Sayt test holatida ishlamoqda!
19 May, 2026   |   1 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:24
Quyosh
05:01
Peshin
12:25
Asr
17:27
Shom
19:42
Xufton
21:12
Bismillah
19 May, 2026, 1 Zulhijja, 1447

QURBONLIKKA OID KO'P TAKRORLANAYoTGAN SAVOL-JAVOBLAR

19.07.2021   4740   12 min.
QURBONLIKKA OID KO'P TAKRORLANAYoTGAN SAVOL-JAVOBLAR

❓Qurbonlik qilish kimlarga vojib?
? Javob: Bu erda

❓Vaqtidan avval so'yilgan jonliqning puli ehson qilinsa ham qurbonlikka o'tadimi?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlik qilmoqchi bo'lgan odam soch va tirnog'ini olmasligi kerakmi?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlikning vaqti
? Javob: Bu erda

❓ Hayvon so'yganda uni og'iz bilan puflab shishirish joizmi?
? Javob: Bu erda

❓ Zakot bergan inson qurbonlikda qo'y so'ydirishi ham kerakmi?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlik qilayotgan kishini agarda biror kimdan qarzi bo'lsa, qurbonligi o'tmaydimi?
? Javob: Bu erda

❓ Pichilgan qo'yni aqiqa va qurbonlik uchun so'ysa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓ Aqiqa yoki qurbonlik? Qay birini birinchi qilishim kerak?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlik qilinadigan hayvon necha yosh bo'lishi kerak?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlikka so'yiladigan hayvonning shoxini ahamiyati bormi?
? Javob: Bu erda

❓ Qurbonlikka yig'ilgan pulni ehson qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Ehson uchun olingan jonliqni qurbonlikka so'ysa bo'ladimi?
❓Qurbonlik go'shtini yarmini o'zimizga olib qolsak bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Hayvonni so'ygandan keyin go'shtning kilosiga hisoblab bersa, qurbonlikka o'tadimi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik go'shtini sotish mumkin emasmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilishga mablag'imiz bor, lekin pul ko'rinishida emas.
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilishni niyat qilgan kishi tirnoq va sochlarini olmasligi kerakmi?
? Javob: Bu erda

❓Mablag'im nisob miqdoriga etmagan. Qurbonlik qilish uchun pul yig'ib qo'ygan edim. Lekim amakimning oilasidagilar kasal va qarzlari bor. Shunga pulni ularga bersam bo'ladimi? Bunda qay birida savob ko'proq? Qurbonlik qilishimmi yoki amakimga berishimmi?
? Javob: Bu erda

❓Bir necha kishi bitta qo'y so'yishi mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilishni vojib qiladigan boylikning miqdori qanday hisoblanadi?
? Javob: Bu erda

❓Qulog'i belgi uchun kesilgan sog'lom qo'yni qurbonlik qilish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Hayvon sotib olinganidan so'ng kasal bo'lib qolsa uni qurbonlik qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik go'shtidan o'zga din vakillariga ham berish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Namoz o'qimasa qurbon hayitida qilgan qurbonligi qabul bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓"O'g'il ko'rsam ikkita qo'y so'yaman" deyilsa, nazr hisoblanadimi?
? Javob: Bu erda

❓Aqiqa yoki qurbonlik qo'yining go'shtini tarozuga tortib olsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Ikkita farzandga bitta aqiqa qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓1. Ikki-uch kishi pul tashlashib, qurbonlik uchun bitta qo'chqor so'ysak bo'ladimi?
❓2. Qurbonlikni yarmini tarqatib, yarmini o'zimizga olsakchi, bu ham joizmi?
? Javob: Bu erda

❓Payg'ambarimiz Muhammad sallallohu alayhi va sallamga atab qurbonlik uchun qo'y so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Aqiqa va Hayitning qurbonligini bitta qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓1 ta qoramolni qurbonlik singari 3-4 nafar farzand nomidan aqiqa deb so'ysa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Zakot bergan inson qurbonlikda qo'y so'ydirishi ham kerakmi?
? Javob: Bu erda

❓Badanida qo'tiri bor jonliqni qurbonlik uchun so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Tuya va sigirga bir kishi qurbonlik, yana biri nazr, yana biri aqiqa, yana biri nafl niyatida qo'shilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Qulog'i yoki dumiga nuqson etgan hayvonni qurbonlik uchun so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Tishi to'kilib ketgan hayvonni qurbonlik qilish joizmi?
? Javob: Bu erda

❓Badanida qo'tiri bor jonliqni qurbonlik uchun so'yish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlikni vaqti haqida tushuncha bersangiz?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilgandan keyin qandaydir namoz o'qiladimi?
? Javob: Bu erda

❓Qaysi kunda qurbonlik qilish afzal?
? Javob: Bu erda

❓Musofirga qurbonlik qilish vojibmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlikda elektr yoki narkozdan foydalanish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilinadigan hayvonning xizmatidan foydalanish joizmi?
? Javob: Bu erda

❓Qassobga qurbonlik go'shtidan yoki terisini ish haqi qilib berish joizmi?
? Javob: Bu erda

❓Ayol kishi o'z qurbonligini o'zi so'ysa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlikda "Bismillah" desa ham o'tadimi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik uchun sotib olingan hayvonga keyinchalik sherik bo'lish mumkinmi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik go'shtidan boylarga bersa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Vaqtida qilinmagan qurbonlikning hukmi qanday bo'ladi?
? Javob: Bu erda

❓Ikki yoshga kirmagan sigirni qurbonlik qilish joizmi?
? Javob: Bu erda

❓Harom moldan qurbonlik qilinadimi?
? Javob: Bu erda

❓Birovning nomidan qurbonlik qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda

❓Beparvolik qilib qurbonlik qilmagan kishi nima qiladi?
? Javob: Bu erda

❓Shoxli hayvonlarni yoshligidan shoxini kuydirib qo'yilgan bo'lsa, qurbonlikka yaraydimi?
? Javob: Bu erda

❓Homilador hayvon qurbonlikka yaraydimi?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik shartlari va odoblari
? Javob: Bu erda

❓O'tganlarni nomidan qurbonlik qilinadimi?
? Javob: Bu erda

❓Erkak yoki urg'ochi hayvonlardan qaysi birini qurbonlik qilish afzal?
? Javob: Bu erda

❓Qurbonlik qilishdan avval taomlanmaslik
? Javob: Bu erda

❓Vakillik yo'li bilan qurbonlik qilsa bo'ladimi?
? Javob: Bu erda




O'zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo hay'ati. 

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Ayollar qabristonga borishi mumkinmi?

19.05.2026   1835   4 min.
Ayollar qabristonga borishi mumkinmi?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Dinimizda qabr ziyoratiga ruxsat berilgan, balki targ‘ib ham qilingan. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Sizlarni qabr ziyoratidan qaytargan edim. Endi ziyorat qilaveringlar. Chunki, u dunyodan qaytaradi va oxiratni eslatadi”, deganlar (Ibn Moja rivoyati).

Ulamolar ushbu hadisni qabr ziyoratiga ruxsat berish uchun asos qilib keltiradilar. Biroq ayollarning his-hayajonlari erkaklarnikidan farq qiladi. Shu bois kitoblarimizda ayollarning qabristonga borishi borasida bir necha xil fikrlarni uchratishimiz mumkin. Ibn Obidiyn rahmatullohi alayhi “Raddul muhtor” kitoblarida ushbu masaladagi turli qarashlarni keltirgach, ularning ortidan Xayruddin Ramliyning quyidagi so‘zlarini keltiradi:

 “Agar ayollarning qabristonga borishi odatdagidek, yig‘lash, qayg‘ularni yangilash va o‘liklarni maqtab jar solish uchun bo‘lsa  bu joiz emas. “Qabr ziyorat qiluvchi ayollarni Alloh la’natlasin”, ma’nosidagi hadis ham mana shunday ayollarga qarata aytilgan. Agar yoshi katta ayollar ibratlanish, yig‘i-sig‘i qilmay, o‘tganlarga rahmat so‘rash va solih insonlarning ziyoratidan tabarruk hosil qilish uchun borsalar, buning zarari yo‘q. Agar yosh ayollar bo‘lsa, ularning qabristonga borishlari xuddi masjidga borishlari kabi makruhdir”.

Alloma Ibn Obidiyn ushbu iboralarni keltirgandan so‘ng masalaga quyidagicha xulosa yasaganlar: “Xayruddin Ramliyning ushbu xulosalari mazkur masaladagi har-xil so‘zlarni go‘zal shaklda muvofiqlashtirish hisoblanadi” (“Raddul muhtor”).

Oisha raziyallohu anho bunday deganlar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dafn etilgan uyimga odatiy uy kiyimimni kiyib, nomahramlar oldida kiyadiganlarimni kiymay, kiraverar edim va «Birlari erim, birlari otam (Abu Bakr)ku!», der edim. Vaqtiki, u joyga Umar ham dafn etilgach, Allohga qasamki, qachon kirgan bo‘lsam, Umardan hayo qilib, albatta, kiyimboshimni bog‘lab kirganman» (Imom Ahmad rivoyati).

Rasululloh sollallohu alayhi va sallam Oisha roziyallohu anhoga qabr ziyoratiga borishga izn berganlari va u yerga borganida qaysi duoni aytishi kerakligini o‘rgatganlari sahih hadisda kelgan.

Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam qabr oldida yig‘lab o‘tirgan ayolning yonidan o‘tdilar. Shunda u zot unga: "Allohdan qo‘rq va (boshingga tushgan musibatga) sabr qil", dedilar. Ayol: "Nari tur! Mening boshimga tushgan musibatni qayerdan ham bilarding. Zero, seni boshingga tushmaganda", dedi. So‘ng odamlar ayolga bu zot Nabiy sollallohu alayhi vasallam ekanini aytishdi. Shunda haligi ayol Nabiy sollallohu alayhi vasallamning uylariga bordi va eshik oldida qo‘riqchilarni ko‘rmadi. Ayol: "Sizni tanimabman”, dedi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Chinakam sabr musibatning dastlabki onlarida sabr qilishdir", deb javob berdilar (Imom Buxoriy rivoyati).

Nabiy sollallohu alayhi vasallam bu ayolning qabr ziyoratiga borgani hamda qabr boshida turishiga e’tiroz bildirmadilar. Ma’lumki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam biron ishga e’tiroz bildirmasalar bu o‘sha ishning joizligiga dalolat qiladi.

Ibn Hajar rahimahulloh aytadi: "Mazkur hadisdagi dalolat o‘rni shuki, Nabiy sollallohu alayhi va sallam ayolning qabr oldida o‘tirishiga tanbeh ber-masdan unga iqror bo‘lishlari bu ishning joizligiga hujjat bo‘ladi" ("Fathul Boriy").

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ayolning qabr oldida shariatimizda ta’qiqlangan dod-voy solib yig‘lashiga tanbeh berdilar, xolos.

Demak, ulamolarimizning yuqoridagi so‘zlaridan yoshi katta ayollar erkaklarga aralashmagan holatda, satri avratga rioya qilib, yig‘i-sig‘i qilmay, ibratlanish maqsadida qabristonga borib o‘tganlarini ziyorat qilib, ularning haqlariga duo qilib kelishlari joiz ekani kelib chiqadi.


Muhammad Ayyub Faxriddinov,  
Namangan shahri "Yusufxon o‘g‘li Qosimxon" jome masjidi imom noibi

MAQOLA