Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Fevral, 2026   |   9 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:44
Quyosh
07:03
Peshin
12:41
Asr
16:26
Shom
18:14
Xufton
19:26
Bismillah
26 Fevral, 2026, 9 Ramazon, 1447

Bayrog'imiz 30 yoshda. Uni nega faxru g'urur timsoli deymiz?

18.11.2021   2727   4 min.
Bayrog'imiz 30 yoshda. Uni nega faxru g'urur timsoli deymiz?

Kun tarixi

18 noyabr' – O'zbekiston Respublikasining “Davlat bayrog'i to'g'risida”gi qonuni qabul qilingan kun.

Bugun davlatimiz suverenitetining ramzlaridan biri – mustaqil O'zbekiston Respublikasining “Davlat bayrog'i to'g'risida”gi qonuni qabul qilinganligiga 30 yil to'ldi. O'zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1991 yil 18 noyabrdagi navbatdan tashqari VII sessiyasida tasdiqlangan Davlat bayrog'i – mamlakat davlat suverenitetining ramzi hisoblanib, u er yuzining shu sarhadlarida mustaqil O'zbekiston davlati borligini anglatadi va o'zida milliy-madaniy an'analarimizni mujassamlashtiradi.

O'zbekiston Respublikasining Davlat bayrog'i xalqaro maydonda, jumladan, O'zbekiston Respublikasi rasmiy delegatsiyalarining xorijiy mamlakatlarga safarlari chog'ida, xalqaro tashkilotlarda, konferentsiyalarda, jahon ko'rgazmalarida, sport musobaqalarida O'zbekiston Respublikasining timsoli bo'ladi.

Bayrog'imiz o'zida butun O'zbekiston xalqining asriy orzu-istaklari, g'ayrati va shijoatini, xalqimizga xos mehmondo'stlikni mujassam etgan. Milliy bayrog'imizning davlat idora va muassasalari, o'quv yurtlari, O'zbekiston a'zo bo'lgan xalqaro tashkilotlar, chet ellardagi elchixona va doimiy vakolatxonalarimiz peshtoqida hilpirab turishi, turli bayram va tantanalarda, mamlakatimiz vakillari qatnashayotgan xalqaro miqyosdagi siyosiy, madaniy-ma'rifiy tadbirlarda, nufuzli sport musobaqalarida Vatanimizning sha'ni, xalqimizning g'ururini yorqin aks ettirishi barchamizga iftixor baxsh etadi. Masalan, xalqaro sport bellashuvlarida g'alaba qozongan sportchilarimiz sharafiga yurtimiz bayrog'i baland ko'tarilgan lahzada har birimiz cheksiz hayajonga tushamiz, hech kimdan kam emasligimizni his qilamiz.

Davlat ramzlari har bir mamlakatning mustaqilligini ifodalovchi muborak belgidir. Respublikamiz davlat ramzlari xalqimizning shon-sharafi, tarixiy xotirasi va intilishlarini o'zida mujassam etib, tinch va osoyishta, ozod va erkin hayotimiz, yorug' kelajagimizga bo'lgan ishonchimiz ifodasidir.

Respublikamiz davlat bayrog'idagi ramzlar O'zbekiston sarhadida qadimda mavjud bo'lgan davlatlar bilan tarixan bog'liqlikni hamda yurtimiz hududida yashovchi millat va elatlarning an'analarini o'zida mujassamlashtirgan.

Bayroqdagi moviy rang – uning ostida barcha millatlar turli xil xavf-xatarlardan xoli, emin-erkin holda ahil-inoq yashab kelayotgan musaffo osmonimiz hamda obi hayot ramzidir. Bayroqdagi oq rang – davlatimiz fuqarolarining o'zaro hamjihatlikda, bir-birini hurmat qilib, diniy bag'rikenglik tamoyillari asosida tinch-totuv yashayotganining timsoli. Yashil rang esa tabiatning yangilanishi hamda yurtimizning jannatmonand ekanligi ramzidir. Bu rang ko'pgina xalqlarda navqironlik, umid va shodumonlik timsoli hisoblanadi.

Qizil chiziqlar davlatimiz farovonligi, jamiyat taraqqiyoti yo'lida o'zaro hamjihatlik bilan hormay-tolmay mehnat qilayotgan yurt farzandlarining vujudida oqayotgan hayotiy qudrat irmoqlaridir.

Davlat ramzlari hamisha muqaddas va ulug' sanaladi. Chunki u xalqning o'tmishi, buguni va kelajagini o'zida mujassam etgan Vatanning yorqin timsolidir.

Haqiqatdan ham, hayotimizda ramz va timsollarning o'rni katta. Zero, milliy ramzlar or-nomus, shon-sharaf sanalgan. Shayx Najmiddin Kubroning jasoratini tarixdan yaxshi bilamiz. Hamon bu buyuk qahramonlik tildan tushmaydi, hanuzgacha xalqimizni vatanparvarlikka, qahramonlikka chorlaydi. Yurt bayrog'ini yov qo'liga topshirishni istamagan Najmiddin Kubro uni qo'lida mahkam tutgancha jon bergan edi. Dushman harchand urinmasin, uning qo'lidan bayroqni tortib ololmay, oxiri panjalari bilan kesib oladi. Tug'ini jonidan ortiq asragan To'maris, Spitamen, Muqanna, Temur Malik, Amir Temur, Jaloliddin Manguberdi kabi o'nlab sarkardalar hayoti ham bugun avlodlarimizga katta ibrat. Aslida Vatan bayrog'ini ko'zga surtish, uni to'tiyo qilish Vatanni sevish, uning uchun jonini fido qilishga tayyor bo'lish deganidir.

Mustaqil davlatimiz bayrog'i tinch va osoyishta, ozod hamda erkin hayotimiz, yorug' kelajagimizga bo'lgan ishonchimiz timsolidir. Davlat ramzlarining muqaddasligini, ular bizga yurt manfaati har nedan ustunligini anglatib, eslatib turishini har birimiz yodda tutishimiz shart.

Bayrog'imizning balandligi yurtimizning obro'-nufuzi yuksakligidan dalolatdir. Shunday ekan, sarbaland qaddimiz va qadrimiz timsolini hamisha e'zozlaylik va boshimiz uzra baland ko'taraylik!

Muhammadi QORAYeV

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Aslida qanaqa?

26.02.2026   1169   4 min.
Aslida qanaqa?

Mulohaza

Yaqinda bir maqolani tahrir qilayotib, unda ulug‘ tobein Vahb ibn Munabbihning ismi “Vahb ibn Munabbah” deb yozilganiga guvoh bo‘ldim. Shunda ikkilanib, haqiqatan shundaymikin, deya an’anaviy va elektron manbalarni ko‘zdan kechirdim.


Imom Shamsiddin Zahabiyning “Siyarul a’lom an-nubalo” kitobida Abu Abdulloh Vahb ibn Munabbih ibn Komil ibn Sij ibn Ziy Kibor Abnoviy Yamaniy Zimoriy San’oniy deb yozilgan ekan. Shuningdek, vikipediyaning arab, turk, ingliz va rus tillaridagi havolalarida ham allomaning ismi shunday berilgan. Lekin o‘zbek tilidagi ayrim internet saytlarida “Vahb ibn Munabbah” deb yozilgan. Hatto ona tilimizda chop etilayotgan ba’zi kitoblarda ham shunday.


Aslida buyuk tobeinning asl ism-sharifi Vahb ibn Munabbihdir.


Alloma hijriy 34 yili Yamanda tavallud topgan. U oldingi payg‘ambarlar, olimlar haqida kitoblar yozgan, “Anbiyolar qissasi”, “Axyor (yaxshi inson)lar qissasi” kabi kitoblar muallifi.


Buyuk tobein hijriy 110  yili Yamanning San’o shahrida vafot etgan. Alloma haqida Imom Ibn Kasir “al-Bidoya van-nihoya” kitobida ma’lumotlar keltirgan.

* * *

Ayrim zamondosh ulamolarning ismlari ham har xil yozilgan. Masalan, 96 yoshli misrlik ulamo, Dunyo musulmon olimlari uyushmasi sobiq rahbari ismi ba’zi kitoblarda, internet saytlarida “Yusuf Qarzoviy” deb berilgan bo‘lsa, ayrimlarida “Yusuf Qarazoviy” shaklida yozilgan. Arab, turk va ingliz tillaridagi vikipediyalar (https://ar.wikipedia.org/wiki, https://en.wikipedia.org/wiki, https://tr.wikipedia.org/wiki)da Yusuf Abdulloh Qarazoviy deb berilgan.  Aslida ham shunday bo‘lishi kerak.

* * *

O‘zbek kitobxonlariga go‘zal asarlari bilan yaxshi tanish bo‘lgan zamondosh ulamolardan biri Muhammad Rotib Nobulsiyning ism-sharifi ba’zan “Noblusiy”, “Noblisiy” kabi har xil yoziladi. Suriyalik 88 yoshli olimning asl ism-sharifi Muhammad Rotib Nobulsiydir.

 

Ko‘pchilik Imom Doroniy bilan Imom Dorimiyni almashtirib qo‘yadi. Aslida ikkalasi boshqa-boshqa olimlar bo‘lib, biri Damashq yaqinidagi Doron qishlog‘ida tug‘ilgan tasavvuf olimi, biri esa Samarqandda tug‘ilgan muhaddis allomadir.

 

Imom Doroniyning to‘liq ismi Abu Sulaymon Abdurahmon ibn Ahmad ibn Atiyya Insiy Doroniy bo‘lib, u hijriy 140 yilda Damashq yaqinidagi Doron qishlog‘ida tug‘ilgan va hijriy 215 yilda vafot etgan tasavvuf ulamolaridan bo‘lgan. Hazrat Alisher Navoiy alloma haqida “Nasoyimul muhabbat” asarida ma’lumot keltirgan.

 

Imom Dorimiyning to‘liq ismi Hofizul kabir Abu Muhammad Abdulloh ibn Abdurrahmon ibn Fazl ibn Bahrom ibn Abdusamad Tamimiy Samarqandiy Dorimiy bo‘lib, u hijriy 182 yilda Samarqand shahrida dunyoga kelgan.

 

Imom Dorimiyning eng mashhur kitobi “Sunani Dorimiy”dir. Alloma hadis ilmi bilan chegaralanib qolgani yo‘q, balki tafsir, fiqh kabi ilmlarda ham yetuk olimlardan edi. U zot “Bisavmi mustahoza val mutahayyira” deb nomlangan fiqh kitobi muallifidir. Qur’oni karimning ba’zi juzlariga tafsir ham yozgan. Lekin tafsir bizgacha yetib kelmagan.

* * *

“Ismlar ham atamalar kabi grammatik qurilishda til qonunlariga bo‘ysunadi” degan qoidaga ko‘ra, arabcha bo‘lgan “Oisha” va “Xadiyja” kabi ismlar o‘zbek tilida “Oysha”, “Xadicha” deb til me’yorlariga rioya qilingan holda yozilishi tavsiya etiladi.

Xulosa shuki, o‘zbek o‘quvchilarga qulaylik yaratish hamda bosma va elektron nashrlarda, ommaviy axborot vositalarida diniy atamalarning har xil yozilishi oldini olish maqsadida tarixiy manbalarda kelgan ismlar, joylar, asarlar nomlarining alohida imlo lug‘ati tuzilsa, ayni muddao bo‘lardi. 

 

Tolibjon NIZOM

Ibratli hikoyalar