Sayt test holatida ishlamoqda!
11 Mart, 2026   |   22 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:24
Quyosh
06:42
Peshin
12:38
Asr
16:39
Shom
18:29
Xufton
19:41
Bismillah
11 Mart, 2026, 22 Ramazon, 1447

MANGULIK – ALLOHGA HOS

16.08.2021   1644   6 min.
MANGULIK – ALLOHGA HOS

Hamdardlik

 O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Alimov hazratlari umr haqida bunday yozgan edilar: «Umr insonga berilgan ne'matlar ichra eng qadrlisidir. Kunlar ketidan haftalar, oylar, yillar o'tib boryapti. Inson umri cheklangan. Shu bois uni g'animat bilib, manfaatli ishlarga sarflash zarur. Chunki o'tib ketgan vaqtni ortga qaytarishning sira iloji yo'q.

Akani ukadan, otani boladan, onani qizdan, boyni moldan judo qilib, hayot lazzatlarini kesadigan o'limni esda tutish va shunga yarasha Alloh roziligi uchun harakat qilish kishining umriga baraka kiritadi...»

Muftiy hazratlari o'zlarining ana shu so'zlariga amal qilib yashadilar. Afsuski, o'lim u kishini birodarlaridan, farzandlaridan, barcha yaqinlaridan judo qildi.

Inson umri qancha yashalgani bilan emas, balki qanday yashalgani bilan ahamiyatlidir. Chunonchi, Abdurahmon ibn Abu Bakra roziyallohu anhu otasidan rivoyat qiladi: «Bir kishi Nabiy sollallohu alayhi va sallamdan: “Yo Rasululloh, qaysi inson yaxshi?” deb so'radi. U zot: “Umri uzun va xayrli amallari ko'p bo'lgan kishi”, deb javob berdilar» (Imom Termiziy rivoyati).

Yarim asrga teng Alloh taoloning hanif dini xizmatida bo'lish – katta sharaf, ulkan baxt va saodatdir. Ana shunday baxt va saodatni qo'lga kiritgan ulug' olim, O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy, shayx Usmonxon Temirxon o'g'li Alimov hazratlari og'ir xastalikdan so'ng Rabbimiz huzuriga rihlat qildilar.

Hazratning hayot yo'llariga nazar solsak, u kishida mo'min-musulmonlar uchun namuna bo'ladigan sifatlar, xislatlar, fazilatlar juda ko'p edi. Ayniqsa, halimliklari, har bir masalani yotig'i bilan tushuntirib, muloyim muomala qilishlari biz uchun ibratdir.

Halimlik Rasulimiz alayhissalom maqtagan xislatlardandir. U zot: “Albatta, Alloh taolo muloyimlikni yaxshi ko'radigan Halim zotdir. U muloyimlik (sohibiga)ka qo'pollik va undan boshqa narsa (xislat)larga berilmaydigan narsa (ajr-mukofot)ni beradi”, deganlar (Imom Muslim rivoyati).

Usmonxon Alimov hazratlari 15 yil muftiylik qilgan bo'lsalar, o'sha davrda yurtimizda diniy-ma'rifiy sohada ulkan islohotlar amalga oshirildi. Ko'plab masjidlar ochildi, madrasalar faoliyati yo'lga qo'yildi. Birgina so'nggi uch-to'rt yilda poytaxtimizda bunyod etilgan, qayta qurilgan o'nlab masjidlarda bugun mo'min-musulmonlarimiz emin-erkin. Yayrab-yashnab ibodat qilishmoqda.

Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu anhumo aytadi: «Ilm ko'tarilmasidan burun uni o'rganinglar. Ilm olimlarning vafoti tufayli ko'tariladi. Jonim qo'lida bo'lgan Zotga qasam, Alloh yo'lida shahid bo'lgan kishilar (qiyomat kunida) olimlarga berilgan karomat-darajalarni ko'rib: “Koshki bizni ham Alloh olim qilib tiriltirsa”, deb orzu qiladilar. Zero, hech kim olim bo'lib tug'ilmaydi. Ilm o'rganish ta'lim olish bilan egallanadi».

Muftiy hazrat umrini ilm olishga va ma'rifat tarqatishga bag'ishlagan olim edi, desak yanglishmaymiz. U kishi ta'lif etgan “Tafsiri irfon”, “Rasulullohning muborak vasiyatlari”, “Rasululloh mo''jizalari”, “Imom Buxoriy barakoti”, “Oilada farzand tarbiyasi”, “Yoshlar – kelajagimiz”, “IX–XI asrlarda Samarqanda kalom ilmining rivojlanishi”, “Sunnat va hadis” kabi ko'plab kitoblari muqaddas dinimizning sof aqidasini, asl mazmun-mohiyatini yurtimiz mo'min-musulmonlariga etkazishda asrlar osha muhim manbalar bo'lib xizmat qiladi, inshoalloh.

Hadisi sharifda: “Qaysi bir musulmonning sochi Islomda oqarsa, unga har bir oq tola barobarida savob yoziladi va bir xatosini o'chiriladi”(Imom Abu Dovud rivoyati), deyilgan.

Muftiy hazratlari koronavirus pandemiyasi tufayli vaziyat qaltis bo'lib turganiga qaramasdan, atrofiga ulamolarni yig'ib, xalqimizga, mo'min-musulmonlarga Islomning sof ta'limotni etkazish, yurtimizning chekka hududlarida yashayotgan aholi bilan muloqot qilib, ularning dardu tashvishlarini tinglash, imkon qadar ularga yordamlashish maqsadida safarlar uyushtirdilar.

Vodiy viloyatlariga safarlari davomida mahallama-mahalla yurib, xonadonlarga kirib, ehtiyojmand, boquvchisini yo'qotgan oilalarga “Vaqf” fondining sovg'alarini ulashdilar. Ana shu xayrli amallar tufayli qanchadan-qancha oilalrga quvonch kirgan bo'lsa, bugun og'ir judolikni eshitib ana shu oilalar, butun O'zbekiston xalqi katta ulamosidan ayrilgani tufayli qattiq qayg'uga cho'mdi.

Na chora, jonning egasi Alloh taolo. U Zot xohlagan paytda omonatini qaytarib olishiga shubha yo'q. Bizga taskin beradigan jihati shuki, Usmonxon Alimov hazratlaridan xalqimiz uchun juda kata sadaqai joriy qoldi.

Muftiy hazratlari juda ko'pchilik mo'min-musulmonlarning,  olimlarning janozalarini o'qiganlarida bir so'zni ko'p takrorlar edilar: “Al-baqou lillahi vahdah”, ya'ni boqiylik, mangulik yolg'iz Alloh taologa xosdir.

Alloh taolo marhum ustozimizning bu dunyoda qilgan barcha xayrli ishlariga ajru savoblarni ko'paytirib bersin. Oxiratlarini obod qilib, u kishini nabiylar, siddiqlar, shahidlar bilan jannatlarda birga qilsin. O'zi va'da qilgan mukofotlar bilan siylasin!

Innã lillahi va innã ilayhi rojiu'n!

 

Nuriddin domla HOLIQNAZAROV,

Toshkent shahar bosh imom-xatibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Umar ibn Xattob raziyallohu anhuni qo‘rqitgan oyat

11.03.2026   1237   2 min.
Umar ibn Xattob raziyallohu anhuni qo‘rqitgan oyat

Bismillahir Rohmanir Rohiym

“Niso” surasida shunday bir oyat borki, u Umar ibn Xattob raziyallohu anhuni qattiq o‘yga solgan va u kishi: “Bu Qur’ondagi eng qo‘rqinchli oyatlardan biri” deb aytganlar. Oyat:


﴿مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ﴾


“Kim yomonlik qilsa, o‘sha (yomonlik) bilan jazolanadi” (Niso surasi, 123-oyat).

Bu oyatni eshitganda sahobalar juda qattiq xavotirga tushganlar. Chunki inson hayotida xatolar, kamchiliklar, gunohlar bo‘lib turadi. Sahobalar: “Agar har bir yomon ish uchun jazo bo‘lsa, unda bizdan kim najot topadi?” deb tashvishga tushganlar. Rivoyat qilinishicha, Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhu bu oyatni eshitib: “Yo Allohning Rasuli! Agar har bir yomon ish uchun jazo bo‘lsa, biz halok bo‘lamiz-ku?” deb so‘raganlar. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ey Abu Bakr! Sen kasal bo‘lmaysanmi? Sen charchamaysanmi? Sen g‘am-tashvishga botmaysanmi?” deb so‘radilar. Abu Bakr roziyallohu anhu: “Albatta shunday holatlarga tushaman”, deb javob berdilar. Shunda Payg‘ambarimiz alayhissalom: “Mana shu narsalar sen qilgan xatolaring uchun kafforatdir”, dedilar.

Ulamolar bu oyatni bunday tushuntirishgan:
Inson qilgan yomon ishlarining jazosi faqat oxiratda emas, balki dunyoda ham ba’zan kafforat bilan to‘lanadi:
- Kasallik,
- Tashvish,
- Musibat,
- Qiyinchilik,
- Qalbdagi iztirob.

Bular mo‘minni gunohlardan poklaydi. Shuning uchun bu oyatda ikki xislat jamlangan:
- Adolat — har bir amal hisobga olinadi.
- Rahmat — Alloh bandasini dunyoda poklab turadi.

Yana ulamolar aytadilar:
Niso surasi insonni ikki qanot bilan qo‘llaydi:
- Xavf (qo‘rquv).
- Rajo (umid).
Shuning uchun bu sura mo‘minning qalbini tarbiya qiladigan eng ta’sirli suralardan biri.

Homidjon qori ISHMATBЕKOV

Maqolalar