"Ey, yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil"
Ramazon oyi insonlarga qarata nido qiladi: "Ey yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil, Allohning rahmati, mag'firati va do'zahdan ozod qilishida hammadan o'zib ket. Nasfingga qarshi Rahmon zotning rizosiga etish uchun kurash. Ey, yomonlik talabidagi banda, bu ishingni to'xtat, ma'siyatlardan tiyil. Alloh taologa tavba qil. Mana shu oyda Alloh taologa qarshi bo'lishni bas qil!"
Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytadilar: "Ramazon oyining birinchi kechasida shaytonlar va isyonkor jinlar kishanlanadi. Jahannam eshiklari yopiladi, birorta eshigi ham ochiq qolmaydi. Jannat eshiklari ochiladi, birorta eshik ham yopiq qolib ketmaydi. Bir nido qiluvchi: "Ey yaxshilik talabidagi (banda) shoshil, ey yomonlik talabidagi (banda) bas qil!", deb nido qiladi", dedilar.
Haqiqiy ro'za sohibini savobli ishlarga chorlaydi, unga yaxshiliklarni chiroyli qilib ko'rsatadi. Uni ma'siyat va gunohlardan uzoqlashtiradi. Shuning uchun ham Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Ramazonga etisha turib, mag'firat qilinmay qolgan bandaning burni erga ishqalansin", dedilar.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rosululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kimki yolg'on, bo'hton so'zni va unga amal etishni tark etmasa, uning emay-ichmay tutgan ro'zasiga Allohning hojati yo'q", dedilar.
Ba'zi salafi solihlar: "Eng oson ro'za faqat eyish va ichishdan tiyilishdir. Chunki buni hamma qila oladi", deyishgan.
Qalbni Allohga bog'lash, tilni g'iybat, bo'xton va yolg'ondan tiyish, quloqni bekorchi kuy-qo'shiq va birovlar haqida aytilgan turli gaplarni eshitishishgan saqlash, tilni gunoh va fohisha so'zlarni aytishdan asrash, qo'llarni haromni ushlash va musulmonlarga aziyat berishdan asrash, oyoqlarni haromga borishdan asrash ila tutilgan ro'za Alloh taolo O'zining kalomida sifatlagan taqvoga etish uchun bir vasila bo'ladi.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
"Ey iymon keltirganlar! Sizlardan avvalgilarga farz qilganidek, sizlarga ham ro'za farz qilindi. Shoyadki taqvodor bo'lsangiz".
Demak, oyatda talab qilingan taqvodorlikka yuqorida sanab o'tgan amallar ila etamiz.
Ramazon oyida mo'min banda uchun nafsida ikki narsa jamlanadi. Birinchi, kunduzi ro'za bilan jihod qilishlik. Ikkinchisi, kechasi "qiyomul layl" bilan jihod qilishlik. Kimdaki mana shu ikki jihodni jamlasa, haqlarini ado qilsa va qiyinchiliklariga sabr qilsa, unga behisob ajr-hasanot yoziladi.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rosululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Odam bolasining barcha amali o'zi uchun. U amallari uchun o'ntadan etmishtagacha ajr oladi. Alloh taolo aytadi: "Ro'za men uchundir. Uni ajrini o'zim belgilayman"".
Kimga Alloh taolo rahm qilsa u rahm qilinganlardan bo'libdi. Kim ramazondagi yaxshiliklardan mahrum bo'lsa, u barcha yaxshiliklardan mahrum bo'libdi. Kim oxirat uchun hech narsa g'amlab olmagan bo'lsa, u malomatga uchraganlardan bo'libdi.
Alloh taolo har kuni jahannamdan bandalarini ozod qiladi. Biz ham ulardan bo'la olamizmi?!
“Hadis va islom tarixi fanlari” kafedrasi mudiri F.Homidov
So‘nggi yillarda yurtimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar doirasida tarixiy merosni asrash, uni zamonaviy talablar asosida rivojlantirish hamda ziyorat turizmini yuksaltirishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Press-tur ishtirokchilari dastlab Imom Buxoriy maqbarasini ziyorat qildi.
Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan qayta barpo etilgan majmuada ziyoratchilar uchun barcha qulayliklar muhayyo etilgan. Majmua hududida 15 gektar maydonda barpo etilgan infratuzilma doirasida to‘rt va uch yulduzli mehmonxonalar, oilaviy mehmon uylari hamda avtoturargohlar qurilgan. Barcha obyektlar zamonaviy kommunikatsiya tarmoqlari bilan ta’minlangan bo‘lib, hududda obodonlashtirish ishlari ham yuqori saviyada amalga oshirilgan. Bu o‘zgarishlar natijasida majmua bir kunda 65 ming nafar ziyoratchini qabul qilish imkoniyatiga ega bo‘lib, ziyorat turizmining rivojiga katta hissa qo‘shmoqda.
Majmuada 10 ming kishiga mo‘ljallangan ulkan masjid, 154 ustunli milliy uslubdagi muhtasham ayvon va ma’muriy binolar barpo etilgan. 9 pavilondan iborat innovatsion muzeyda esa Imom Buxoriyning hayoti va ilmiy merosi, islom ma’rifati rivojiga qo‘shgan beqiyos hissasi haqida keng ma’lumotlar jamlangan. Muzey ekspozitsiyalarida Qur’onda nomi zikr etilgan payg‘ambarlar tarixi, hadis ilmining shakllanishi va rivoji haqida ham qiziqarli ma’lumotlar o‘rin olgan.
Qadamjoda 14 ta moviy gumbaz va 75 metrlik 4 ta minora majmuaga ulug‘vor qiyofa bag‘ishlagan. Press-tur ishtirokchilari Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida ham bo‘lib, uning faoliyati, ilmiy salohiyati va amalga oshirilayotgan ishlar bilan tanishdi.
Joriy yil 27 mart kuni Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tashkil etilganiga 9 yil to‘ldi. Markazning tashkil etilishi mamlakatimizda diniy-ma’rifiy sohada olib borilayotgan izchil islohotlarning yaqqol amaliy natijasi bo‘lib, u ajdodlarimizning bebaho ilmiy va ma’naviy merosini, islom ilmlarini chuqur o‘rganish va keng jamoatchilikka yetkazishda muhim ilmiy platformaga aylandi.
– Butun musulmon olamida hadis ilmi haqida gap ketsa, Imom Buxoriy nomi alohida tilga olinadi, – deydi markazning ilmiy-tadqiqot ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosari Otabek Muhammadiyev.
– Imom Buxoriyning “Sahihi Buxoriy” kitobi dunyoda tan olingan eng mo‘tabar oltita hadis kitobidan biridir. O‘n yoshidan boshlab hadis ilmini o‘rgangan alloma bobomiz 20 dan ortiq asar yozganlar. Muzeyimizdan o‘rin olgan har bir ekspozitsiya buyuk bobokalonimizning hayoti va faoliyatidan so‘zlaydi. Xullas, yangilangan majmua bugungi kunda nafaqat ziyoratgoh, balki ilm-ma’rifat, tarbiya va ma’naviy yuksalish maskani sifatida xizmat qilmoqda. Bu esa mamlakatimizda inson qadrini ulug‘lash, milliy va diniy merosni asrab-avaylash borasida olib borilayotgan izchil siyosatning yorqin namunasidir.
Tadbir davomida markaz faoliyatiga bag‘ishlangan taqdimot o‘tkazilib, so‘nggi yillarda amalga oshirilgan ilmiy tadqiqotlar, nashrlar, xalqaro hamkorlik aloqalari va ma’naviy-ma’rifiy loyihalar haqida batafsil ma’lumot berildi.
Ishtirokchilar qo‘lyozmalarni restavratsiya qilish va konservatsiyalash laboratoriyasida bo‘lib, nodir qo‘lyozmalarni asrash va o‘rganish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar bilan tanishdi.
– Bugungi kunda fondimizdagi mingga yaqin qo‘lyozma kitoblar mavjud bo‘lib, ularning orasida restavratsiyaga muhtoj kitoblar ham bor, – deydi markazning ilmiy xodimi Baxtiyor Ibotov. – Bu kitoblarning barchasi qo‘l mehnati orqali restavratsiya qilinadi va tabiiy ashyolardan foydalaniladi. Restavratsiya jarayonida kitobning asl holati va ko‘rinishiga alohida e’tibor qaratamiz. Unga boshqacha tuzatishlar kiritilishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Har bir kitobni restavratsiya qilish uchun uning holatiga qarab uch oydan ikki yilgacha vaqt talab etiladi. Bizda konveyer usuli qo‘llanilmaydi. Har bir xodimimiz muqovani, sahifani hamda kitobni tikish jarayonini to‘liq bajara olishi kerak. Shuning uchun xodimlarimiz doimiy ravishda yurtimizda va xorijiy davlatlarda malaka va bilimlarini oshirib boradi.
Press-tur doirasida OAV vakillari majmuaga sayohat qilib, qimmatli ma’lumotlarga ega bo‘ldi.
A. Bo‘riyev, S. Aslonov (surat), O‘zA