QABUL – 2021: Toshkent Islom institutidagi imom-xatib-abituriyentlar test sinovi qanday bo'ldi? (Fotolavha)
Bugun, 11 avgust kuni Toshkent islom instituti Modul' ta'lim tizimi uchun test sinovlari bo'lib o'tdi.
Dastlab, abituriyentlar karantin chora-tadbirlariga muvofiq, institut hovlisidagi ochiq havodagi imtihon o'tkaziladigan joydagi partalarga joylashtirildi. Uni intitut rektori U.G'afurov kirish so'zi bilan ochib berdi.
So'ng institut xodimi Kozimxon qori Asrorovning Qur'on tilovati va ustozlarning xayrli duolar qilishdi.
Kirish imtihoni avvalida Din ishlari bo'yicha qo'mita raisining birinchi o'rinbosari M.Komilov va O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi o'rinbosari I.Inomov bo'lajak tolibi ilmlarga muvaffaqiyat tiladi.
Shundan so'ng O'zbekiston musulmonlari idorasi Ta'lim va ilmiy-tadqiqot bo'limi boshlig'i Salohiddin Sherxonov, Diniy-ma'rifiy ta'lim muassasalari bilan ishlash bo'limi boshlig'i Bobomurod Rustamovlar, qabul hay'ati a'zolari, abituriyentlar va ota-onalar guvohligida imtihon biletlari solingan va muhrlangan maxsus qoplar ochildi.
Keyin test savollar kitobidan foydalanish va javoblar varaqasini to'g'ri bo'yash bo'yicha tushuncha berildi. Test materiallari abituriyentlarga tarqatilgach, ularni echish uchun 2 soat vaqt ajratildi.
Eslatib o'tamiz, Modul' ta'limida kamida 5 yil mobaynida masjidlarda ishlab kelayotgan o'rta maxsus diniy ma'lumotli imom-xatiblar o'qishi mumkin. “Imom-xatib” talabalar Modul' tizimida to'lov-kontrakt asosida masjiddagi ish faoliyatidan bo'shamagan holda, 3 yil tahsil oladi.
Ma'lumot uchun, 2021-2022 o'quv yili uchun Toshkent islom instituti Modul' ta'lim tizimiga modul.muslim.uz sayti orqali 192 nafar abituriyent ariza topshirgan edi.
Test sinovi jarayoni onlayn uzatildi. Quyida ushbu videoni tomosha qilishingiz mumkin:
O'zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati
Surrogat onalikning sog‘liq uchun zararlari va xavfi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Jahon tibbiyot jurnallarida (Annals of Internal Medicine, The British Medical Journal) chop etilgan yirik ilmiy tadqiqotlarda surrogat onalikning sog‘liq uchun bir qancha salbiy tomonlari isbotlangan.
Ilmiy kuzatuvlar shuni ko‘rsatadiki, surrogat onalarda homiladorlik va tug‘ruq asoratlari oddiy ayollarga nisbatan 3 baravar yuqori bo‘ladi. Qolaversa, tug‘ruqdan keyin bachadondan kuchli qon ketishi va infeksiya tushish xavfi sezilarli darajada ortadi.
Surrogat onaning organizmi o‘ziga mutlaqo begona bo‘lgan (genetik aloqasi yo‘q) embrionni qabul qilgani sababli, immun tizimi reaksiya beradi. Buning natijasida qon bosimining xavfli darajada ko‘tarilishi ko‘p kuzatiladi.
Surrogat homiladorlikda jarrohlik amaliyoti orqali tug‘ruq ko‘p hollarda oldindan rejalashtiriladi, bu esa ichki a’zolarning chandiqlanishiga va bachadon yirtilishi xavfiga olib keladi.
Embrion bachadonga o‘rnashishi uchun surrogat onaga juda ko‘p miqdorda sun’iy gormonlar yuboriladi. Bu jigar, buyrak faoliyatiga zarar yetkazadi.
Surrogat onalikda bolalar ko‘pincha 37-haftaga yetmay, vaqtidan oldin tug‘iladi. Chala tug‘ilish oqibatida go‘daklarning vazni normadan past bo‘ladi va ularning o‘pka hamda boshqa a’zolari to‘liq rivojlanmaydi.
Ilmiy jihatdan bola surrogat onaning genini olmasa ham, homiladorlik davrida surrogat onaning turmush tarzi, stresslari va sog‘lig‘i bolaga bevosita ta’sir qiladi.
Bola tug‘ilgan zahoti uni 9 oy davomida ko‘tarib yurgan, yurak urishini eshitib o‘sgan onasidan (surrogat onadan) ajratib olinadi. Bu chaqaloq uchun ham, tuqqan ayol uchun ham kuchli ruhiy stress (psixologik jarohat, trauma) keltirib chiqaradi.
Germaniya, Fransiya, Italiya, Shvetsiya, Norvegiya, Avstriya, Shveysariya, Finlyandiya, Estoniya, Slovakiya, Xitoy, Yaponiya kabi davlatlarda bu amaliyot qonunan taqiqlangan. Ispaniyada hatto xorijga borib surrogat ona xizmatidan foydalanish ham jinoyat sanaladi.
Islom shariatida surrogat onalik (xoh u pul evaziga bo‘lsin, xoh bepul) qat’iyan taqiqlangan va harom sanaladi. Bu bo‘yicha Butunjahon Islom Fiqhi Akademiyasi va O‘zbekiston musulmonlari idorasining fatvolari mavjud.
Davron NURMUHAMMAD
