Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Iyul, 2026   |   2 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:23
Quyosh
04:58
Peshin
12:34
Asr
17:40
Shom
19:58
Xufton
21:31
Bismillah
16 Iyul, 2026, 2 Safar, 1448

Mansuriy shifoxonasi

22.11.2023   5015   3 min.
Mansuriy shifoxonasi

Islom tamadduni tarixidan

1282 yilda hukmdor Malik Mansur Qalavon Qohirada Islom olamidagi eng mashhur Mansuriy shifoxonasini qurdirdi. Hukmdor ushbu hodisadan bir muncha vaqt oldin hashamatli Damashq shifoxonasida oshqozon sanchig'idan batamom tuzalgandi. Suriyalik shifokorlarning mahorati taxt vorisida shunchalik kuchli taassurot qoldirgandiki, o'z vatanida shunga o'xshash muassasani qurishni diliga tugib qo'ygandi.
Hukmdor bo'lgach, barcha ko'rsatkichlar bo'yicha Damashqdagidan ustun bo'lgan shifoxona barpo qildirdi. Did bilan jihozlangan, xonalari keng, o'sha davrning ajoyib asbob-uskunalari bilan ta'minlangan, malakali shifokorlar faoliyat yuritgan ushbu shifoxona katta shuhrat qozondi. Uning moddiy ta'minoti hukmdorlikning boshqa muassasalaridan eng kattasi edi.
Mansuriy shifoxonasi Fotimiylar saroyida joylashgan bo'lib, 8000 kishiga mo'ljallangan yotoqxonaga ega bo'lgan (Bedi N. Şehsuvaroǧlu (2012-04-24)). Har kuni 4000 bemorga xizmat ko'rsatilgan (Mohammad Amin Rodini (7 July 2012)). Ibn Uxvaning “Hisba” asarida quyidagi ambulatorlik ishlari amalga oshirilgani keltirilgan (SharifKaf Al-Ghazal, The Origin of Bimaristans in Islamic Medical History, last accessed 12/9/2014): shifokor bemordan kasallik sababi va u his qilayotgan og'riq haqida so'raydi. Tahlil natijalariga qarab damlama va boshqa dori-darmonlar tayinlaydi. Keyin bemorni olib kelgan hamrohiga retseptning nusxasini yozib beradi.

Ertasi kuni u bemorni qayta tekshiradi, o'zini qanday his qilayotganini so'raydi. Holatiga qarab maslahat beradi. Ushbu muolaja u tuzalib ketguncha takrorlanadi. Tuzalsa, shifokorga pul to'laydi. Aksincha, vafot etsa, uning yaqinlari bosh shifokorga muolaja olib borgan shifokorning retseptlarini taqdim etadi. Agar bosh vrach shifokor o'z ishini puxtalik bilan bajargan, deb baholasa, o'lim tabiiy ekanini aytadi; bemorning vafoti tabibning noto'g'ri davolagani oqibatida yuz bergan, desa, shifokordan qon puli olinishini ma'lum qiladi. Boisi bemorning o'limi shifokorning yomon ishlashi va kasbiga sovuqqonligi sababli yuzaga kelgan. Shunday qilib, shifoxonaga eng tajribali shifokorlar jalb etilgan.

Mansuriy shifoxonasi nizomida bunday deyilgan: “...Shifoxona barcha bemorlarga to'liq tuzalguncha yordam ko'rsatadi. Odamlar uzoq yoki yaqin, mahalliy aholi yoki chet ellik, kuchli yoki kuchsiz, boy yoki kambag'al, ish bilan ta'minlangan yoki ishsiz, ko'zi ojiz, jismonan yoki ruhan kasal bo'lishidan qat'i nazar, barcha xarajatlarni shifoxona o'z zimmasiga oladi. To'lovlarni to'lamagani uchun hech kimga e'tiroz bildirmaydi va hatto bilvosita shama ham qilinmaydi” (Philip Adler; Randall Pouwels (2007). Mansuriy shifoxonasi 1915 yilgacha shunday shaklda ishladi. Endilikda esa qadimiy shifoxona o'rnida oftalmologiya markazi faoliyat yuritmoqda.

Manbalar asosida Munavvar RUSTAM qizi tayyorladi.

"Mo'minalar" jurnali, 2-son, 2023 yil

Dunyo yangiliklari
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi Indoneziyada qator hamkorlik kelishuvlariga erishdi

14.07.2026   10550   2 min.
O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi Indoneziyada qator hamkorlik kelishuvlariga erishdi

O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi (O‘XIA) delegatsiyasining Indoneziyaga xizmat safari amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Tashrif davomida O‘XIA vakillari ikki mamlakat o‘rtasida ta’lim, ilm-fan hamda ekstremizm va terrorizmning oldini olish sohalaridagi hamkorlikni yanada mustahkamlashga bag‘ishlangan qator uchrashuvlarda ishtirok etdi.

Xususan, Indoneziya Terrorizmga qarshi kurashish milliy agentligi (BNPT)da bo‘lib o‘tgan muzokaralarda ekstremizmga qarshi kurashda kompleks yondashuvning ahamiyati alohida ta’kidlandi.

Agentlikning xalqaro aloqalar departamenti direktori, Indoneziya Milliy politsiyasi generali Dhani Hernando bilan bo‘lib o‘tgan muloqot chog‘ida ikki mamlakatning tegishli idoralari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish, qo‘shma loyihalarni amalga oshirish hamda tajriba almashish amaliyotini yo‘lga qo‘yish masalalari muhokama qilindi.

Tadbirda O‘XIA tomonidan yurtimizning ekstremizm va terrorizmning oldini olish sohasida to‘plagan tajribasi haqida alohida to‘xtalib o‘tildi. Tomonlar o‘zaro tajriba almashish, qo‘shma tadqiqotlar va hamkorlik loyihalarini amalga oshirish yuzasidan kelishuvga erishdi.

Tashrif davomida delegatsiya a’zolari Indoneziyadagi Sahid universiteti prorektori Ani Siska bilan ham muloqot qildi. Suhbat chog‘ida professor-o‘qituvchilar va talabalar almashinuvini yo‘lga qo‘yish, onlayn ma’ruzalar tashkil etish, ilmiy tadqiqotlar va akademik mobillikni rivojlantirish bo‘yicha qo‘shma “Yo‘l xaritasi”ni ishlab chiqishga kelishib olindi.

Strategik va xalqaro tadqiqotlar markazi (CSIS) vakillari bilan o‘tkazilgan muloqotda yoshlarni radikal g‘oyalar ta’siridan himoya qilish, strategik kommunikatsiyalar, muqobil ma’rifiy narrativlarni ishlab chiqish hamda analitik tadqiqotlarni kuchaytirish masalalari muhokama qilindi. CSIS vitse-prezidenti Medilina Henditio O‘XIA olimlari va tadqiqotchilari uchun xalqaro ilmiy dasturlar, stajirovkalar va grant loyihalarida ishtirok etish imkoniyatlarini taklif qildi.

Tashrif doirasida O‘XIA huzuridagi “Ziyo” media markazi tomonidan Indoneziyaning ekstremizmga qarshi kurashish tajribasi, soha mutaxassislari bilan intervyular va maxsus reportajlar tayyorlandi. Ushbu materiallar asosida hujjatli film yaratish rejalashtirilgani ham mazkur tashrifning amaliy natijalaridan biri bo‘ldi.

Indoneziyaga amalga oshirilgan mazkur tashrif O‘zbekiston va Indoneziya o‘rtasida ta’lim, ilm-fan, xavfsizlik hamda ekstremizmning oldini olish sohalaridagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqishga xizmat qildi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari