Аллоҳ сиздан рози бўлсин!
Бугун диний идорамизга Наманганлик бир нуроний отахондан миннатдорлик мактуби келди. Мактубни ўқиб чиқиб, уни сизларга илингимиз келди. Қуйида мактубни ўқиш осон бўлишини ўйлаб оққа кўчирган ҳолда, тўлалигича сизларга ҳавола қиламиз. Мактуб бундай бошланади:
“Жорий йил 16 декабрь куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Нуриддин домла ҳазратларининг Наманган шаҳрида қурилган “Юсуфхон ўғли Қосимхон” жоме масжидига пешин намозига ташриф буюриб, намозхонларга мавъиза қилиб беришини эшитиб, жуда хурсанд бўлдим. Лекин масжидга бориб мавъиза тинглашга кексалик асло йўл бермас эди.
Хонадонимда маҳзун ҳолда ўтирган эдим, буни сезган набирам, бобожон ҳафа бўлманг, муфтий ҳазратнинг мавъизаларини ижтимоий тармоқлар орқали тўғридан-тўғри олиб берилар экан, биргаликда тинглаймиз, деганда қанчалик севинганимни тасаввур ҳам қила олмайсиз.
Ва ниҳоят пешин вақти бўлди. Вилоятимиз бош имом-хатиби ҳурматли Абдулҳай домла Муфтий ҳазратни жуда берилиб таништириб, сўзни у кишига бердилар. Муфтий ҳазратнинг “Аллоҳ рози бўладиган уч амал” мавзусидаги мавъизаларини набирамнинг телефони орқали тўғридан-тўғри тинглаш бахтига муяссар бўлдим.
Шанба куни барча фарзанд ва набираларим билан дастурхон атрофида ўтирар эканман, беихтиёр Муфтий ҳазратнинг сўзларидан келтириб, уларга насиҳатлар қилдим, хурсандчилик устига яна бир хурсандчилик, бир набирам эшикдан шошилиб кириб келдида бобожон Муфтий ҳазратнинг Намангандаги мавъизаларини бугун телевидение орқали намойиш қилинар экан, деди.
Шунда қалбим сурурларга тўлди. Инсон кексайганда шундай бўлиб қолар экан. Энди бир ўзим эмас, балки барчамиз Муфтий ҳазратларининг масжид минбаридан туриб баралла айтган сўзлари, насиҳатларини тинглар эканмиз, деб Яратганга шукроналар келтирдим.
Оила аъзоларим билан бирга мириқиб Ҳазратнинг мавъизаларини телевидение орқали томоша қилиб, тинглашга муяссар бўлдик. Албатта, бунга амал қилишга ҳам эришамиз, инша Аллоҳ. Муфтий ҳазратдан Аллоҳ рози бўлсин!
Жанобингизга узоқ умр тилаб, кекса нуроний мухлисингиз Хасанхон ҳожи МУМИНОВ”
Наманган вилояти вакиллиги матбуот хизмати
Марғилоннинг уч муқаддас қадамжоси
Марғилон – Фарғона водийсининг энг қадимий ва ўзига хос шаҳарларидан бири. Унинг тарихини фақат меъморий обидалар, қадимий кўчалар ёки машҳур ҳунармандчилик анъаналари билангина эмас, балки асрлар давомида халқ эъзозида бўлиб келаётган зиёратгоҳларсиз ҳам тасаввур этиб бўлмайди, хабар бермоқда ЎзА.
Шаҳардаги Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозор ана шундай тарихий-маънавий масканлар сирасига киради. Уларнинг ҳар бири ўз тарихи, ривоятлари ва халқ хотирасидаги ўзига хос ўрнига эга.
Марғилоннинг қадимий зиёратгоҳларидан бири Пир Сиддиқ мажмуасидир. Халқ орасида бу қадамжо билан боғлиқ турли ривоятлар авлоддан-авлодга ўтиб келган. Зиёратгоҳ Пир Сиддиқ номи билан боғлиқ бўлиб, “сиддиқ” сўзи араб тилида ҳақгўй, ростгўй, ҳақиқатга содиқ инсон маъноларини англатади. Шу жиҳатдан зиёратгоҳ номи ҳам халқ тасаввурида эзгулик, иймон ва ростгўйлик каби фазилатлар билан уйғунлашиб кетган. Мажмуадаги меъморий ечимлар, айниқса, гумбазли иншоотлар ва қадимий қабрлар Марғилоннинг ўтмишдаги шаҳарсозлик ва меъморчилик анъаналаридан дарак беради.
Пир Сиддиқ зиёратгоҳи нафақат зиёрат маскани, балки Марғилоннинг тарихий хотирасини ўзида мужассам этган қадамжолардан бири сифатида аҳамиятлидир. Марғилон тарихи буюк аллома Бурҳониддин Марғиноний номи билан чамбарчас боғлиқ. XII асрда яшаб ижод қилган аллома ислом ҳуқуқшунослиги, хусусан, ҳанафий фиқҳи тараққиётига беқиёс ҳисса қўшган. Унинг бутун ислом оламида машҳур бўлган “Ҳидоя” асари асрлар давомида муҳим ҳуқуқий манба сифатида қадрланиб келган.
Марғилонда аллома номи билан боғлиқ Чиллахона ҳам халқнинг маънавий хотирасида алоҳида ўрин тутади. “Чиллахона” атамаси одатда инсоннинг маълум муддат хилватда қолиб, тафаккур, ибодат ва руҳий тарбия билан машғул бўладиган жойини англатади. Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси билан боғлиқ ривоятлар ҳам алломанинг илм йўлидаги машаққатли изланишлари ва маънавий камолотини тасаввур қилишга ёрдам беради. Бу масканни фақат зиёратгоҳ сифатида эмас, балки буюк алломанинг илмий-маънавий меросини англашга хизмат қилувчи тарихий хотира жойи сифатида ҳам баҳолаш мумкин.
Марғилондаги яна бир ўзига хос маскан – Каптарли мозор. Унинг номи билан боғлиқ халқ ривоятлари турлича. Айрим ҳикояларда бу жойда каптарлар кўп бўлгани, шу сабабли мозор “Каптарли” деб аталгани айтилади. Каптар эса халқ тасаввурида тинчлик, поклик ва эзгулик рамзи сифатида қабул қилинади. Каптарли мозор ҳақидаги маълумотларни илмий жиҳатдан чуқур ўрганиш Марғилоннинг маҳаллий тарихини янада бойитишга хизмат қилади. Бунинг учун архив ҳужжатлари, қадимий хариталар, қабртошларидаги ёзувлар, вақф ҳужжатлари ва халқ орасида сақланиб келаётган оғзаки тарих намуналарини тадқиқ этиш муҳим. Зеро, халқ хотирасида асрлар давомида сақланиб келаётган ривоятлар ҳам тарихий-этнографик тадқиқотлар учун қимматли манба бўлиши мумкин.
Уч қадамжо – бир тарих. Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозорни бирлаштириб турган асосий жиҳат уларнинг Марғилоннинг маънавий қиёфасини шакллантиришдаги ўрнидир. Бу қадамжолар халқнинг аждодларга ҳурмат, муқаддас жойларни асраш, эзгулик ва маърифатни қадрлаш каби анъаналарини ўзида мужассам этади.
Уларнинг ҳар бири Марғилон тарихининг турли қирраларини намоён этади: Пир Сиддиқ – диний-маънавий меросни, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси – илм ва тафаккур анъаналарини, Каптарли мозор эса халқ хотираси ва маҳаллий ривоятларнинг узвийлигини ифодалайди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
