Sayt test holatida ishlamoqda!
30 May, 2026   |   12 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:12
Quyosh
04:53
Peshin
12:26
Asr
17:32
Shom
19:52
Xufton
21:26
Bismillah
30 May, 2026, 12 Zulhijja, 1447

Naqshbandiya tariqatining musulmon Sharqi ikkinchi renessansidagi ahamiyati e'tirof etildi

23.09.2021   1213   3 min.
Naqshbandiya tariqatining musulmon Sharqi ikkinchi renessansidagi ahamiyati e'tirof etildi

O'zbekiston o'z mustaqilligini qo'lga kiritganidan keyin milliy merosga munosabat tubdan o'zgardi.
Hususan, ilgari qatag'on qilingan diniy ruhdagi merosga mehr-muhabbat ko'zi bilan boqa boshladik. Hayoti va faoliyati diniy-tasavvufiy yo'nalishda bo'lgan ulug' ajdodlarimizga yuz burdik.

Shu yo'nalishdagi ulug' bobolarimizdan birinchi bo'lib 1993 yilning sentyabr' uchinchi juma kuni Hoja Bahouddin Naqshband Buxoriy tavalludining 675 yilligi xalqaro miqyosda keng nishonlandi.

Buxoro viloyati hokimining “O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994 yil 11 yanvardagi “Bahouddin Naqshband ziyoratgohini ta'mirlash, tuzatish va obodonlashtirish to'g'risida”gi bayoni haqida” 1994 yil 4 fevralidagi 17-qarori 4-bandida “O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo'yicha qo'mita, “O'zbekturizm” milliy kompaniyasi, tegishli vazirlik va idoralar bilan birgalikda har yili sentyabr' oyining uchinchi payshanba-juma kunlari bo'ladigan Bahouddin Naqshband ziyorati marosimini yuqori darajada o'tkazish” ko'zda tutilgan edi.

Ana shu qaror asosida o'sha 1994 yildan boshlab har yili sentyabr' oyida an'anaviy tarzda naqshbandxonlik Respublika ilmiy-amaliy anjumani o'tkazib kelinyapti.

Bu yilgi 28-an'anaviy anjuman “Naqshbandiya tariqatining musulmon Sharqi ikkinchi renessansidagi o'rni va ahamiyati” mavzusida bo'lib o'tdi. Uni Bahouddin Naqshband yodgorlik majmuasi markazi, O'zbekiston musulmonlari idorasi Buxoro viloyati vakilligi, O'zbekiston xalqaro islom akademiyasi hamkorlikda tashkil etdi.

Onlayn tarzda o'tkazilgan anjumanda diniy soha va hamkor tashkilotlar rahbar va xodimlari, Din ishlari bo'yicha qo'mita raisi birinchi o'rinbosari, O'zbekiston xalqaro islom akademiyasi rektori Muzaffar Komilov, O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi birinchi o'rinbosari Homidjon Ishmatbekov, taniqli shoir, O'zbekistondagi islom tsivilizatsiyasi markazi bo'limi mudiri Mirzo Kenjabek va boshqalar ma'ruza va nutqlari bilan ishtirok etdi.

Hususan, Mirzo Kenjabek, Mustaqim Jumayev kabi shoirlar irfoniy ruhdagi she'rlaridan o'qidi.

Ilmiy-amaliy anjumandagi ma'ruzalarda Buxoroda tasavvuf tariqatlarining paydo bo'lishi va rivojlanishi, tariqatga peshvolik qilgan avliyolar, xojagon-naqshbandiya tariqatida shariatga munosabat, “Tuhfat uz-zoirin” asarining naqshbandiya tariqati shayxlari bo'yicha muhim manba ekani, Buxorodagi ziyoratgohlar haqida ma'lumot beruvchi etti pir mobil ilovasi mohiyati, etti pir merosiga munosabatning ma'naviy-ma'rifiy ahamiyati, qadim Buxoroda o'tgan etti pir, xattotlik san'atining tasavvuf bilan bog'liq jihatlari, naqshbandiya ‒ Buxoro tasavvuf maktabi mahsuli sifatida kabi muhim-muhim mavzular atroflicha yoritildi.

Anjumanda sara ma'ruzalar matnlarini “Naqshbandiya” ilmiy-irfoniy, adabiy-ma'rifiy jurnali sahifalarida chop etish tavsiya etildi.

Sultonmurod OLIM,
“Naqshbandiya” jurnali bosh muhariri,
O'zbekiston Respublikasida xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi

O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar

Ayollar zulmatni yorituvchi yulduzlardir

25.05.2026   9518   3 min.
Ayollar zulmatni yorituvchi yulduzlardir

Ozor bersa zamonning o‘tkir nishlari,
Yagona Zotdan so‘rang Uning yordamin.


Muslima, soliha ayol eri bilan yaxshi yashaydigan, Robbisidan so‘ng eriga itoat etadigan bo‘ladi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam mana shunday ayolni madh etganlar va uni erkak kishi erishishi lozim bo‘lgan namunaviy ayol ekanini bildirganlar. Eng yaxshi ayol haqida so‘ralganda bunday javob berganlar:

قال: التي تسره إذا نظر، وتطيعه إذا أمر، ولا تخالفه في نفسها ومالها بما يكره

(Eng yaxshi ayol) eri qarasa xursand qiladigan, buyursa itoat etadigan, o‘z nafsi va molida eri yomon ko‘rgan narsa bilan unga xilof qilmaydiganidir” (Imom Nasoiy rivoyati).

عن ابن عباس قال: لما نزلت الآية (والذين يكنزون الذهب والفضة) فانطلق عمر واتبعه ثوبان فأتى النبي صلى الله عليه وسلم فقال: يا رسول الله، إنه قد كبر على أصحابك هذه الآية. فقال النبي صلى الله عليه وسلم: ألا أخبرك بخير ما يكنزه المرء؟ التي إذا نظر إليها سرته وإذا أمرها أطاعته وإذا غاب عنها حفظته

Alloh taoloning:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا إِنَّ كَثِيرًا مِنَ الْأَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ﴾

“Oltin va kumushni xazinaga bosadigan, Allohning yo‘lida sarflamaydiganlarga alamli azobning bashoratini beraver” (Tavba surasi, 34-oyat) oyati nozil bo‘lganda Umar va Savbon roziyallohu anhu Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yonlariga borishdi. Umar roziyallohu anhu: "Yo Rasululloh, bu oyat sahobalaringizga og‘ir keldi", dedilar.

Shunda U zot sollallohu alayhi vasallam: “Ey Umar, kishi eng yaxshi xazina qiladigan narsaning xabarini beraymi? Unga qarasa xursand qiladigan, buyursa itoat qiladigan va eri g‘oib vaqtida (moli va obro‘sini) himoya qiladigan soliha ayol (kishining eng yaxshi xazinasidir) (Imom Abu Dovud rivoyati).

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ayolning jannatga kirishini erining roziligiga bog‘lab qo‘ydilar. U zot aytadilar:

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: أيما امرأة ماتت وزوجها عنها راض دخلت الجنة

“Qaysi ayol eri undan rozi bo‘lgan holda vafot etsa jannatga kiradi” (Imom Termiziy rivoyati).

Siz ana shu ayol bo‘lishga intiling, shunda haqiqiy baxtga erishasiz.

Shu’la: Oxirat diyorida eng avvalgilar qatorida siz uchun ajratilgan o‘rin bor. Faqatgina siz amallaringizni kundan-kunga mukammal qilib boring.

 

Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan