— Bizda mayitni qabrga qo'ygandan keyin yoshmi-qarimi, hamma odamlar qo'liga tuproq oladi-da qabr atrofida 3 marta aylanib, mayit ustidan tuproq sochishadi. O'zimcha bu ishlar inson tuproqdan yaratilgan, yana tuproqqa qaytadi, degan ma'noda qilinsa kerak, deb o'ylardim. Ammo shariatda bu bormi-yo'qmi, bilmas ekanman, shunga aniqlik kiritib bersangiz...
— Mayyit qabrining bosh tomonidan uch siqim tuproq tashlashi mustahabdir. Abu Hurayra roziallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bir mayyitga namoz o'qidilar. So'ngra qabriga kelib, boshi tomonidan uch siqim tuproq tashladilar” (Imom Ahmad rivoyati).
Avvalgisida (minhaa xalaqnaakum), ya'ni “Biz sizlarni undan yaratdik”, ikkinchisida (va fiyhaa nu'iydukum) - “Unga qaytarurmiz”, uchinchisida esa (va minhaa nuxrijukum taaratan uxro) - “Va sizlarni yana boshqatdan undan chiqarurmiz”, deydi. Bu “Toha” surasining 55-oyatidagi jumlalar bo'lib, oyatning to'lig'i quyidagicha:
﴿مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى﴾
“Biz sizlarni undan (erdan) yaratdik, unga qaytarurmiz va (qiyomat kunida) sizlarni yana boshqatdan undan chiqarurmiz”. Vallohu a'lam!
Muhammad Ayyub HOMIDOV
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Ey farzand! Raqamli olam shunchaki ekranlardan iborat emas. U – erkaklarning g‘ururi va qizlarning hayosi sinovdan o‘tadigan haqiqiy imtihondir. Shuning uchun bu so‘zlarni qalbing bilan o‘qi.
Ey farzand! Google, Facebook, Twitter va WhatsApp – chuqur dengizga o‘xshaydi. Unda ko‘p insonlarning axloqi yo‘qoldi, ko‘p aqllar halokatga uchradi!
Ey farzand! Uning to‘lqinlari ko‘p qizlarning hayosini yutib yubordi va ko‘p insonlar halok bo‘ldi. Shuning uchun u yerda asalari (arilar) kabi bo‘l, faqat pok narsaga qo‘n, o‘zingga va boshqalarga foyda keltir.
Chivin (yoki pashsha) kabi bo‘lma, u qayerda kasallik bo‘lsa, o‘sha yerdan uni tarqatadi!
Ey farzand! Internet – katta bozor. Bu yerda hech kim o‘z “tovarini” bepul bermaydi. Har kim biror narsa evaziga harakat qiladi. Ogoh bo‘l!
Ba’zilar axloqni buzishni istaydi.
Ba’zilar shubhali g‘oyalarni tarqatadi.
Ba’zilar esa faqat mashhurlik izlaydi.
Shuning uchun har bir “tovarni” yaxshilab tekshirmasdan olma.
Ey farzand! Noma’lum havolalarni (linklarni) ochishdan saqlan. Chunki ularning ba’zisi tuzoq bo‘lishi mumkin: xakerlik, ma’lumot o‘g‘irlash, zarar va halokat.
Ey farzand! Latifalar va yolg‘on xabarlarni tarqatma. Harom ishlarga oid “copy-paste” qilishdan ham ehtiyot bo‘l.
Chunki sen internetda savob va gunoh bilan savdo qilayotganingni unutma.
Ey farzand! Izoh yozish yoki biror narsani ulashishdan oldin o‘zingdan so‘ra: “Bu ish Allohni rozi qiladimi yoki g‘azablantiradimi?”.
Ey farzand! Ko‘zing bilan ko‘rmagan odamingni do‘stligiga ishonma. Faqat yozganlariga qarab insonlarga hukm chiqarma. Chunki ko‘pchiligi niqoblangan! Haqiqat shuki: “Ularning suratlari soxta bo‘lishi mumkin, axloqi jozibali ko‘rinishi mumkin. Ular niqob taqadi va “rostdek ko‘rinib yolg‘on gapiradi”. Shuning uchun zohirga aldanma”.
Ey farzand! Soxta ismlardan ehtiyot bo‘l. Chunki ularning egalari ko‘pincha o‘zlariga ishonmaydi.
O‘ziga ishonmagan odamga sen ham ishonma.
Ey farzand! Seni ranjitganni sen ham ranjitma.
Chunki sen o‘z axloqingni namoyon qilasan, u esa o‘z tabiatini ko‘rsatadi.
Har bir idish ichidagi narsa bilan toshadi.
Go‘zallik javobda emas, tilingda!
Ey farzand! Yozadigan narsangni yaxshilab o‘yla. Chunki sen yozasan, farishtalar ham yozadi, Alloh esa hammasini ko‘rib, hisobini qiladi.
Shuning uchun sahifangni Qiyomat kuni senga qarshi emas, balki senga guvoh bo‘ladigan qilib yurit!
Homidjon qori ISHMATBЕKOV