда шукр насиб эт, мусибат берганингда сабр насиб эт!
Аллоҳим! Мўъжиз Каломингни хатм қилдик! Баҳоли қудрат ҳарма ҳарф ўқиб тугатдик! Энди остонангга бош уриб келдик! Гуноҳкор, қуруқ қўлларимизни даргоҳингга узатиб турибмиз! Ҳузурингда хижолат юзларимизни Ўзингга қаратиб сўраймиз! Хатокор ва ғофил қалбларимизни Ўзингга юзлантириб илтижо қиламиз! Ўзимиз ожизона хатм қилган Каломингни, Қуръони Каримни васила қиламиз! Ўзингга ва Каломингга бўлган иймонимизни, муҳаббатимизни Сенга васила қиламиз! Зотан, васила қилишга арзирли бошқа амалимиз йўқ! Ҳиммат аҳлининг буюк амалларини ҳимматлари юзидан қабул қилганингдек, биз ожизларнинг ожизликдан келтирган василамизни ожизлигимиз юзасидан қабул айла!
Аллоҳим! Каломингда Ўзинг «Дуо қилинглар, ижобат қиламан», дегансан. Амрингга биноан дуо қилмоқдамиз, ваъдангга биноан ижобат айла! Аллоҳим! Ўзингдан ўзга дуо қиладиганимиз йўқ, дуойимизни агар Сен эшитмасанг, ўзга дуо қиладиганимиз йўқ! Даргоҳингдан рад қилсанг, мундин ўзга бош урар остонамиз йўқ! Қўлимизни қуруқ қайтарсанг, умид қилар эшигимиз йўқ!
Аллоҳим! Сен ҳаё ва марҳамат соҳибисан! Бандаларингнинг қўлларини қуруқ қайтармагайсан!
Ё Роббий! Ўзинг бизни кўриб турибсан, сўзларимизни эшитиб турибсан, ичу ташимизни билиб турибсан, Сенга музтарларча ёлборамиз, бечораларча Сенга илтижо қиламиз, эй музтарларнинг дуосини ижобат қилувчи Аллоҳим! Эй бечораларнинг илтижосини қабул қилувчи Аллоҳим!
Ё Аллоҳ! Сени туғмаган ва туғилмаган, тенги бўлмаган, беҳожат ҳожатбарор, ёлғиз Аллоҳ деб гувоҳлик берганимиз ила сўраймиз!
Ё Аллоҳ! Ўзингга бўлган муҳаббатимиз ҳаққи ҳурмати сўраймиз. Сени севмасак, Сенга илтижо қилармидик?! Ё Аллоҳ! Сенинг бизга бўлган муҳамббатинг ҳаққи ҳурмати сўраймиз! Агар севмасанг, бизни Ўзингга илтижо қилдириб қўярмидинг?!
Аллоҳим! Сенинг қулларингмиз, қулларингнинг фарзандларимиз, чўриларингнинг авлодларимиз. Бизга оид чиқарган ҳукминг амалга ошажак ҳақиқатдир, ҳаққимизда қилган қароринг айни адолатдир. Сендан Ўзинг Ўзингни атаган, Китобингда нозил қилган, махлуқотларингдан бирор кишига Ўзинг ўргатган исмларинг ила, Ўз ҳузурингда ғайб илмида асраган ҳар бир гўзал исминг ила сўраймиз: Қуръони Азимни қалбимизнинг баҳори, юрагимизнинг нури қил, ғамларимизни аритувчи, ташвишларимизни кетказувчи омил айла!
Аллоҳим! Қуръони Карим ҳурматидан бизларга раҳм қил! Уни бизларга йўлбошчи, нур, ҳидоят, раҳмат ва шифо айла! Аллоҳим! Қуръони Каримдан унутганларимизни ёдимизга сол, билмаганларимизни бизларга билдир! Уни кеча кундуз тиловат қилишни насиб эт! Уни бизларнинг зараримизга эмас, фойдамизга ҳужжат қил!
Аллоҳим! Бизларни Қуръони Карим ҳалол деган нарсаларни ҳалол билиб, ҳаром деган нарсаларни ҳаром билган, унинг муҳкам оятларига амал қилиб, муташобиҳ оятларига иймон келтирганлардан қил!
Аллоҳим! Бизларни Қуръони Каримнинг ҳарфларини ҳам, ҳукмларини ҳам адо этадиганлардан эт, ҳарфларини адо этиб, ҳукмларини зое қиладиганлардан қилма!
Аллоҳим! Бизларга Қуръони Каримнинг ҳар бир ҳарфидан ҳаловат, ҳар бир сўзидан шарофат, ҳар бир оятидан саодат, ҳар бир сурасидан офият ва ҳар бир жузидан мукофот насиб айла!
Аллоҳим! Қуръони Каримни бизлар учун шафоатчи қил, фойдамизга ҳужжат қил! Аллоҳим! Бизларни Ўзингнинг аҳлинг ва хосларинг бўлмиш аҳли Қуръонлардан қил!
Аллоҳим! Қуръони Каримни қалбларимизга зиё, кўзларимизга нур, дардларимизга даво, гуноҳларимизни ўчирувчи, бизларни дўзахдан қутқарувчи қил!
Аллоҳим! Бизларни Қуръони Карим воситасида бахтсизликдан бахту саодатга, дўзахдан жаннатга, ғазабингдан розилигингга, ҳожатмандликдан беҳожатликка, бидъатдан суннатга, зулумотлардан нурга, залолатдан ҳидоятга, хорликдан азизликка, барча ёмонликлардан ҳамма яхшиликларга олиб чиқ!
Аллоҳим! Қуръони Каримни бизларга дунёда ҳамнафас, қабрда ҳамдам, қиёматда шафоатчи, жаннатда ҳамроҳ, дўзахдан парда ва барча эзгуликларга етакловчи сарбон қил!
Эй Аллоҳ! Бизга розилигингни, жаннатингни ҳамда уларга олиб борадиган сўз ва амалларни насиб қил! Ғазабингдан, дўзахингдан ҳамда уларга олиб борадиган сўз ва амаллардан паноҳ бер!
Аллоҳим! Ўзинг яратган гўшту суякдан иборат ожиз бандалармиз! Иқобингга бардошимиз етмас, азобингга вужудимиз дош бера олмас! Бизларни дўзахга солма! Шу қадар улуғсанки, Сенга осий бўлганга етти дўзахнинг азоби оз! Шу қадар марҳаматлисанки, бандангни раҳматингга олсанг, унга саккиз жаннат кам!
Ё Аллоҳ! Сенга қанчалар гуноҳ қилдик! Ўзингга ҳамдлар бўлсинки, ҳозир жонимиз танамизда! Жонимизни гуноҳ қилаётганимизда олмаганингга шукр! Аллоҳим! Бизларга ўлим фариштасини энг яхши ҳолатимизда, Ўзинг рози бўладиган энг афзал амалимиз узра юборгин! Жонимиз ҳалқумга келмай гуноҳдан покланиб олишимизга тавфиқ бер!
Аллоҳим! Оёқларимиз совуган, қўлларимиз музлаган, юрагимиз сўнгги зарбаларини ураётган, кўзларимиз қотаётган, тилимиз тўхтаётган, руҳимиз жисмимизни тарк этаётган маҳалда дилу тилимизга «Лаа илааҳа иллаллоҳ, Муҳаммадун Росулуллоҳ» калимасини жорий айла! Бизларга ўлим талвасаси фитнасидан, қабр азоби фитнасидан, охират азоби фитнасидан паноҳ бер!
Ё Аллоҳ! Тупроқ остида ёлғиз ётганимизда бизларга раҳм қил! Даҳшатидан гўдакнинг сочлари оқариб кетадиган Қиёмат куни бизларга хотиржамлик ато қил! Аршинг соясидан бошқа соя бўлмаган кунда бизларга соянгдан жой бер!
Меҳрибон Роббимиз! Бизларни бу дунёдаги мушфиқ йўлбошчимиз – Расулимиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг шафоатларига ноил айла! Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Шафоатим умматимнинг гуноҳкорларигадир», демишлар. Биз гуноҳга ботган умматмиз! Бизларни у зотнинг шафоатларига етказ! Ҳавзи Кавсарларидан ичишни насиб эт! Гуноҳларимизни ошкор қилиб, бизларни у зотнинг олдиларида ҳижолатга қўйма!
Ё Аллоҳ! Бизга ўзимизни гуноҳдан тўсадиган даражада қўрқувингни, бизни жаннатга олиб борадиган ибодатингни, дунё мусибатларини бизга енгил қиладиган яқийнни ато қил! Ҳаётимизда Ўзинг берган кўриш, эшитиш ва бошқа қобилиятларимиздан баҳраманд қил! Бу баҳрамандликни меросхўримиз айла! Ўчимизни бизларга зулм қилганларгагина қарат! Душманларимиз устидан бизларга ғалаба бер! Динимизда мусибат берма! Бор билганимиз, бор ташвишимизни дунё қилиб қўйма! Жаннатни биз учун маскан қил! Гуноҳларимиз туфайли устимизга Сендан қўрқмайдиган, бизга раҳм қилмайдиганларни ҳукмрон қилиб қўйма!
Аллоҳим! Сендан динда, дунёю охиратда афву офият сўраймиз! Аллоҳим! Барча ишларда оқибатимизни гўзал қил, бизларни дунё хорлигию охират азобидан асра!
Аллоҳим! Қалбларимизни пок саломат, тилларимизни серзикр ва сершукр, баданларимизни ибодатингда мустаҳкам, руҳларимизни Ўзингга муштоқ қил!
Аллоҳим! Сендан фойдали илм, мақбул солиҳ амал, гўзал ахлоқ, юкасак одоб, ҳалол ва мўл ризқ, баракали умр, салоҳиятли авлод сўраймиз!
Ё Аллоҳ! Бизларга кенг феъл, кетмас давлат, зикрли тил, шукрли дил ато эт!
Аллоҳим! Ҳар бир ишда Сенга муҳтожмиз,! Ўзингдан ўзгага муҳтож қилма! Ҳар ҳолатда ёлғиз Ўзингга таваккаул қиламиз, суянамиз, Ўзингдан бошқага ташлаб қўйма! Дунявий ва ухравий хайрли ишларимизда Ўзинг мададкоримиз бўл!
Ё Аллоҳ! Орамизда ҳожатмандлар бор, ҳожатларини раво қил! Бошига мушкил тушган, ташвиш етганлар бор, мушкилларини осон қил, ташвишларини арит! Беморларимиз бор, дардларига шифои комил бер! Фарзандталабларимиз бор, қўша-қўша солиҳу солиҳа, муслиҳу муслиҳа фарзандлар ато айла! Адашганларни ҳидоят қил! Хавф хатарга тушганларга хотиржамлик ато қил! Қарздорларга кушойиш бер! Мазлумларга нажот бер! Боши қотганларга нажот йўлини кўрсат!
Аллоҳим! Бутун башар бир кишига зиён еткизишга қасд қилса, Сен битгандан бошқа бўлмас! Агар ҳамма бир кишига фойда келтиришга азм қилса, Сен ёзгандан ўзга бўлмас!
Ё Аллоҳ! Бизларни кўз юмиб очгунча ҳам, ундан оз муддат ҳам ўз ҳолимизга ташлаб қўйма! Ўзингдан бегона қилма! Мададкоримиз, ҳимоячимиз, ҳидоятчимиз, кўмакчимиз, ва қўллаб қувватловчимиз бўл! Сенсиз куч ҳам йўқ, қудрат ҳам йўқ!
Ё Аллоҳ! Иш аҳволимизнинг жилови бўлмиш диёнатимизни яхши қил! Тириклигимиз манбаи дунёйимизни яхши қил! Боражак манзилимиз бўлмиш охиратимизни яхши қил! Тирикликни бизлар учун эзгуликни кўпайтириш, ўлимни эса ёмонликдан қутулиш қил!
Аллоҳим! Сендан ёлвориб сўраймиз, умримизнинг сўнгги энг яхши онимиз бўлсин, амалларимизнинг охиргиси энг афзали бўлсин, кунларимизнинг энг яхшиси Сенга йўлиқадиган кунимиз бўлсин!
Аллоҳим! Сендан энг яхши тилак, энг яхши дуо, энг яхши муваффақият, энг яхши илм, энг яхши амал, энг яхши савоб, энг яхши ҳаёт ва энг яхши ўлимни сўраймиз! Ўзимизни собитқадам, тарозимизни оғир айла! Орзуларимизни рўёбга чиқар, даражаларимизни кўтар, намозу дуоларимизни қабул эт, хатоларимизни кечир. Сендан жаннатдан олий мақом сўраймиз!
Ё Аллоҳ! Сендан мутавозеларнинг хокисорлигини, яқийн аҳлининг ихлосини, яхшиларга йўлдошликни ва иймон ҳақиқатларига эришишни сўраймиз!
Ё Аллоҳ! Сендан раҳматинг сабабларини, мағфиратинг омилларини, ҳар бир яхшиликдан насиба олиш, ҳар қандай гуноҳдан саломат бўлиш, жаннатни қозониш ва дўзахдан қутулишни сўраймиз.
Илоҳо! Илмимизни фойдасиз, қалбимизни қўрқувсиз, кўзимизни намсиз, нафсимизни тўймас, амалимизни номақбул, дуойимизни беижобат қилиб қўйма!
Ё Аллоҳ! Сендан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ва солиҳ бандаларинг сўраган яхшиликларни сўраймиз, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ва солиҳ бандаларинг паноҳ сўраган ёмонликлардан паноҳ тилаймиз!
Ё Аллоҳ! Сендан тез ва кеч келадиган, биз билган ва билмаган барча яхшиликни сўраймиз, тез ёки кеч келадиган, биз билган ва билмаган барча ёмонликдан паноҳ тилаймиз!
Ё Аллоҳ! Бизларни буйруқларинг билан машғул, адолатингдан хотиржам, Ўзингдан ўзгага умид боғламаган, ёлғиз Ўзингга суянган, Сен билан бўладиган, Сендан бошқадан қочадиган, қазою қадарингга рози, мусибатларингга сабрли, неъматларингга шукрли, зикрингдан лаззат олувчи, Китобинг билан хушнуд бўлувчи, кечаю кундуз Сенга илтижо қилувчи, ўлимга доим тайёр турувчи қилгин!
Аллоҳим! Бизларга дийдоринг шавқини ҳамда Муборак Юзингга термулиш лаззатини насиб эт!
Ё Аллоҳ! Куч қудратимиз заифлигидан, тадбирсизлигимиздан, одамлар олдида хор бўлганимиздан Ўзингга арз этамиз! Бизга ғазаб қилмаётган бўлсанг, бу ҳолатларга эътибор қилмаймиз, бироқ офиятинг биз учун кенгроқдир. Зулматларни тарқатган, боисидан дунёю охират ишлари яхшиланган Юзинг нури ила бизларга ғазабинг тушишидан ёки норозилигинг нозил бўлишидан паноҳ тилаймиз! Ўзинг рози бўлгунингча Сендан розимиз!
Ё Аллоҳ! Ноҳақ тўкилаётган қонлардан, бева қолаётган аёллар ва етим бўлаётган гўдакларнинг аҳволидан Ўзингга арз қиламиз! Уларга раҳм қил! Мусулмон ўлкаларга тинчлик осойишталик, офиятингни нозил айла! Мусулмонларнинг молига, жонига ёки динига қасд қилганларга Ўзинг кифоя қил! Мусулмон уммати бугун машаққатда! Уларнинг хатою гуноҳларини мағфират қил! Солиҳ амалларига баракотлар, муваффақиятлар ато эт! Уларнинг қалбларини бирлаштир! Ораларидаги ихтилоф ва келишмовчиликларни кўтар! Бир бирлари билан Ўзинг амр қилганингдек ака ука, оға-ини, биродар бўлишларини насиб айла! Ақлу ҳушига, ҳиссиётига динингни ҳакам қилиб олишларига тавфиқ бер! Уларга ҳақнинг ҳақлигини кўрсат ва унга эргашишни насиб эт, ботилнинг ботиллигини кўрсат ва ундан ҳазир бўлишларини насиб айла!
Ё Аллоҳ! Мўмину мўминаларни, муслиму муслималарни мағфират қил! Хатоларини кечир, ёмонликларини яхшиликларга алмаштир! Уларни ички ва ташқи фитналардан, бузуқликлардан йироқ қил! Қалбларини ҳақ устида узра жамла! Нафсларини ва ахлоқларини покла! Уларни солиҳ амалларга, чинакам тақво, ҳақиқий ибодат ва олий убудиятга муваффақ қил! Уларни дунё халқлари учун гўзал намуна бўлиш билан шарафлантир! Инсоният учун етакчи, пешқадам солиҳ уммат айла!
Ё Аллоҳ! Ислом умматининг эркакларини Ўзинг ислоҳ қил! Оилаларига гўзал раҳбар бўлишларини насиб эт! Уларга ҳиммату ҳамият, ғайрату қатъият ато қил!
Ё Аллоҳ! Ислом умматининг аёлларини Ўзинг ислоҳ қил! Уларни шарму ҳаё, иффату ва латофатдан айирма! Уларни ғайридинга тақлид қилишдан, фаҳшу фужурдан асра! Ўзингга ибодатли, эрларига итоатли, фарзандларига мураббия бўлишларини насиб эт!
Ё Аллоҳ! Ислом умматининг фарзандаларини Ўзинг ислоҳ қил! Амрингга итоатли, ота оналарига марҳаматли, келажак учун ислоҳот пойдевори бўлишиларига тавфиқ бер!
Ё Аллоҳ! Ислом умматининг ишбошиларини, раҳбарлари ва пешволари, имомлари ва уламоларини ислоҳ қил! Уларни бизларга меҳрибон, бизларни уларга итоаткор айла! Уларни Ўзинг рози бўладиган ишларга муваффақ қил, эл юрт манфаати, дину диёнат равнақи сари ҳидоят қил! Уларни мол дунё, мансабу шуҳрат фитнасидан асра!
Аллоҳим! Уламоларимизни Ўз паноҳингда асра! Уларни турли фитналардан, маккорларнинг макрларидан, ҳийлагарларнинг найрангларидан йироқ қил! Уларни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга чин ворисликда собитқадам қил! Бутун умматга улар кўрсатган ҳақ йўлга юришни насиб айла!
Аллоҳим! Нафсларимизнинг тақвосини бер ва уларни покла. Уларни энг яхши покловчи Ўзингсан. Уларнинг эгаси ҳам, хожаси ҳам Ўзингсан!
Аллоҳим! Барча мўмину мўминаларни, хусусан бизлардан, барчамиздан ўтган ота она, хешу ақрабо ва яқинларимизни раҳмат қил! Гуноҳларини мағфират, даражаларини баланд, яхши аммалларини ўзларига ҳамроҳ, охиратларини обод айла! Каломинг Қуръони Каримни ўқиб хатм қилар эканмиз, ҳар бир калимасига берадиган ажру савобларингни кўпайтириб бер, ва бу савоблардан уларни баҳраманд қил!
Ё Аллоҳ! Ризойинг учун Рамазон рўзасини тутар эканмиз, ибодатингни тугал адо этишга тавфиқ бер! Бизларни рўзасидан очлигу ташналикдан бошқа нарсага эришмаганлардан қилма! Намозда туриб Каломингни ўқиб хатм қилар эканмиз, тоатингни мукаммал бажо келтиршни насиб айла! Тунги ибодатидан уйқусизлигу толиқишдан бошқа ҳеч нимага эга бўлмаган бебаҳралардан қилиб қўйма!
Аллоҳим! Баҳоли қудрат Рамазон рўзасини тутяпмиз, Қуръони Каримни тиловат қиляпмиз, тинглаяпмиз, бизларни қиёмат куни Қуръон ва Рамазон шафоат қилишга талашиб қоладиган ва ҳар иккисининг шафоатига ноил бўладиган бандаларингдан қил! Бизларни Райён эшигидан киргизиладиганлардан, Қуръонни тартил билан тиловат қилиб юксалиб борадиганлардан айла!
Аллоҳим! Рамазондан бизларга тақво малакаси, Ўзингга қурбат ҳосил қилишни насиб эт! Рамазондан кейин ҳам Рамазондагидек, балки ундан да зиёда даржада ибодат ва тоатда, тавфиқу ҳидоятда бўлишни насиб айла!
Ё Аллоҳ! Бизни Қадр кечасини топган, унинг фазилатларидан насиба олганлардан қил!
Ё Аллоҳ! Булар бандаларингнинг Сенга қилаётган илтижоларидир! Ижобати Ўзингдандир. Дуо қилувчиларнинг ҳолига қаралса, қабулдан умид йўқ, дуо қилинмиш Зотнинг лутфига қаралса, ижобатдан кўнгил тўқ!
Илоҳо! Иблис Сенга осийлик қилган ўринда Сендан бир умр осийлик сўради, биз Сенга ибодат қилиб турган мақомимизда бир умр Сенга ибодатда ўтишни сўраймиз! Унга сўраганини бердинг, бизникини ҳам рад қилма!
Аллоҳ! Мана, Каломингни ҳарфма ҳарф ўқиб, хатм қилдик. Ушбу камтарона амалимизни васила қилиб сўраймизки, Ҳабибинг Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг умматига Ўзинг раҳм қил! Бутун оламдаги мазлум мусулмонларингга нажот бер! Уларни зулмдан адолатга, тафриқадан ҳамжиҳатликка, машаққатдан роҳатга олиб чиқ! Аллоҳим! Сен ҳидоят қилмасанг, Ўзинг бирлаштирмасанг, бу умматнинг ҳоли оғир! Сен ҳар бир нарсага қодирсан! Мусулмон бандаларингни Ўзинг ёрлақа!
Ё Роббал оламин! Ўзинг мусулмонларнинг ҳимоячисисан! Мусулмонларнинг қони ҳам диндошларининг қўли билан, ҳам ғайридинларнинг қўли билан ноҳақ тўкиляпти! Мол мулклари ҳам мусулмонларнинг қўли билан, ҳам номусулмонларнинг қўли билан топталяпти! Золим ҳам Сенинг қулинг, мазлум ҳам Сенинг қулинг! Кофир ҳам Ўзингнинг банданг, муслим ҳам Ўзингнинг банданг! Мазлумни золимдан ғолиб қил, муслимни кофирдан устин айла! Бизларни қаттиқ имтиҳонга солма! Мусибатларимизда бизга ажр ва яхши эвазлар бер!
Илоҳо! Ўзингга иймон келтирган бандаларинг – мусулмонларга раҳм қил, мазлумларига нажот бер! Уларнинг Сендан бошқа таянчи йўқ! Гуноҳлари учун мусибат юборган бўлсанг, уларни мағфират қил, мусибатларини арит! Жаҳолат туфайли йўл топа олмаётган бўлсалар, уларга ҳидоят ва тавфиқ бер! Уларга доимо омадни ёр эт!
Роббимиз! Бизларга дунёда ҳам яхшилик бер, охиратда ҳам яхшилик бер ва бизларни дўзах азобидан сақла!
Аллоҳим! Расулимиз Муҳаммад Мустафога, аҳлу оилалари ва саҳобаларига бизнинг номимиздан салоту саломлар юбор!
Дуоларимизнинг сўнгги: Оламларнинг Робби Аллоҳга ҳамдлар бўлсин!

Ҳусайнхон Яҳё Абдумажид

Манба: https://islom.uz

 

Бошқа мақолалар

“Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз”

05.08.2026   26711   17 min.
“Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз”

#Вакилликлар фаолиятидан


Бугунги кунда Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри ва вилоятларда Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг 14 та ҳудудий вакиллиги фаолият юритади. Мазкур ҳудудларда жами 2161 та масжид бўлиб, 3000 дан зиёд имом-хатиб ва имом ноиби хизмат қилади. Вакилликлар фаолиятидан, деб номланган ушбу рукнимизда ҳудудий вакиллар билан туркум суҳбатларни режа қилганмиз. Шу мақсадда Қашқадарё вилоятида бўлдик.


Қашқадарё вилояти бош имом-хатиби, “Имом Бухорий” ордени соҳиби, Уламолар Кенгаши аъзоси Раҳматуллоҳ домла УСМОНОВ билан суҳбат


– Ассалому алайкум, домла. Суҳбатимизни Сиз вилоят бош имом-хатиби сифатида иш бошлаган даврлардан бошласак. Дастлаб вакиллик фаолиятини таҳлил қилиб, қандай оғриқли нуқталар, тезкорлик билан ҳал этилиши керак бўлган муаммоларни кўрган эдингиз ва бугунги кунда улар қанчалик ҳал этилган?..


– Ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳ. Бундан роса 14 йил олдин – 2012 йилнинг июль ойида Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Қашқадарё вилояти вакили ҳамда вилоят бош имом-хатиби сифатида фаолият бошлаганман. Ўшанда вакилликнинг фаолиятини атрофлича таҳлил қилиб, тизимли ёндашувни талаб этадиган қатор вазифаларни белгилаб олганмиз.


Хусусан, масжидлар фаолиятини ягона тартиб ва талаблар асосида ташкил этиш, имом-хатиблар ва диний соҳа ходимларининг илмий-маърифий салоҳиятини юксалтириш, ижро интизоми ва ҳисобдорликни кучайтириш, аҳоли, айниқса, ёшлар ўртасида соғлом диний-маърифий муҳитни мустаҳкамлаш, жойларда тарғибот-ташвиқот ишларини янада самарали йўлга қўйиш кабиларга алоҳида эътибор қаратдик.

Бугунга келиб вакилликда 22 нафар малакали, ўз ишининг мутахассиси бўлган ходим ишламоқда. Шунингдек, масжидлар билан ишлаш, ҳаж-умра, ахборот медиа, аёл-қизлар, ҳуқуқшунослик, молия-хўжалик каби бўлимлар фаолият юритади. Вакиллигимиз замонавий моддий-техник базага эга бўлиб, рақамли технологиялар ва илғор иш услубларидан самарали фойдаланиб келмоқда.


Масжидларнинг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, ҳужжатлар юритилишини такомиллаштириш, фуқаролар мурожаатлари билан ишлаш сифатини ошириш, шунингдек, вакиллик тизимида мазкур йўналишлар бўйича ишларни самарали ташкил этиш, вазифалар ижросини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш мақсадида тегишли бўлимларни ташкил этиш зарурати ҳам бор эди.


Ўтган йиллар давомида мазкур йўналишлар бўйича аниқ режалар асосида тизимли ишлар амалга оширилди. Натижада вилоят вакиллиги ҳамда масжидлар фаолияти янада такомиллаштирилди. Вакиллик тузилмасида тегишли штат бирликлари жорий этилиб, соҳанинг устувор йўналишлари бўйича малакали мутахассислар ишга қабул қилинди. Бу эса фаолиятни самарали ташкил этиш, вазифалар ижросини мувофиқлаштириш, назорат механизмларини кучайтириш ҳамда жойлардаги ишларни сифатли йўлга қўйиш имконини берди.


Имом-хатиблар учун мунтазам малака ошириш ва ўқув-семинарлар йўлга қўйилди, аҳоли билан очиқ мулоқотлар ва маънавий-маърифий тадбирлар кўлами сезиларли даражада кенгайди. Йилига «Жаҳолатга қарши маърифат» ғоясини кенг тарғиб этиш, экстремизм, терроризм, миссионерлик ва ёт ғояларга қарши курашиш, ҳуқуқбузарлик, жиноятчилик, гиёҳвандлик, ўз жонига қасд қилиш, эрта турмуш ва ажримларнинг олдини олиш, ёшлар, меҳнат мигрантлари ва ҳарбий хизматчилар билан манзилли ишлаш, соғлом турмуш тарзи, оила мустаҳкамлиги, маънавий қадриятлар, ижтимоий тармоқлардаги виртуал таҳдидлардан ҳимоя, атроф-муҳитни асраш ҳамда маҳаллада тинчлик ва ҳамжиҳатликни таъминлашга қаратилган 35 мингдан ортиқ кенг кўламли тарғибот-ташвиқот ишлари амалга оширилади.


Ўша даврда имом-хатиб ва диний соҳа ходимларининг ижтимоий ҳимоясини кучайтириш зарурати бор эди. Амалга оширилган ислоҳотлар натижасида ҳамда муфтий ҳазратларининг ташаббуслари ва бевосита бошчиликлари билан масжидларда фаолият юритаётган имом-хатиблар ва имом-ноиблари ойлик иш ҳақи билан таъминланди. Бу эса уларнинг ижтимоий барқарорлигини мустаҳкамлаш, ўз хизмат вазифаларини сидқидилдан ва масъулият билан адо этиши учун муҳим омил бўлмоқда.


Таъкидлаш жоизки, муҳтарам Юртбошимиз томонидан берилаётган имкониятлар натижасида вилоятимизда ҳаж зиёрати учун ажратиладиган квоталар йилдан-йилга ошиб, фуқароларнинг муқаддас зиёрат амалини адо этиш имкониятлари кенгайиб бормоқда. Хусусан, 2012 йилда вилоятдан бор-йўғи 150 нафар фуқаро ҳаж зиёратини амалга оширган бўлса, бугунги кунда ушбу кўрсаткич йилига 800 нафардан ошди. Бу эса соҳада амалга оширилган ташкилий ишлар ва зиёратчиларга кўрсатилаётган хизматлар сифати анчайин ошганини кўрсатади.


– Вилоятдаги 180 дан ортиқ жоме масжидларнинг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, айниқса, тарихий ва меъморий аҳамиятга эга бўлган қадимий масжидларни асл қиёфасини сақлаган ҳолда таъмирлаш ишларида вакиллик маҳаллий аҳоли ва ҳомийлар билан алоқаларни қандай мувофиқлаштирмоқда?


– Вилоятдаги жоме масжидлар моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, уларнинг ободлиги ва фаолияти учун муносиб шароит яратиш масаласи доимо эътибор марказимизда бўлиб келмоқда. Бу борада ишлар тизимли, шаффоф ва жамоатчилик билан ҳамкорлик асосида ташкил этилган. Айниқса, тарихий ва меъморий аҳамиятга эга бўлган қадимий масжидларни таъмирлашда уларнинг асл қиёфаси, миллий меъморий услуби ва тарихий қимматини сақлашга алоҳида аҳамият қаратилади. Бундай объектларда ҳар қандай иш тегишли мутахассислар тавсиялари ва белгиланган талаблар асосида амалга оширилади.


Масжидларни ободонлаштириш ва таъмирлаш ишларида маҳаллий аҳоли, саховатпеша ҳомийлар ва жамоатчиликнинг иштироки муҳим ўрин тутади. Вакиллик томонидан ушбу жараёнлар мувофиқлаштирилиб, ҳомийлик ташаббусларининг мақсадли ва самарали йўналтирилиши таъминланмоқда.


Фаолиятимни бошлаган пайтимда вилоятимизда 182 та жоме масжид фаолият юритар эди. Ҳозир уларнинг сони 187 тага етди. Ўтган 14 йил давомида 58 та масжид замон талабларига мос равишда қайта бунёд этилди, 100 дан ортиқ масжидда эса кенг кўламли таъмирлаш ва реконструкция ишлари амалга оширилди. Мисол учун, 2026 йилнинг биринчи ярим йиллигида 2 та – Чироқчи туманидаги "Абу Бакр Сиддиқ" ҳамда Китоб туманидаги "Шайх Собир" масжидлари қайта қурилиб, муборак Рамазон ойида масжиднинг янги биноси намозхонларга топширилди.


Шунингдек, намозхонлар учун муносиб ва қулай шароитлар яратиш мақсадида 70 дан ортиқ таҳоратхоналар тўлиқ қайта қурилиб, замонавий талаблар асосида фойдаланишга топширилди.

 

– Кейинги йилларда вакиллик томонидан имом-хатиблар ва уларнинг ноиблари малакасини ошириш, уларнинг нафақат диний, балки дунёвий, сиёсий-ижтимоий билимларини замон талабларига мослаштириш бўйича қандай тизимли дастурлар ва ўқув семинарлари ташкил этилди?

 

– Имом-хатиблар ва уларнинг ноиблари малакасини ошириш, уларнинг замон талабларига мос билим ва кўникмаларини шакллантириш Қашқадарё вакиллиги фаолиятининг муҳим йўналишларидан бири ҳисобланади. Бу борада Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитаси томонидан ташкил этилаётган малака ошириш курслари, ўқув-семинарлар ва қайта тайёрлаш машғулотларида имом-хатиблар ва уларнинг ноиблари мунтазам иштирок этиб келмоқда. Ҳозирги кунга қадар вилоятдаги 187 нафар имом-хатиб ҳамда 91 нафар имом ноиблар Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитаси ҳузуридаги  Диний-маърифий соҳада малака ошириш ва қайта тайёрлаш институтида ҳамда Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида малака ва кўникмаларини оширишди.


Айниқса, имом-хатибларнинг олий диний маълумотга эга бўлишини таъминлаш борасида тизимли ишлар амалга оширилмоқда. 2012 йилда вилоятдаги имом-хатибларнинг атиги 16 нафари  олий маълумотга эга бўлган бўлса, сўнгги 14 йил давомида бу кўрсаткич кескин ошиб, бугунги кунда имом-хатибларнинг олий маълумотлилари 90 нафардан ошди. Ҳозир ҳам олий маълумотга эга бўлмаган 20 нафар имом-хатиб Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида модул тизими асосида таҳсил олиб, ўз билим ва салоҳиятини оширмоқда. Бу ишлар изчил давом эттирилиб, яқин истиқболда 100 фоиз олий диний маълумотли мутахассислар сифатида шакллантириш мақсад қилинган. Зеро, бугунги кунда имом-хатиблар нафақат диний илм соҳиби, балки кенг дунёқарашга эга, жамият билан самарали мулоқот қила оладиган, замонавий жараёнларни тўғри англайдиган маънавий-маърифий етакчи бўлиши замон талабидир.


– Вилоятдаги Қуръони карим ва тажвид курслари фаолияти ҳақида ҳам айтиб ўтсангиз...


– Қуръони карим ва тажвид курслари фаолияти аҳоли орасида диний билимларни фақат белгиланган тартиб ва малакали мутахассислар орқали олиш маданиятини шакллантиришга хизмат қилмоқда. Бу эса ўз навбатида норасмий диний таълим масканлари фаолиятининг олдини олиш, диний саводхонликни ошириш ва соғлом маърифий муҳитни таъминлашда муҳим аҳамият касб этмоқда.


Вилоят вакиллиги ҳамда Китоб туманидаги "Хожа Бухорий" ўрта махсус ислом таълим муассасаси қошида фаолият юритаётган Қуръони карим ва тажвид ўқув курслари орқали ҳар йили жами 1560 нафар тингловчи Қуръон тиловати ва тажвид қоидалари бўйича зарур билим ва кўникмаларга эга бўлмоқда. Бу эса аҳоли диний саводхонлигини ошириш, ёш авлодни илмий-маърифий руҳда тарбиялаш йўлида муҳим аҳамият касб этмоқда.


– Аёл-қизлар орасида диний-маърифий ишларни юритадиган отинойилар фаолиятини тартибга солиш, уларнинг диний тушунчаларини ўстириш, хотин-қизлар орасида ёт ғоялар тарқалишининг олдини олиш борасида вакиллик қандай натижаларни кўрсата олди?


– Аёл-қизлар ўртасида диний-маърифий фаолият олиб бораётган отинойиларнинг ишини ягона тизим асосида ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилган. Илгари бу йўналишда муайян тажриба мавжуд бўлган бўлса-да, фаолиятни мувофиқлаштириш, илмий салоҳиятни мунтазам ошириш ва назорат қилиш механизмларини янада такомиллаштириш зарурати бор эди.


Шу мақсадда ҳар бир отинойининг билим даражаси, фаолият йўналиши ва масъулият доираси қайта кўриб чиқилди. Ҳозирги кунда воҳада фаолият юритаётган жами 284 нафар отинойининг малакасини ошириш мақсадида тизимли ўқув-семинарлар, суҳбатлар ва давра йиғинлари йўлга қўйилди. Таҗрибали уламолар ва мутахассислар иштирокида ақида, фиқҳ, тафсир, ҳадис, миллий қадриятлар, оила мустаҳкамлиги ҳамда замонавий ахборот маконида учраётган мафкуравий таҳдидларга қарши маърифий машғулотлар ташкил этилди. Улар фаолияти мониторинг қилиниб, аҳоли билан ишлаш самарадорлиги доимий таҳлил қилиб борилмоқда.


Бугунги кунда бу ишлар ўзининг амалий натижасини бермоқда. Отинойилар маҳаллаларда хотин-қизлар билан манзилли ишлаш, уларнинг мурожаатларини ўрганиш, диний саводхонликни ошириш ва соғлом маънавий-маърифий муҳитни шакллантиришда фаол иштирок этмоқда. Айниқса, эрта никоҳ ва ажримларнинг ҳамда ёт ғоялар ва турли бузғунчи қарашлар улар муносиб ҳисса қўшмоқда.

 

– Дарвоқе, оилавий ажримлар, ўз жонига қасд қилиш ёки жиноятчилик каби оғир ижтимоий муаммолар энг кўп кузатиладиган маҳаллалар билан ишлашда имомларнинг масъулияти ва ҳисобдорлиги қандай бўлмоқда?

 

– Вакиллик томонидан имом-хатибларнинг маҳалла фаоллари, хотин-қизлар ва ёшлар билан манзилли ишлаш масъулияти янада кучайтирилган. Айниқса, оилавий ажримларнинг олдини олиш, нотинч оилалар билан ишлаш, ёшларни турли салбий таъсирлардан асраш ва жамиятда соғлом маънавий муҳитни шакллантиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Ҳар ой туманларда сайёр йиғилишлар ўтказилиб, жойлардаги мавжуд ҳолатлар, долзарб муаммолар ва уларнинг ечимлари муҳокама қилиб борилмоқда. Мазкур йиғилишларда имом-хатибларнинг масъулияти, маҳаллалар билан ҳамкорлиги ва амалга оширилаётган ишларнинг самарадорлиги таҳлил қилинади. Хусусан, ўтган йил якуни бўйича вилоят миқёсида имом-хатиблар томонидан маҳаллаларда мингдан ортиқ оила билан манзилли ишлар олиб борилди. Улар билан ўтказилган суҳбатлар, маънавий-маърифий тадбирлар ва тушунтириш ишлари натижасида бир қатор оилавий низоларнинг олди олиниб, ажрим ёқасига келиб қолган оилаларни яраштиришга эришилди.


Муҳими, имом-хатиблар иши фақат ўтказилган тадбирлар сони билан эмас, балки инсонлар тақдирига ижобий таъсир кўрсата олган амалий натижалари билан баҳоланмоқда. Шунинг учун имомларимиз маҳаллада халқ билан яқин мулоқот қиладиган, оила, жамият барқарорлигини таъминлашга ҳисса қўшадиган маънавий-маърифий раҳнамо сифатида ўз масъулиятини чуқур англаб, фаолият олиб бормоқда.


– Ижтимоий тармоқларда даъват ишларини олиб бориш, nasafziyo.uz сайти ва ижтимоий саҳифаларни юритишда вакиллик қошида махсус медиа гуруҳ ёки замонавий кадрлар жамоаси шакллантирилганми?


– Бугунги ахборот асрида интернет маконидаги диний-маърифий фаолият муҳим йўналишлардан бири ҳисобланади. Шу боис, вакиллик томонидан замонавий ахборот технологияларидан самарали фойдаланиш, ижтимоий тармоқларда аҳоли, айниқса, ёшлар билан мулоқотни кучайтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.


Бу борада вакилликда замонавий талабларга жавоб берадиган медиа хонаси ташкил этилиб, зарур замонавий техник жиҳозлар билан таъминланди. Шунингдек, диний-маърифий контентларни тайёрлаш, таҳрир қилиш ва кенг жамоатчиликка етказиш йўналишида фаолият олиб борувчи малакали кадрлар жалб қилинган.


Мазкур тизим орқали ўн бир йилдан буён фаолият юритиб келаётган nasafziyo.uz веб-сайти ҳамда ижтимоий тармоқлардаги саҳифалар мунтазам юритилмоқда. Шунингдек, 2017 йилда ташкил этилган Telegram канали бугунги кунда кенг аудиторияга эга бўлиб, аҳолига тезкор ва ишончли диний-маърифий ахборотларни етказишда муҳим ахборот майдонига айланган.


Шунингдек, бугунги кунда вилоятимиздаги ҳар бир масжиднинг Telegram, YouTube, Facebook ва Instagram саҳифалари ҳамда гуруҳлари фаолият юритиб, уларнинг умумий аъзолари сони 310 минг нафардан зиёдни ташкил этади. Жумладан, биргина nasafziyo телеграм каналининг 120 мингдан ортиқ аъзоси бор. Шунингдек, Улар орқали аҳолига долзарб маънавий-маърифий материаллар, диний-маърифий тавсиялар, масжид фаолиятига оид янгиликлар ҳамда эълонлар мунтазам етказиб борилмоқда.


Албатта, рақамли макон доимий равишда янгиланиб бораётгани сабабли бу йўналишдаги ишлар ҳам узлуксиз такомиллаштирилмоқда. Асосий мақсад — замонавий медиа имкониятларидан фойдаланган ҳолда халқимизга, айниқса, ёш авлодга сифатли, ишончли ва таъсирчан диний-маърифий ахборотларни етказиб беришда давомли изланишдамиз.


– Вакилликнинг «Вақф» хайрия жамоат фонди вилоят филиали билан биргаликда кам таъминланган оилалар, етимлар ва ногиронлиги бор шахсларга ёрдам бериш борасидаги фаолияти сўнгги йилларда қанчалик шаффофлашди ва хайрия тадбирлари кўлами воҳа миқёсида қанчалик кенгайди?


– «Вақф» хайрия жамоат фонди вилоят филиали билан ҳамкорликда аҳолига ижтимоий кўмак кўрсатиш, эҳтиёжманд оилаларни қўллаб-қувватлаш ва хайрли ташаббусларни амалга ошириш фаолиятимизнинг ажралмас қисми ҳисобланади.


Ёрдамга муҳтож оилалар, етимлар, ногиронлиги бўлган шахслар ва ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқароларнинг ҳолати ўрганилиб, уларга зарур кўмаклар ўз вақтида етказиб берилмоқда. Жумладан, Рамазон ойи ва Қурбон ҳайити арафасида давлатимиз раҳбари томонидан ажратилган маблағлар белгиланган тартиб асосида эҳтиёжманд оилалар, етимлар, ногиронлиги бўлган шахслар ва ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқароларга етказиб берилди. Бу хайрли ишлар халқимизга бўлган эътибор ва ғамхўрликнинг яна бир амалий ифодаси бўлди.


Амалга оширилаётган ҳар бир хайрли ташаббус манзиллилик, очиқлик ва адолат тамойиллари асосида ташкил этилиб, воҳамизда хайрия ишларининг кўлами ва самарадорлиги йилдан-йилга ортиб бормоқда. Яқинда кўмакка муҳтож бир оилага уй қуриб беригани ҳам сўзимизнинг бир далилидир.


– Бу заминдан етишиб чиққан улуғ зотларнинг бой илмий мероси, қадамжолари тарихини халқаро ва республика миқёсида тарғиб қилиш борасидаги ишларга ҳам тўхталиб ўтсангиз...


– Бу воҳадан етишиб чиққан Абу Муин ан-Насафий, Абу Бакр ал-Косоний, Абу Ҳафс Насафий, Абу Ҳафс Кеший, Абу Шакур ас-Солимий, Паздавий каби кўплаб алломаларнинг илмий мероси нафақат юртимиз, балки бутун ислом олами маънавий хазинасининг ажралмас қисмидир.


Вакиллик фаолияти давомида ушбу бой илмий-маърифий меросни ўрганиш, тарғиб қилиш ва кенг жамоатчиликка етказишга алоҳида эътибор қаратилди. Хусусан, алломаларимиз ҳаёти ва илмий фаолияти, улар билан боғлиқ тарихий масканлар ва қадамжоларни ўрганиш, уларнинг маънавий аҳамиятини ёритиш борасида илмий-маърифий тадбирлар, давра суҳбатлари ва тарғибот ишлари амалга ошириб келинмоқда.


Аллоҳ таоло дин равнақи, юрт тинчлиги йўлида хизмат қилаётган барча юртдошларимизни икки дунёда мукофотласин! 

 

ЎМИ Матбуот ва медиа бўлими мутахассиси

Абдулатиф АБДУЛЛАЕВ суҳбатлашди.

“Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз” “Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз” “Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз” “Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз” “Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз” “Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз” “Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз” “Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз” “Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз” “Натижани рақамлар сони биланмас, жамиятга қўшилган ижобий таъсир билан баҳолаймиз”