Sayt test holatida ishlamoqda!
07 Mart, 2026   |   18 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:31
Quyosh
06:49
Peshin
12:39
Asr
16:35
Shom
18:24
Xufton
19:36
Bismillah
07 Mart, 2026, 18 Ramazon, 1447

MANGULIK – ALLOHGA HOS

16.08.2021   1619   6 min.
MANGULIK – ALLOHGA HOS

Hamdardlik

 O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Alimov hazratlari umr haqida bunday yozgan edilar: «Umr insonga berilgan ne'matlar ichra eng qadrlisidir. Kunlar ketidan haftalar, oylar, yillar o'tib boryapti. Inson umri cheklangan. Shu bois uni g'animat bilib, manfaatli ishlarga sarflash zarur. Chunki o'tib ketgan vaqtni ortga qaytarishning sira iloji yo'q.

Akani ukadan, otani boladan, onani qizdan, boyni moldan judo qilib, hayot lazzatlarini kesadigan o'limni esda tutish va shunga yarasha Alloh roziligi uchun harakat qilish kishining umriga baraka kiritadi...»

Muftiy hazratlari o'zlarining ana shu so'zlariga amal qilib yashadilar. Afsuski, o'lim u kishini birodarlaridan, farzandlaridan, barcha yaqinlaridan judo qildi.

Inson umri qancha yashalgani bilan emas, balki qanday yashalgani bilan ahamiyatlidir. Chunonchi, Abdurahmon ibn Abu Bakra roziyallohu anhu otasidan rivoyat qiladi: «Bir kishi Nabiy sollallohu alayhi va sallamdan: “Yo Rasululloh, qaysi inson yaxshi?” deb so'radi. U zot: “Umri uzun va xayrli amallari ko'p bo'lgan kishi”, deb javob berdilar» (Imom Termiziy rivoyati).

Yarim asrga teng Alloh taoloning hanif dini xizmatida bo'lish – katta sharaf, ulkan baxt va saodatdir. Ana shunday baxt va saodatni qo'lga kiritgan ulug' olim, O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy, shayx Usmonxon Temirxon o'g'li Alimov hazratlari og'ir xastalikdan so'ng Rabbimiz huzuriga rihlat qildilar.

Hazratning hayot yo'llariga nazar solsak, u kishida mo'min-musulmonlar uchun namuna bo'ladigan sifatlar, xislatlar, fazilatlar juda ko'p edi. Ayniqsa, halimliklari, har bir masalani yotig'i bilan tushuntirib, muloyim muomala qilishlari biz uchun ibratdir.

Halimlik Rasulimiz alayhissalom maqtagan xislatlardandir. U zot: “Albatta, Alloh taolo muloyimlikni yaxshi ko'radigan Halim zotdir. U muloyimlik (sohibiga)ka qo'pollik va undan boshqa narsa (xislat)larga berilmaydigan narsa (ajr-mukofot)ni beradi”, deganlar (Imom Muslim rivoyati).

Usmonxon Alimov hazratlari 15 yil muftiylik qilgan bo'lsalar, o'sha davrda yurtimizda diniy-ma'rifiy sohada ulkan islohotlar amalga oshirildi. Ko'plab masjidlar ochildi, madrasalar faoliyati yo'lga qo'yildi. Birgina so'nggi uch-to'rt yilda poytaxtimizda bunyod etilgan, qayta qurilgan o'nlab masjidlarda bugun mo'min-musulmonlarimiz emin-erkin. Yayrab-yashnab ibodat qilishmoqda.

Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu anhumo aytadi: «Ilm ko'tarilmasidan burun uni o'rganinglar. Ilm olimlarning vafoti tufayli ko'tariladi. Jonim qo'lida bo'lgan Zotga qasam, Alloh yo'lida shahid bo'lgan kishilar (qiyomat kunida) olimlarga berilgan karomat-darajalarni ko'rib: “Koshki bizni ham Alloh olim qilib tiriltirsa”, deb orzu qiladilar. Zero, hech kim olim bo'lib tug'ilmaydi. Ilm o'rganish ta'lim olish bilan egallanadi».

Muftiy hazrat umrini ilm olishga va ma'rifat tarqatishga bag'ishlagan olim edi, desak yanglishmaymiz. U kishi ta'lif etgan “Tafsiri irfon”, “Rasulullohning muborak vasiyatlari”, “Rasululloh mo''jizalari”, “Imom Buxoriy barakoti”, “Oilada farzand tarbiyasi”, “Yoshlar – kelajagimiz”, “IX–XI asrlarda Samarqanda kalom ilmining rivojlanishi”, “Sunnat va hadis” kabi ko'plab kitoblari muqaddas dinimizning sof aqidasini, asl mazmun-mohiyatini yurtimiz mo'min-musulmonlariga etkazishda asrlar osha muhim manbalar bo'lib xizmat qiladi, inshoalloh.

Hadisi sharifda: “Qaysi bir musulmonning sochi Islomda oqarsa, unga har bir oq tola barobarida savob yoziladi va bir xatosini o'chiriladi”(Imom Abu Dovud rivoyati), deyilgan.

Muftiy hazratlari koronavirus pandemiyasi tufayli vaziyat qaltis bo'lib turganiga qaramasdan, atrofiga ulamolarni yig'ib, xalqimizga, mo'min-musulmonlarga Islomning sof ta'limotni etkazish, yurtimizning chekka hududlarida yashayotgan aholi bilan muloqot qilib, ularning dardu tashvishlarini tinglash, imkon qadar ularga yordamlashish maqsadida safarlar uyushtirdilar.

Vodiy viloyatlariga safarlari davomida mahallama-mahalla yurib, xonadonlarga kirib, ehtiyojmand, boquvchisini yo'qotgan oilalarga “Vaqf” fondining sovg'alarini ulashdilar. Ana shu xayrli amallar tufayli qanchadan-qancha oilalrga quvonch kirgan bo'lsa, bugun og'ir judolikni eshitib ana shu oilalar, butun O'zbekiston xalqi katta ulamosidan ayrilgani tufayli qattiq qayg'uga cho'mdi.

Na chora, jonning egasi Alloh taolo. U Zot xohlagan paytda omonatini qaytarib olishiga shubha yo'q. Bizga taskin beradigan jihati shuki, Usmonxon Alimov hazratlaridan xalqimiz uchun juda kata sadaqai joriy qoldi.

Muftiy hazratlari juda ko'pchilik mo'min-musulmonlarning,  olimlarning janozalarini o'qiganlarida bir so'zni ko'p takrorlar edilar: “Al-baqou lillahi vahdah”, ya'ni boqiylik, mangulik yolg'iz Alloh taologa xosdir.

Alloh taolo marhum ustozimizning bu dunyoda qilgan barcha xayrli ishlariga ajru savoblarni ko'paytirib bersin. Oxiratlarini obod qilib, u kishini nabiylar, siddiqlar, shahidlar bilan jannatlarda birga qilsin. O'zi va'da qilgan mukofotlar bilan siylasin!

Innã lillahi va innã ilayhi rojiu'n!

 

Nuriddin domla HOLIQNAZAROV,

Toshkent shahar bosh imom-xatibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Ilmga intilmagan inson - o‘lik

06.03.2026   13657   1 min.
Ilmga intilmagan inson - o‘lik

Muhammad Rotib Nobulsiy hafizahulloh aytadilar: “Mehribon va rahmli Alloh nomi bilan. Allohga hamdlar bo‘lsin. Sayyidimiz Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallamga va u zotning oila a’zolariga hamda sahobalariga salavotu salomlar bo‘lsin. Ulardan ham, bizdan ham rozi bo‘l, yo olamlar Robbi.

Shak-shubhasiz, koinot, jamodot, nabotot va hayvonot bir-biridan farq qiladi. Ularning ayrimlari jonsiz, qolganlari jonli. Ba’zilari vaznga ega, hajmi bor va h.k.

Ammo insoniyat boshqa jonzotlar farqli o‘laroq fikr yuritadi, tafakkur qiladi. Agar inson ilm izlamasa, Robbi uni qo‘ygan darajadan pastga tushadi, bu esa uning mavqeiga mos kelmaydi. Natijada, u o‘lik sanaladi.

Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Aslida, ularning hayvonlardan farqi yo‘q. Balki yana ham yo‘ldan ozganroqdirlar(Furqon surasi, 44-oyat).

“Ular xuddi suyab qo‘yilgan xodaga o‘xsharlar” (Munofiqun surasi, 4-oyat).

“Ustlariga Tavrot yuklatilgan, so‘ngra uni ko‘tarmaganlar misoli ustiga kitob yuklangan eshakka o‘xsharlar” (Juma surasi, 5-oyat).

Inson mavjudligining sirini, hayotdan maqsadni va haqiqatni izlashi, o‘lim nima, o‘limdan keyin nima bo‘lishi haqida fikr yuritishi lozim.

Har bir aqlli odam ham dono emas. O‘tkinchi dunyo hayotining mayda-chuydalariga berilib ketmagan, o‘zini Allohning bandasi ekanini unutmagan, kengligi osmonlaru yercha bo‘lgan Jannat uchun harakat qilgan inson – dono sanaladi. Bunga faqat ilm izlash orqali erishish mumkin.

Demak, agar kim dunyoni istasa, ilm izlasin. Oxiratni istasa, ilm izlasin. Agar har ikkisini ham xohlasa, ilm izlasin. Alloh buyukdir”.


Davron NURMUHAMMAD