"Ey, yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil"
Ramazon oyi insonlarga qarata nido qiladi: "Ey yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil, Allohning rahmati, mag'firati va do'zahdan ozod qilishida hammadan o'zib ket. Nasfingga qarshi Rahmon zotning rizosiga etish uchun kurash. Ey, yomonlik talabidagi banda, bu ishingni to'xtat, ma'siyatlardan tiyil. Alloh taologa tavba qil. Mana shu oyda Alloh taologa qarshi bo'lishni bas qil!"
Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytadilar: "Ramazon oyining birinchi kechasida shaytonlar va isyonkor jinlar kishanlanadi. Jahannam eshiklari yopiladi, birorta eshigi ham ochiq qolmaydi. Jannat eshiklari ochiladi, birorta eshik ham yopiq qolib ketmaydi. Bir nido qiluvchi: "Ey yaxshilik talabidagi (banda) shoshil, ey yomonlik talabidagi (banda) bas qil!", deb nido qiladi", dedilar.
Haqiqiy ro'za sohibini savobli ishlarga chorlaydi, unga yaxshiliklarni chiroyli qilib ko'rsatadi. Uni ma'siyat va gunohlardan uzoqlashtiradi. Shuning uchun ham Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Ramazonga etisha turib, mag'firat qilinmay qolgan bandaning burni erga ishqalansin", dedilar.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rosululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kimki yolg'on, bo'hton so'zni va unga amal etishni tark etmasa, uning emay-ichmay tutgan ro'zasiga Allohning hojati yo'q", dedilar.
Ba'zi salafi solihlar: "Eng oson ro'za faqat eyish va ichishdan tiyilishdir. Chunki buni hamma qila oladi", deyishgan.
Qalbni Allohga bog'lash, tilni g'iybat, bo'xton va yolg'ondan tiyish, quloqni bekorchi kuy-qo'shiq va birovlar haqida aytilgan turli gaplarni eshitishishgan saqlash, tilni gunoh va fohisha so'zlarni aytishdan asrash, qo'llarni haromni ushlash va musulmonlarga aziyat berishdan asrash, oyoqlarni haromga borishdan asrash ila tutilgan ro'za Alloh taolo O'zining kalomida sifatlagan taqvoga etish uchun bir vasila bo'ladi.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
"Ey iymon keltirganlar! Sizlardan avvalgilarga farz qilganidek, sizlarga ham ro'za farz qilindi. Shoyadki taqvodor bo'lsangiz".
Demak, oyatda talab qilingan taqvodorlikka yuqorida sanab o'tgan amallar ila etamiz.
Ramazon oyida mo'min banda uchun nafsida ikki narsa jamlanadi. Birinchi, kunduzi ro'za bilan jihod qilishlik. Ikkinchisi, kechasi "qiyomul layl" bilan jihod qilishlik. Kimdaki mana shu ikki jihodni jamlasa, haqlarini ado qilsa va qiyinchiliklariga sabr qilsa, unga behisob ajr-hasanot yoziladi.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rosululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Odam bolasining barcha amali o'zi uchun. U amallari uchun o'ntadan etmishtagacha ajr oladi. Alloh taolo aytadi: "Ro'za men uchundir. Uni ajrini o'zim belgilayman"".
Kimga Alloh taolo rahm qilsa u rahm qilinganlardan bo'libdi. Kim ramazondagi yaxshiliklardan mahrum bo'lsa, u barcha yaxshiliklardan mahrum bo'libdi. Kim oxirat uchun hech narsa g'amlab olmagan bo'lsa, u malomatga uchraganlardan bo'libdi.
Alloh taolo har kuni jahannamdan bandalarini ozod qiladi. Biz ham ulardan bo'la olamizmi?!
“Hadis va islom tarixi fanlari” kafedrasi mudiri F.Homidov
Bugun, 24 iyun kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasida “Islom moliyasi va vaqf: O‘zbekistonda joriy etish imkoniyatlari va istiqbollari” mavzusida xalqaro ekspertlar va davlat tashkilotlari vakillari ishtirokida keng qamrovli tanishuv seminari bo‘lib o‘tdi.
Tadbirda Din ishlari buyicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari Davronbek Maqsudov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari, “Vaqf” xayriya jamoat fondi raisi Zayniddin domla Eshonqulov, Islom Taraqqiyot banki vakili Husan Hasanov va boshqalar so‘zga chiqishdi.
Ta’kidlab o‘tish joizki, so‘nggi yillarda mamlakatimizda islom moliyaviy instrumentlarini joriy etish uchun muhim huquqiy qadamlar qo‘yilmoqda. Xususan, mikromoliya tashkilotlari tomonidan islomiy usulda xizmat ko‘rsatishga ruxsat berilgani, lizing (ijara) va sherikchilikka asoslangan moliyalashtirish tizimi kengayayotgani yurtimizning ushbu sohada katta salohiyatga ega ekanligini ko‘rsatmoqda.
Shuningdek, Islom taraqqiyot banki (ITB) va Xususiy sektorni rivojlantirish bo‘yicha islom korporatsiyasi (XIKOR) kabi xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlikda mahalliy tijorat banklari orqali tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan xayrli loyihalar muvaffaqiyatli amalga oshirilmoqda.
Seminar davomida soha ekspertlari islom moliyasining an’anaviy bank tizimidan tub farqlari va afzalliklarini ilmiy asoslar bilan ko‘rsatib berishdi.
Anjumanda qayd etilganidek, bugungi kunda an’anaviy ko‘chmas mulk vaqflaridan tashqari, pul vaqflari (cash) va korporativ vaqflar dunyoda yuqori samara bermoqda.
Muhokamalar davomida O‘zbekistonda vaqf tizimining huquqiy va iqtisodiy modellarini yaratish istiqbollari belgilab olindi. Mamlakatimizda faoliyat yuritayotgan "Vaqf" xayriya jamoat fondi tajribasini yanada kengaytirish, vaqf mulklarini samarali boshqarish orqali tolibi ilmlar uchun ta’lim grantlarini ta’sis etish, ijtimoiy tadbirkorlikni rivojlantirish va kam ta’minlangan oilalarni uy-joy bilan ta’minlash bo‘yicha yangi strategiyalar haqida ham so‘z bordi.
Yakunda ishtirokchilar tomonidan O‘zbekistonda Islom moliyasi va vaqf to‘g‘risidagi qonunchilik asoslarini yanada takomillashtirish, soha uchun malakali kadrlar tayyorlash tizimini yo‘lga qo‘yish hamda aholining moliyaviy savodxonligini oshirish yuzasidan tavsiyalar ishlab chiqildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati