Sayt test holatida ishlamoqda!
19 May, 2026   |   1 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:24
Quyosh
05:01
Peshin
12:25
Asr
17:27
Shom
19:42
Xufton
21:12
Bismillah
19 May, 2026, 1 Zulhijja, 1447

QURBONLIKKA OID KO'P TAKRORLANAYoTGAN SAVOL-JAVOBLAR

19.07.2021   4736   12 min.
QURBONLIKKA OID KO'P TAKRORLANAYoTGAN SAVOL-JAVOBLAR

❓Qurbonlik qilish kimlarga vojib?
? Javob: Bu erda

❓Vaqtidan avval so'yilgan jonliqning puli ehson qilinsa ham qurbonlikka o'tadimi?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlik qilmoqchi bo'lgan odam soch va tirnog'ini olmasligi kerakmi?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlikning vaqti
? Javob: Bu erda

❓ Hayvon so'yganda uni og'iz bilan puflab shishirish joizmi?
? Javob: Bu erda

❓ Zakot bergan inson qurbonlikda qo'y so'ydirishi ham kerakmi?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlik qilayotgan kishini agarda biror kimdan qarzi bo'lsa, qurbonligi o'tmaydimi?
? Javob: Bu erda

❓ Pichilgan qo'yni aqiqa va qurbonlik uchun so'ysa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓ Aqiqa yoki qurbonlik? Qay birini birinchi qilishim kerak?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlik qilinadigan hayvon necha yosh bo'lishi kerak?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlikka so'yiladigan hayvonning shoxini ahamiyati bormi?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlikka yig'ilgan pulni ehson qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Ehson uchun olingan jonliqni qurbonlikka so'ysa bo'ladimi?
❓Qurbonlik go'shtini yarmini o'zimizga olib qolsak bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Hayvonni so'ygandan keyin go'shtning kilosiga hisoblab bersa, qurbonlikka o'tadimi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik go'shtini sotish mumkin emasmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilishga mablag'imiz bor, lekin pul ko'rinishida emas.
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilishni niyat qilgan kishi tirnoq va sochlarini olmasligi kerakmi?
? Javob: Bu erda

❓Mablag'im nisob miqdoriga etmagan. Qurbonlik qilish uchun pul yig'ib qo'ygan edim. Lekim amakimning oilasidagilar kasal va qarzlari bor. Shunga pulni ularga bersam bo'ladimi? Bunda qay birida savob ko'proq? Qurbonlik qilishimmi yoki amakimga berishimmi?
? Javob: Bu erda

❓Bir necha kishi bitta qo'y so'yishi mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilishni vojib qiladigan boylikning miqdori qanday hisoblanadi?
? Javob: Bu erda

❓Qulog'i belgi uchun kesilgan sog'lom qo'yni qurbonlik qilish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Hayvon sotib olinganidan so'ng kasal bo'lib qolsa uni qurbonlik qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik go'shtidan o'zga din vakillariga ham berish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Namoz o'qimasa qurbon hayitida qilgan qurbonligi qabul bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓"O'g'il ko'rsam ikkita qo'y so'yaman" deyilsa, nazr hisoblanadimi?
? Javob: Bu erda

❓Aqiqa yoki qurbonlik qo'yining go'shtini tarozuga tortib olsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Ikkita farzandga bitta aqiqa qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓1. Ikki-uch kishi pul tashlashib, qurbonlik uchun bitta qo'chqor so'ysak bo'ladimi?
❓2. Qurbonlikni yarmini tarqatib, yarmini o'zimizga olsakchi, bu ham joizmi?
? Javob: Bu erda

❓Payg'ambarimiz Muhammad sallallohu alayhi va sallamga atab qurbonlik uchun qo'y so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Aqiqa va Hayitning qurbonligini bitta qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓1 ta qoramolni qurbonlik singari 3-4 nafar farzand nomidan aqiqa deb so'ysa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Zakot bergan inson qurbonlikda qo'y so'ydirishi ham kerakmi?
? Javob: Bu erda

❓Badanida qo'tiri bor jonliqni qurbonlik uchun so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Tuya va sigirga bir kishi qurbonlik, yana biri nazr, yana biri aqiqa, yana biri nafl niyatida qo'shilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Qulog'i yoki dumiga nuqson etgan hayvonni qurbonlik uchun so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Tishi to'kilib ketgan hayvonni qurbonlik qilish joizmi?
? Javob: Bu erda

❓Badanida qo'tiri bor jonliqni qurbonlik uchun so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlikni vaqti haqida tushuncha bersangiz?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilgandan keyin qandaydir namoz o'qiladimi?
? Javob: Bu erda

❓Qaysi kunda qurbonlik qilish afzal?
? Javob: Bu erda

❓Musofirga qurbonlik qilish vojibmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlikda elektr yoki narkozdan foydalanish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilinadigan hayvonning xizmatidan foydalanish joizmi?
? Javob: Bu erda

❓Qassobga qurbonlik go'shtidan yoki terisini ish haqi qilib berish joizmi?
? Javob: Bu erda

❓Ayol kishi o'z qurbonligini o'zi so'ysa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlikda "Bismillah" desa ham o'tadimi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik uchun sotib olingan hayvonga keyinchalik sherik bo'lish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik go'shtidan boylarga bersa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Vaqtida qilinmagan qurbonlikning hukmi qanday bo'ladi?
? Javob: Bu erda

❓Ikki yoshga kirmagan sigirni qurbonlik qilish joizmi?
? Javob: Bu erda

❓Harom moldan qurbonlik qilinadimi?
? Javob: Bu erda

❓Birovning nomidan qurbonlik qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Beparvolik qilib qurbonlik qilmagan kishi nima qiladi?
? Javob: Bu erda

❓Shoxli hayvonlarni yoshligidan shoxini kuydirib qo'yilgan bo'lsa, qurbonlikka yaraydimi?
? Javob: Bu erda

❓Homilador hayvon qurbonlikka yaraydimi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik shartlari va odoblari
? Javob: Bu erda

❓O'tganlarni nomidan qurbonlik qilinadimi?
? Javob: Bu erda

❓Erkak yoki urg'ochi hayvonlardan qaysi birini qurbonlik qilish afzal?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilishdan avval taomlanmaslik
? Javob: Bu erda

❓Vakillik yo'li bilan qurbonlik qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda




O'zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo hay'ati. 

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Ishorai sabboba qanday qilinadi?

19.05.2026   1845   3 min.
Ishorai sabboba qanday qilinadi?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Bugungi kunda namozxonlar orasida ishorii sabboba qanday amal va uning qachon qilish kerak degan savollar ko‘p eshtilmoqda. Hanafiy mazhabimizda ishorai sabboba sunnat amal xisoblanadi. U to‘g‘risida bir necha xadisu shariflar vorid bo‘lib quydagi manbalarda u to‘g‘risida va qanday qilinishligi borasida to‘xtalib o‘tilgan. Abu Lays Samarqandiy “Navozil”, Kamoliddin Ibnu Humom “Fathul qodir”, Alloma Alouddin Kosoniy “Badoius Sanoiy”, Ibn Obidiyn “Raddul muxtor”, Abdulhay Laknaviy “Umdatur rioya”, “E’lous-sunan” kabi mo‘tabar manbalarda ham sunnat ekanligi zikr qilingan.

Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Nabiy sallolohu alayhi vasallam namozda, ya’ni tashahhudga o‘tirsalar o‘ng qo‘llarini o‘ng tizzalarini ustiga chap qo‘llarini chap tizzalarini ustiga qo‘yib ko‘rsatkich barmoqlarini ko‘tarib ishora qilardilar chap qo‘llari tizzalarini ustida turar edi”. Ushbu hadisga sahobalar, tobeinlar, amal qilib, tashahhudda ishorani ixtiyor qildilar.

Imom Suyutiy “Jome’ul kabir” kitoblarida Uqba ibr Omirdan rivoyat qiladilar: “Kishi namozida ishora qiladigan har bir ishorasiga o‘nta hasanot yoziladi”, dedilar.

Ibni Obidiyn “Raf’ul taraddud” nomli kitoblaridagi ishorai sabboba haqida vorid bo‘lgan hadislar, olti sahih kitoblarning hammasida zikr qilingan. U hadislarni hattoki, ma’naviy mutovotir deyish durust bo‘ladi deganlar.

Ishorai sabboba qilish borasida sahobalar, ularga ergashgan tobe’inlar ixtilof qilmadilar. Imom Abu Hanifa va u zotning ikki shogirdlari Imom Abu Yusuf va imom Muhammmad, imom Molik, imom Shofiiy, imom Ahmad ibn Hanbal hamda mutaqaddim ulamolar ishorai sabboba sunnat ekaniga ittifoq qilishgan.

Ishorai sabboba degani tashahhuddagi “Ashhadu allaa ilaha illallohu” degan iborani o‘qigan paytda “Laa ilaha” degan joyida o‘ng qo‘lning ko‘rsatkich barmog‘ini yuqoriga ko‘tarishga aytiladi. Bu masalada fuqaholar ixtilof qilishgan. Ko‘pchilik ulamolar bu amalni sunnat deyishgan.

Shunga ko‘ra, bu masalada ixtilof qilmasdan har bir namozxon o‘zining ustozi o‘rgatganidek namoz o‘qib, ishorai sabboba qilganlarni yoki qilmaganlarni tanqid ostiga olmasligi lozimdir.

Abdulloh ibn Zubayr roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam (tashahhudda) duo qilsalar (ko‘rsatgich) barmoqlari bilan ishora qilar va uni haraktlantirmas edilar” (Imom Nasoiy va Imom Abu Dovud rivoyati).

Ushbu hadisinig sanadini Imom Navaviy rahimahulloh sahih deganlar. Mulla Aliy Qoriy rahimahulloh mazkur hadis sharhida bunday deydilar: “Hadisdagi “duo qilsalar”dan murod tashahhud duosini o‘qisalar, deganidir. Chunki tashahhud o‘z ichiga duoni ham qamrab olgani sababli, uni duo deyish mumkin” (“Mirqotul mafotiyh” kitobi 3-juz, 454 bet).

Bu hadisi sharif barmoqni faqatgina bir marta ko‘tarib, ishorada barmoqni qimirlatmaslik kerakligiga ochiq-oydin dalolat qilmoqda. Qolaversa, namozda barmoqni qimirlatish behuda ish bo‘lib, namozda behuda ish qilish makruhdir.

Bu masalada hanafiy mazhabidagi keyingi ulamolarimiz “Har kimning ustozi ishorai sabbobani qilishni o‘rgatgan bo‘lsa,qilsin, aks holda uni qilmasin. Muhimi ixtilofga sabab bo‘lmasin”, deb tavsiya qilganlar.

Xulosa qilib aytadigan bo‘lsak ishorai sabbobani tashaxxudga o‘tirganda, tashaxxud duosini o‘qib “Ashhadu allaa” deganda o‘ng qo‘lni ko‘rsat barmog‘ini ko‘tariladi, “illalloh” deganda tushiriladi. Tashaxxud duosini avvalidan qo‘lni qimirlatib turishlik durust emas. Shuni ta’kidlash lozimki ishorai sabboba rivoyatlaridan bexabar bo‘lib, bu amalni qilmagan namozxonni aslo malomat qilinmaydi.

Yunusxon UMAROV,
Kosonsoy tuman “Sadpiri Komil” jome masjidi imom-xatibi

MAQOLA