Умра сўзи қандай маънони англатади? “Умра” сўзининг луғавий маъноси “зиёрат”, шаръий маъноси Байтуллоҳнинг махсус зиёратидир.
Умра қандай ибодат? Умра динимизда Байтуллоҳни тавоф қилиб, Сафо ва Марва оралиғида етти марта саъй қилишдир. Ҳанафий мазҳабида умр давомида бир марта умра қилиш – суннати муаккададир. Умра улуғ савобларга эриштирадиган ибодатдир.
Умрада қандай амаллар бажарилади? Умра амаллари қуйидагилар:
Ҳажнинг шартлари умра учун ҳам шартдир.
Умра ибодатини бажариш учун қандай ният қилинади? Умранинг нияти:
“Аллоҳумма инний урийдул умрата фаяссирҳа лий ва тоқаббалҳа минний. Навайтул умрата ва аҳрамту биҳа лиллаҳи таола”.
Маъноси: Аллоҳим, мен умра қилмоқни ирода қилмоқдаман. Уни менга осон эт ва қабул айла. Умрани ният қилдим ва Аллоҳ таоло учун умрага эҳром боғладим.
Умранинг суннат амаллари қайсилар? Умранинг суннатлари:
– Эҳром боғлаш олдидан ғусл қилиш;
– Эҳромга кириш олдидан хушбўйликлар суртиш;
– Талбия айтиш;
– Тавоф ул-қудум қилиш;
– Тавофни узлуксиз етти марта адо этиш
– Сафо ва Марва орасида етти марта саъй қилиш;
– Саъйда таҳоратли бўлиш.
Зиёратчи сочини қачон ва қандай қисқартиради, аёллар-чи? Зиёратчи саъйни адо этиб бўлгач, сочини таги билан олдиради ёки қисқартиради, афзали таги билан олдиришдир. Аёллар сочларини бармоқнинг бир бўғими миқдорида қисқартирадилар. Улар учун афзали сочларининг ҳаммасини бир жойга тўплаб туриб, учидан бир бармоқ бўғимича қисқартиришдир. Сочни олдириш ёки қисқартириш бизнинг Ҳанафий мазҳабимизда вожиб амаллардандир, уни тарк қилган киши қурбонлик сўйиши лозим бўлади. Мана шу билан умра ибодати тамом бўлади ва шундан сўнг эҳром ман этган ҳамма нарса мумкин бўлади.
ЎМИ Матбуот хизмати
Ўзбекистон элчихонаси ташаббуси билан жадидлар ҳаракати намоёндаси Маҳмудхўжа Беҳбудий таваллудининг 150 йиллик юбилейи муносабати билан тадбир ўтказилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Ушбу тадбир Токио хорижий тиллар университети, “Mitsubishi” жамоат фонди ҳамда етакчи жадидшунос олим, профессор Хисао Комацу кўмагида ташкил этилди. Унда Ўзбекистон, Япония ва Туркиядан келган етакчи олимлар иштирок этди.
Учрашувда олимлар Марказий Осиё давлатларида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, жадидлар меросини чуқур ўрганиш ҳамда тарғиб этишга қаратилган қатор таклиф ва ташаббусларни муҳокама қилди.
Иштирокчилар Маҳмудхўжа Беҳбудий ҳаёти ва ижоди ҳақида алоҳида тўхталиб ўтди. Таъкидланганидек, Маҳмудхўжа Беҳбудий ўзбек халқининг буюк маърифатпарвари, жадидчилик ҳаракатининг йирик намояндаларидан бири, ёзувчи, драматург, публицист ва жамоат арбобидир. У ўз ҳаётини халқни илм-маърифатли қилиш, таълим тизимини ислоҳ этиш ва миллий тараққиёт ғояларини тарғиб қилишга бағишлаган.
Беҳбудий 1875 йилда Самарқанд вилоятида туғилган. У ёшлигидан диний ва дунёвий илмларни пухта ўзлаштириб, араб, форс ва турк тилларини мукаммал ўрганган. Кейинчалик жадидчилик ғояларини қўллаб-қувватлаб, янги усулдаги мактабларни ташкил этиш, замонавий таълимни йўлга қўйиш ва ёш авлоднинг билимли бўлиб вояга етишига катта ҳисса қўшган.
Маҳмудхўжа Беҳбудий ижод соҳасида ҳам салмоқли мерос қолдирган. Унинг “Падаркуш” драмаси ўзбек адабиётидаги илк драматик асарлардан бири ҳисобланади. Шунингдек, у газета ва журналларда халқнинг маърифати, илм-фан, миллий тараққиёт ва озодлик ғояларига бағишланган кўплаб мақолалар ёзган. Бундан ташқари, саёҳатномалар, дарсликлар ва публицистик асарлар яратиб, халқни замонавий билимларни эгаллашга даъват этган.
Тадбир доирасида махсус китоблар кўргазмаси ҳамда “Маҳмудхўжа Беҳбудий” фильми намойиш этилди. Дипломатлар япониялик ижодкорларга ўзбек жадидчилик ҳаракатига бағишланган 20 дан ортиқ фильмлар тўпламини тақдим этди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати