Oyoqlar orasi to'rt barmoq kengligida ochiladi
Namozxon qiyom holatida qiblaga yuzlangan, qaddi tik, qo'llari ikki yonga tushirilgan, ikkala oyoqlarining orasi to'rt barmoq kengligida ochilgan bo'ladi.
Namozda qiyomda turganda oyoqlar orasi qanday holatda turishi haqida Abdurrahmon al-Juzayriy rahimahulloh “al-Fiqh 'ala-l-mazohib al-arba'a” asarida quyidagilarni yozgan: “Qiyom holatida ikki oyoqni ochish miqdori juda yaqin ham, juda uzoq ham bo'lmasligi kerak. Faqat semizlik, to'lalik, barvastalik va shunga o'xshash uzr bilan bo'lsa, joiz. Mazhablarda uning miqdori borasida ixtiloflar
Hanafiylar ikki oyoq orasini to'rt barmoq miqdori ochish deb belgilaganlar. Undan ortiq yoki kam bo'lsa, makruh bo'ladi.
Shofe'iylar esa bir qarich deb belgilaganlar. Ular orasi bundan qisqa yoki ortiq ochilsa, makruh bo'ladi. Huddi bu bir oyoq oldinroqda, birisi orqaroqda turgandek makruh bo'ladi.
Molikiylar ikki oyoq orasini ochishni sunnat emas, balki mandub bo'ladi, deydilar. Ular fikricha, ikki oyoq orasi bir-biriga tekkizilgan yoki juda ochilgan holatda emas, balki urfda yomon ko'rilmaydigan holatdagi o'rtacha ochilishi kerak.
Hanbaliylarning fikrlari ham molikiylar singaridir, faqat ular mandub yoki sunnat deb belgilagan emaslar" (Abdurrahmon al-Juzayriy. al-Fiqh 'ala-l-mazohib al-arba'a. J. 1. – B. 202).
Bu masala bo'yicha doktor Vahba Zuhayliy "Al Fiqhul Islamiyyu va adillatuhu" (Islom fiqhi va uning dalillari) nomli kitobida (J. 1. – B. 695) quyidagilarni yozadi:
Hanafiylar aytadilar: “Qiyomda ikki oyoq orasini to'rt enlik miqdoricha ochib turish sunnatdir. Chunki bu xushu'ga yaqinroqdir”.
Shofe'iylar aytadilar: “Ikki oyoq orasi bir qarich miqdorida ochiladi”.
Molikiy va hanbaliylar aytadilar: “Ikki oyoqning orasini ochish mandubdir. O'rtacha holatda bo'lsin. Ikkisini bir-biriga qo'shib olmasin yoki juda kengaytirib, urfda noxush sanaladigan bo'lmasin”.
Demak, to'rt mazhabning fiqhiy qarashlariga ko'ra namozda qiyomda turganda ikki oyoq orasi juda katta ochilgan bo'lmasligi, urfda va odamlar nazarida g'ayritabiiy ko'rinmasligi darkor. Shuning uchun ham, namozlarda ikki oyoqlarini kerib, keng ochib turish holati namoz borasidagi diniy an'anaga to'g'ri kelmagani bois erish tuyuladi.
“Sunnatga muvofiq namoz o'qing” kitobidan olindi.
Qashqadaryoda imom va noiblar uchun navbatdagi qiroat mashg‘ulotlari boshlandi
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining tashabbuslari bilan tizimda faoliyat yuritayotgan imom-xatiblar va imom noiblarining kasbiy mahoratini oshirish hamda Qur’oni karim qiroatini yanada mukammallashtirishga qaratilgan tizimli o‘quv mashg‘ulotlari davom etmoqda.
Mazkur loyiha soha xodimlarining nafaqat ilmiy salohiyatini yuksaltirish, balki tajvid qoidalarini amaliyotda go‘zal va bexato qo‘llash ko‘nikmalarini puxtalashga xizmat qilmoqda.
Reja asosida tashkil etilayotgan navbatdagi darslar bugun Qashqadaryo viloyatida yuqori saviyada o‘tkazilmoqda. Qur’on va tajvidni o‘rgatish hamda Masjidlar bilan ishlash bo‘limlari hamkorligida tashkil etilgan ushbu mashg‘ulotlarni malakali mutaxassisi – Mamasoliyev Samandar qori aka olib bormoqda.
Ushbu o‘quv jarayonidan ko‘zlangan asosiy maqsad — masjidlardagi qiroatlar sifatini yuqori bosqichga ko‘tarish va soha xodimlarining tajvid ilmi bo‘yicha nazariy hamda amaliy bilimlarini yanada mustahkamlashdir.
Bu kabi amaliy saboqlar imom-xatib hamda imom noiblarining ma’naviy va ilmiy rivojida muhim pog‘ona bo‘lib xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
