Samarqand, deyilganda har bir inson avvalo Registonni, Shohi Zinda yoki Amir Temur yodgorlik majmualarini, Hazrati Hizr masjidi yoki Mirzo Ulug'bek rasadxonasini, Ho'ja Doniyor maqbarasi yoki Bibixonim (Amir Temur) masjidini ko'z oldiga keltiradi – deydi Samarqand shahar hokimi Boburmirzo Obloqulov O'zA bilan suhbatda. – Demoqchimanki, shahrimiz birinchi navbatda muqaddas qadamjolari va tarixiy obidalari bilan, betakror tabiati bilan dunyoga mashhur va shuning uchun ham Samarqandni ziyorat qilish, bu maskanda bo'lishni har bir inson orzu qiladi. Buni o'zi uchun yuksak sharaf deb biladi. Tabiiyki, bu Samarqandning dunyo turizm markazlaridan biriga aylanishi, yil-o'n ikki oy sayyohlar bilan gavjum bo'lishining asosiy omilidir.
Shu bois keyingi yillarda Prezidentimizning alohida e'tibori bilan Samarqandda turizmni rivojlantirish uchun har qachongidan keng ko'lamda ish olib borilyapti. Buning uchun ajratilayotgan mablag'ning ham, berilayotgan imtiyoz va imkoniyatlarning ham qiyosi yo'q. Masalan, ayni paytda shahar hududida 14 ta arxeologiya, 417 ta me'moriy, 36 ta monumental va 23 ta diqqatga sazovor madaniy meros ob'ekti davlat ro'yxatida qayd etilgan va muhofazaga olingan. Ularni asrab-avaylash va sayyohlarga asl holicha ko'rsatish, kelgusi avlodlarga etkazish uchun respublika va mahalliy byudjetdan har yili katta mablag' ajratilmoqda. Shuningdek, bu borada tadbirkorlar imkoniyatlaridan foydalanilmoqda.
Endi raqamlarga e'tibor bering – 2019 yilda shahrimizga 560 ming xorijiy sayyoh tashrifi kuzatilgan bo'lsa, pandemiya sababli 2020 yilda ushbu ko'rsatkich 52 ming kishini tashkil etdi. Bu yil karantin cheklovlari yumshatilgach, to'qqiz oy davomida 54 ming 500 nafar xorijiy hamda 1 million 245 ming nafar mahalliy turistlar tashrifi amalga oshirilgan. Buning barchasi shaharga kelayotgan investitsiya, iqtisodiyotga tushum, degani. Albatta, shunga mos xizmat, sharoit yaratish ham oldimizdagi muhim vazifa hisoblanadi.
Bugungi kunda shaharda mehmonxonalar soni 160 taga, ulardagi o'rinlar 6569 taga etdi. Bundan tashqari 100 ga yaqin oilaviy mehmon uylari faoliyati yo'lga qo'yildi. Orzu Mahmudov ko'chasi gastronomik turizmni rivojlantirish bo'yicha maxsus hudud sifatida belgilanib, bu erda turli mamlakatlar taomlari tayyorlanadigan ovqatlanish nuqtalarini tashkil etildi. Bog'ibaland mahallasida “Anjirzor” yangi turistik maskan ochildi. Kelgusida Bog'ibaland va Sharq mahallalari “turizm mahallasi”ga aylantiriladi.
Umuman, 2021-2022 yillarda umumiy qiymati 1,2 trillion so'mlik 44 ta loyihani amalga oshirish hamda 1257 ta yangi ish o'rinlari yaratish bo'yicha ish olib borilmoqda.
Mamlakatimizga xorijiy davlatlardan sayyohlar oqimini oshirish maqsadida vizasiz rejim joriy etilgan mamlakatlar soni 2021 yil 1 mart holatiga 86 tani tashkil etardi. Prezidentimizning 2021 yil 9 fevraldagi farmoniga asosan, 2021 yil 1 martdan boshlab O'zbekiston Respublikasi hududiga kirgan kundan e'tiboran 10 kunlik muddatga o'z yoki uchinchi mamlakatga uchish aviachiptasini taqdim qilgan Bahrayn Qirolligi, Qatar Davlati, Quvayt Davlati, Ummon Sultonligi va Hitoy Halq Respublikasi, shu jumladan Hitoyning Gonkong va Makao maxsus ma'muriy hududlari fuqarolari uchun vizasiz rejim belgilandi. Buning natijasida vizasiz rejim joriy etilgan mamlakatlar soni 90 taga etkazildi.
Shuningdek, yil boshida Eron Islom Respublikasining «Iran Aseeman Airlines» aviakompaniyasi hamda «Persian Gulf Tourism Holding Company» kompaniyasi vakillari bilan uchrashib, ziyorat turizmi sohasida hamkorlik aloqalarini rivojlantirishga kelishib oldik. Samarqand va Eronning Isfahon shahri o'rtasida savdo-iqtisodiy, turizm va madaniy aloqalarni kengaytirish, jumladan ikki shaharlar o'rtasida birodarlashgan shaharlar munosabatlarini o'rnatish masalasini muhokama qilib, anglashuv memorandumi imzoladik. Turkiyaning Istanbul, Kon'ya, Izmir shaharlari bilan turizm sohasida aloqalarni o'rnatish bo'yicha sa'y-harakat olib boryapmiz. Butunjahon turizm tashkiloti tomonidan joriy yilning 8-9 iyul' kunlari Portugaliyaning Portu shahrida o'tkazilgan “Turizm va shaharlar kelajagi” hokimlar forumida ham bir qator kelishuvlarga erishdik.
Kelgusi yilda Samarqandda Shanxay Hamkorlik Tashkilotining navbatdagi sammiti o'tkazilishi rejalashtirilgan. Ayni paytda ushbu tadbirga ham shaharda qizg'in hozirlik ko'rilmoqda. Ko'plab ko'chalar, bino va inshootlar rekonstruktsiya qilinmoqda. Yangi yo'llar, ko'priklar bunyod etilmoqda. ShHT tadbirlarini yuqori saviyada o'tkazish maqsadida turizm infratuzilmasini rivojlantirish uchun respublika byudjetidan 135,1 milliard so'm miqdorida mablag' ajratildi.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
So‘nggi yillarda yurtimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar doirasida tarixiy merosni asrash, uni zamonaviy talablar asosida rivojlantirish hamda ziyorat turizmini yuksaltirishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Press-tur ishtirokchilari dastlab Imom Buxoriy maqbarasini ziyorat qildi.
Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan qayta barpo etilgan majmuada ziyoratchilar uchun barcha qulayliklar muhayyo etilgan. Majmua hududida 15 gektar maydonda barpo etilgan infratuzilma doirasida to‘rt va uch yulduzli mehmonxonalar, oilaviy mehmon uylari hamda avtoturargohlar qurilgan. Barcha obyektlar zamonaviy kommunikatsiya tarmoqlari bilan ta’minlangan bo‘lib, hududda obodonlashtirish ishlari ham yuqori saviyada amalga oshirilgan. Bu o‘zgarishlar natijasida majmua bir kunda 65 ming nafar ziyoratchini qabul qilish imkoniyatiga ega bo‘lib, ziyorat turizmining rivojiga katta hissa qo‘shmoqda.
Majmuada 10 ming kishiga mo‘ljallangan ulkan masjid, 154 ustunli milliy uslubdagi muhtasham ayvon va ma’muriy binolar barpo etilgan. 9 pavilondan iborat innovatsion muzeyda esa Imom Buxoriyning hayoti va ilmiy merosi, islom ma’rifati rivojiga qo‘shgan beqiyos hissasi haqida keng ma’lumotlar jamlangan. Muzey ekspozitsiyalarida Qur’onda nomi zikr etilgan payg‘ambarlar tarixi, hadis ilmining shakllanishi va rivoji haqida ham qiziqarli ma’lumotlar o‘rin olgan.
Qadamjoda 14 ta moviy gumbaz va 75 metrlik 4 ta minora majmuaga ulug‘vor qiyofa bag‘ishlagan. Press-tur ishtirokchilari Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida ham bo‘lib, uning faoliyati, ilmiy salohiyati va amalga oshirilayotgan ishlar bilan tanishdi.
Joriy yil 27 mart kuni Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tashkil etilganiga 9 yil to‘ldi. Markazning tashkil etilishi mamlakatimizda diniy-ma’rifiy sohada olib borilayotgan izchil islohotlarning yaqqol amaliy natijasi bo‘lib, u ajdodlarimizning bebaho ilmiy va ma’naviy merosini, islom ilmlarini chuqur o‘rganish va keng jamoatchilikka yetkazishda muhim ilmiy platformaga aylandi.
– Butun musulmon olamida hadis ilmi haqida gap ketsa, Imom Buxoriy nomi alohida tilga olinadi, – deydi markazning ilmiy-tadqiqot ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosari Otabek Muhammadiyev.
– Imom Buxoriyning “Sahihi Buxoriy” kitobi dunyoda tan olingan eng mo‘tabar oltita hadis kitobidan biridir. O‘n yoshidan boshlab hadis ilmini o‘rgangan alloma bobomiz 20 dan ortiq asar yozganlar. Muzeyimizdan o‘rin olgan har bir ekspozitsiya buyuk bobokalonimizning hayoti va faoliyatidan so‘zlaydi. Xullas, yangilangan majmua bugungi kunda nafaqat ziyoratgoh, balki ilm-ma’rifat, tarbiya va ma’naviy yuksalish maskani sifatida xizmat qilmoqda. Bu esa mamlakatimizda inson qadrini ulug‘lash, milliy va diniy merosni asrab-avaylash borasida olib borilayotgan izchil siyosatning yorqin namunasidir.
Tadbir davomida markaz faoliyatiga bag‘ishlangan taqdimot o‘tkazilib, so‘nggi yillarda amalga oshirilgan ilmiy tadqiqotlar, nashrlar, xalqaro hamkorlik aloqalari va ma’naviy-ma’rifiy loyihalar haqida batafsil ma’lumot berildi.
Ishtirokchilar qo‘lyozmalarni restavratsiya qilish va konservatsiyalash laboratoriyasida bo‘lib, nodir qo‘lyozmalarni asrash va o‘rganish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar bilan tanishdi.
– Bugungi kunda fondimizdagi mingga yaqin qo‘lyozma kitoblar mavjud bo‘lib, ularning orasida restavratsiyaga muhtoj kitoblar ham bor, – deydi markazning ilmiy xodimi Baxtiyor Ibotov. – Bu kitoblarning barchasi qo‘l mehnati orqali restavratsiya qilinadi va tabiiy ashyolardan foydalaniladi. Restavratsiya jarayonida kitobning asl holati va ko‘rinishiga alohida e’tibor qaratamiz. Unga boshqacha tuzatishlar kiritilishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Har bir kitobni restavratsiya qilish uchun uning holatiga qarab uch oydan ikki yilgacha vaqt talab etiladi. Bizda konveyer usuli qo‘llanilmaydi. Har bir xodimimiz muqovani, sahifani hamda kitobni tikish jarayonini to‘liq bajara olishi kerak. Shuning uchun xodimlarimiz doimiy ravishda yurtimizda va xorijiy davlatlarda malaka va bilimlarini oshirib boradi.
Press-tur doirasida OAV vakillari majmuaga sayohat qilib, qimmatli ma’lumotlarga ega bo‘ldi.
A. Bo‘riyev, S. Aslonov (surat), O‘zA