Rasululloh sollallohu alayhi va sallam “Hayo o'limni va (qabrda) chirishni eslamog'ingizdir”, dedilar. Albatta, o'lim va undan so'ng bo'ladigan holatlarni eslash, insonning gunohdan qaytishiga sababchi bo'ladigan eng kuchli vositalardan biridir.
Imom G'azzoliy rahmatullohi alayh aytadilar: “Ey birodar! Bugun bozorga kelgan mato sening kafaning bo'lmasligini qayerdan ham bilarding!?”
Mashoyixlar aytganlar: “O'limning kelishi aniq. Lekin o'lganda kafan bilan ketishda gumon bor”.
Shuning uchun inson har qadamida o'limga tayyor bo'lmog'i kerak. O'lim qay holatda kelishini kim biladi?
Hadisi sharifda: “Qanday holatda yashagan bo'lsangiz, shunday holatda o'lim keladi”. Ya'ni, kimning hayoti solih amallari bilan bezatilgan bo'lsa, o'limi ham maqtalingan holatda bo'ladi va kimning hayoti gunohlar bilan o'tgan bo'lsa, unga o'lim ham shu holatda yo'liqadi.
"Sharm va hayo” kitobidan
Gunohga sabab bo‘lmasa, otaonaning buyurganlarini albatta bajarish; ota-onaga muloyim so‘zlash; uyga kirganlarida, hurmatlari uchun o‘rnidan turish; har tong salom berish, uyqudan oldin xayrli tun tilash; mol-mulklarini saqlash; so‘ragan narsalarini berish; ulardan maslahat so‘rash; ota-ona haqiga duo va istig‘for aytish; ular mehmon kutishsa, yonlarida muntazir bo‘lib turish; ularning aytishlarini kutmay, ularni xursand qiladigan ishlarni bajarish; ularning huzurlarida ovozni baland ko‘tarmaslik; gaplarini bo‘lmaslik; izn berishmagan joyga bormaslik; uxlayotganlarida bezovta qilmaslik; ahli ayoli, farzandlarini ulardan ustun qo‘ymaslik; ota-ona xatoga yo‘l qo‘ysalar, bilmaslikka olish, darhol kechirib, unutish; kulgili gap bo‘lsa ham, ularning huzurlarida o‘zini tutish; ular yaxshi ko‘radigan taomni ilinish; ulardan oldin taomga qo‘l cho‘zmaslik; ularning oldilarida cho‘zilib yotmaslik, oyoq uzatmaslik; uyga ulardan oldin kirmaslik, oldilariga tushib yurmaslik; chaqirganlarida tezlik bilan javob berish; ularning hayotliklarida ham, vafot etganlaridan keyin ham do‘stlarini hurmat qilish; ota-onasining hurmatini qilmaydiganlar bilan do‘stlashmaslik; ularning haqlariga duo qilish; vafotlaridan keyin Allohning quyidagi kalomini ko‘p aytish: «Ey, Rabbim! Meni ular go‘daklik chog‘imda tarbiyalaganlaridek, Sen ham ularga rahm qilgin!» (Isro surasi, 24-oyat).
Ibrohimjon INOMOV tayyorladi.
“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 10-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws