Turizm – Samarqand iqtisodiyotining asosiy drayveri bo'lib qoladi
Samarqand, deyilganda har bir inson avvalo Registonni, Shohi Zinda yoki Amir Temur yodgorlik majmualarini, Hazrati Hizr masjidi yoki Mirzo Ulug'bek rasadxonasini, Ho'ja Doniyor maqbarasi yoki Bibixonim (Amir Temur) masjidini ko'z oldiga keltiradi – deydi Samarqand shahar hokimi Boburmirzo Obloqulov O'zA bilan suhbatda. – Demoqchimanki, shahrimiz birinchi navbatda muqaddas qadamjolari va tarixiy obidalari bilan, betakror tabiati bilan dunyoga mashhur va shuning uchun ham Samarqandni ziyorat qilish, bu maskanda bo'lishni har bir inson orzu qiladi. Buni o'zi uchun yuksak sharaf deb biladi. Tabiiyki, bu Samarqandning dunyo turizm markazlaridan biriga aylanishi, yil-o'n ikki oy sayyohlar bilan gavjum bo'lishining asosiy omilidir.
Shu bois keyingi yillarda Prezidentimizning alohida e'tibori bilan Samarqandda turizmni rivojlantirish uchun har qachongidan keng ko'lamda ish olib borilyapti. Buning uchun ajratilayotgan mablag'ning ham, berilayotgan imtiyoz va imkoniyatlarning ham qiyosi yo'q. Masalan, ayni paytda shahar hududida 14 ta arxeologiya, 417 ta me'moriy, 36 ta monumental va 23 ta diqqatga sazovor madaniy meros ob'ekti davlat ro'yxatida qayd etilgan va muhofazaga olingan. Ularni asrab-avaylash va sayyohlarga asl holicha ko'rsatish, kelgusi avlodlarga etkazish uchun respublika va mahalliy byudjetdan har yili katta mablag' ajratilmoqda. Shuningdek, bu borada tadbirkorlar imkoniyatlaridan foydalanilmoqda.
Endi raqamlarga e'tibor bering – 2019 yilda shahrimizga 560 ming xorijiy sayyoh tashrifi kuzatilgan bo'lsa, pandemiya sababli 2020 yilda ushbu ko'rsatkich 52 ming kishini tashkil etdi. Bu yil karantin cheklovlari yumshatilgach, to'qqiz oy davomida 54 ming 500 nafar xorijiy hamda 1 million 245 ming nafar mahalliy turistlar tashrifi amalga oshirilgan. Buning barchasi shaharga kelayotgan investitsiya, iqtisodiyotga tushum, degani. Albatta, shunga mos xizmat, sharoit yaratish ham oldimizdagi muhim vazifa hisoblanadi.
Bugungi kunda shaharda mehmonxonalar soni 160 taga, ulardagi o'rinlar 6569 taga etdi. Bundan tashqari 100 ga yaqin oilaviy mehmon uylari faoliyati yo'lga qo'yildi. Orzu Mahmudov ko'chasi gastronomik turizmni rivojlantirish bo'yicha maxsus hudud sifatida belgilanib, bu erda turli mamlakatlar taomlari tayyorlanadigan ovqatlanish nuqtalarini tashkil etildi. Bog'ibaland mahallasida “Anjirzor” yangi turistik maskan ochildi. Kelgusida Bog'ibaland va Sharq mahallalari “turizm mahallasi”ga aylantiriladi.
Umuman, 2021-2022 yillarda umumiy qiymati 1,2 trillion so'mlik 44 ta loyihani amalga oshirish hamda 1257 ta yangi ish o'rinlari yaratish bo'yicha ish olib borilmoqda.
Mamlakatimizga xorijiy davlatlardan sayyohlar oqimini oshirish maqsadida vizasiz rejim joriy etilgan mamlakatlar soni 2021 yil 1 mart holatiga 86 tani tashkil etardi. Prezidentimizning 2021 yil 9 fevraldagi farmoniga asosan, 2021 yil 1 martdan boshlab O'zbekiston Respublikasi hududiga kirgan kundan e'tiboran 10 kunlik muddatga o'z yoki uchinchi mamlakatga uchish aviachiptasini taqdim qilgan Bahrayn Qirolligi, Qatar Davlati, Quvayt Davlati, Ummon Sultonligi va Hitoy Halq Respublikasi, shu jumladan Hitoyning Gonkong va Makao maxsus ma'muriy hududlari fuqarolari uchun vizasiz rejim belgilandi. Buning natijasida vizasiz rejim joriy etilgan mamlakatlar soni 90 taga etkazildi.
Shuningdek, yil boshida Eron Islom Respublikasining «Iran Aseeman Airlines» aviakompaniyasi hamda «Persian Gulf Tourism Holding Company» kompaniyasi vakillari bilan uchrashib, ziyorat turizmi sohasida hamkorlik aloqalarini rivojlantirishga kelishib oldik. Samarqand va Eronning Isfahon shahri o'rtasida savdo-iqtisodiy, turizm va madaniy aloqalarni kengaytirish, jumladan ikki shaharlar o'rtasida birodarlashgan shaharlar munosabatlarini o'rnatish masalasini muhokama qilib, anglashuv memorandumi imzoladik. Turkiyaning Istanbul, Kon'ya, Izmir shaharlari bilan turizm sohasida aloqalarni o'rnatish bo'yicha sa'y-harakat olib boryapmiz. Butunjahon turizm tashkiloti tomonidan joriy yilning 8-9 iyul' kunlari Portugaliyaning Portu shahrida o'tkazilgan “Turizm va shaharlar kelajagi” hokimlar forumida ham bir qator kelishuvlarga erishdik.
Kelgusi yilda Samarqandda Shanxay Hamkorlik Tashkilotining navbatdagi sammiti o'tkazilishi rejalashtirilgan. Ayni paytda ushbu tadbirga ham shaharda qizg'in hozirlik ko'rilmoqda. Ko'plab ko'chalar, bino va inshootlar rekonstruktsiya qilinmoqda. Yangi yo'llar, ko'priklar bunyod etilmoqda. ShHT tadbirlarini yuqori saviyada o'tkazish maqsadida turizm infratuzilmasini rivojlantirish uchun respublika byudjetidan 135,1 milliard so'm miqdorida mablag' ajratildi.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
