Bismillahir rohmanir rohim

Ma'qal ibn Yasor roziyallohu anhu Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qiladi: “«Yasin» Qur'onning qalbidir. Kim uni Alloh (roziligi) va oxirat kuni (najot topish)ni istab tilovat qilsa, uning gunohlari mag'firat qilinadi. Uni o'liklaringizga o'qinglar” (Nasoiy, Ahmad, Hokim, Bayhaqiy va Tabaroniy rivoyati).

Mazkur rivoyatdan, «Yasin» surasini ixlos bilan o'qigan kishining gunohlari kechiriladi. Boshqa rivoyatda esa, «Yasin» surasini tunda o'qish bilan bandaning gunohlari mag'firat qilinishi aytilgan.

«Yasin» surasini o'liklarga o'qishni ulamolar ikki xil izohlashgan:

1. O'lim to'shagida yotganlarga o'qish;
2. Vafot etgan mayyitlarni uning savobidan bahramand bo'lishlari uchun o'qish.

Aksariyat ulamolar birinchi izohni ma'qullashgan. «Yasin» surasini o'lim to'shagida yotgan kishilarga o'qinglar, deb amr qilinishining sababini ulamolar quyidagicha tushuntirishgan: “Ushbu suraning fazilatlaridan biri shuki, agar u qiyin va og'ir damlarda o'qilsa, Alloh taolo bandaning ahvolini engillashtiradi. Hususan, jon chiqish paytda o'qish rahmat va barakaning tushishi va jon chiqishining oson kechishiga sabab bo'ladi”. «Yasin» surasida Allohning zikri, qayta tirilish holati, qiyomat, jannat, shayton fitnasidan ehtiyot bo'lib yurish kabilar zikr qilingani uchun o'lim to'shagida yotganlar mazkur sura o'qilganda o'zlarida engillik his qiladilar.

“Musnadul-Firdavs” kitobida: “Agar qaysi mayyitning huzurida «Yasin» surasi o'qilsa, albatta unga engillik beriladi”, deb aytilgan. Shayx Soviyning “Tafsir”ida esa: “Qur'onda bir sura borki, u o'sha surani o'quvchilarni shafoat qiladi, unga quloq tutuvchilarning haqqiga istig'for aytadi. U «Yasin»  surasidir. Ushbu sura Tavrotda Mu'imma (ya'ni, umumlashtiruvchi) deb nomlangan. Sababi u sohibini dunyo yaxshiliklariga noil qilib, oxirat qo'rqinchi va azobidan himoya qiladi”, deyilgan.

Anas ibn Molik roziyallohu anhu rivoyat qiladi: “Nabiy sollallohu alayhi va sallam: “Har bir narsaning qalbi bor. Qur'onning qalbi «Yasin» (surasi)dir. Kim uni (ixlos bilan) o'qisa, Alloh o'sha bandaga Qur'onni o'n marta o'qiganlik savobini beradi”, deganlar” (Termiziy, Dorimiy, Bayhaqiy “Shuabul-iymon”da rivoyat qilgan).

«Yasin» surasining “Qur'on qalbi” deyilishiga sabab – bu surada qalb bilan bog'liq masalalar, jumladan, Allohning vahdoniyati, risolat, qayta tirilish va shu kabilar bayon qilingan. Bu rivoyatga ko'ra, banda «Yasin» surasini ixlos bilan bir marta o'qish orqali kichik gunohlardan forig' bo'ladi va Qur'oni karimni o'n marta o'qiganlik savobiga erishadi. Abu Hurayra roziyallohu anhu Rasululloh sollallohu alayhi va sallamdan rivoyat qiladi: “Alloh taboraka va taolo osmonlar va Yerni yaratishidan ming yil avval «Toha» va «Yasin» suralarini o'qidi. Farishtalar Qur'onni eshitib, “bu narsa tushgan ummatga Tubo bo'lsin! Buni ko'tarib yuradigan qalblarga Tubo bo'lsin! Buni gapiradigan tillarga Tubo bo'lsin!” dedilar” (Dorimiy, Bayhaqiy va Tabaroniy rivoyati). “Tubo” so'zi “jannat”, “jannatdagi daraxt”, “baxt-saodat” kabi ma'nolarni anglatadi. Ushbu rivoyatda Qur'oni karim, xususan Toha va «Yasin» suralari qanchalik fazilatli ekani, ularni o'qish, yod olish bilan banda baxt-saodatga erishishi aytilmoqda.

Abu Hurayra roziyallohu anhu Rasululloh sollallohu alayhi va sallamdan rivoyat qiladi: “Kim «Yasin» surasini kechasi o'qisa, uning gunohlari o'sha kechada mag'firat qilinadi” (Dorimiy, Ibn Hibbon va Bayhaqiy rivoyati). Bundan kelib chiqadiki, kechasi uyqudan avval «Yasin»  surasini o'qish kishining kichik gunohlariga kafforat bo'ladi.

Jundub ibn Abdulloh roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Kim kechasi Alloh azza va jallaning roziligi uchun «Yasin» surasini o'qisa, (Alloh) u bandani mag'firat qiladi”, deganlar” (Ibn Hibbon “Sahih”da rivoyat qilgan).

Ato ibn Abu Rabohdan rivoyat qilinadi: “Menga Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Kim «Yasin»ni kunning avvalida o'qisa, hojatlari ravo qilinadi”, deb aytganlari xabar qilingan” (Dorimiy rivoyati). Kim bomdod namozidan keyin «Yasin»  surasini o'qisa, uning gunohlari mag'firat qilinadi, bunday banda Qur'onni o'n yoki o'n ikki marta xatm qilganlik savobiga erishadi va hojatlari ravo qilinadi. Shunday ekan, boshiga biron kulfat tushganlar, mushkul ahvolda qolganlar «Yasin»  surasini ixlos bilan o'qisalar, murodlariga etadilar.

Shahr ibn Havshab Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qiladi: “Kim «Yasin»ni tong otganda o'qisa, kechgacha kuni engil o'tadi. Kim uni tunning avvalida o'qisa, tonggacha tuni engil o'tadi” (Dorimiy rivoyati). Bu rivoyatda yuqoridagi hadis izohlanmoqda. Demak, ishim engil bo'lsin, deganlar, najot va muvaffaqqiyatga erishmoqchi bo'lganlar bu tavsiyaga amal qilsalar, maqsadga muvofiq bo'ladi. Dinimiz Islomda bandalarga faqat oxirat saodati yo'llari emas, balki dunyoda ham yutuqlarga erishish usullari o'rgatilgan, banda ikki dunyo saodatiga erishishga targ'ib qilingan.

Hasandan rivoyat qilinadi: “Kim kechasi Alloh roziligi uchun «Yasin»ni o'qisa, uning gunohlari mag'firat qilinadi. Menga xabar qilinishicha, u (sura) to'liq Qur'onga tengdir” (Dorimiy rivoyati).

Yuqoridagi rivoyatlardan «Yasin» surasining quyidagi fazilatlari ma'lum bo'ladi:

1. «Yasin» Qur'onning qalbi;
2. O'lim to'shagida yotganlar «Yasin» surasi tilovatidan manfaat oladilar;
3. «Yasin» Qur'onning hammasiga teng;
4. «Yasin»ni o'qigan banda Qur'onni o'n marta xatm qilish savobiga erishadi;
5. «Yasin»ni ixlos bilan o'qigan bandaning gunohlari kechiriladi;
6. Tongda yoki kech kirganda «Yasin» surasini tilovat qilgan bandaning ishlari engil bo'ladi va o'zi najotga erishadi, inshaalloh. 

                                                     O'zbekiston musulmonlari idorasi

Matbuot xizmati