Sayt test holatida ishlamoqda!
02 Sentabr, 2026   |   20 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:27
Quyosh
05:50
Peshin
12:23
Asr
17:00
Shom
18:59
Xufton
20:17
Bismillah
02 Sentabr, 2026, 20 Rabi`ul avval, 1448

Oqil kimu notavon kim?

13.11.2023   4656   3 min.
Oqil kimu notavon kim?

Bu dunyo oxirat ekinzoridir. Go'yo qalb erga o'xshaydi, iymon esa unga sochilgan urug' kabidir. Toat-ibodatlar esa, ana shu erni ag'darish, unga ariq ochib suv keltirishdir.

Dunyo muhabbatiga g'arq bo'lgan qalb go'yo giyoh unmaydigan unumsiz er kabidir. Qiyomat kuni har kim o'zi ekkan narsaning hosilini oladi. Tabiiyki, iymon urug'ini sochgan kishigina uning hosilini ko'radi. Unumsiz erda urug' unmaganidek, chirkin qalb va yomon axloqning iymonga nafi tegmaydi.

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَالَّذِي خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًا كَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَشْكُرُونَ

“Yaxshi erning giyohi Rabbining izni bilan unib chiqaveradi. Yomon er esa faqat unumsiz bo'lur. Shukr qiluvchi qavm uchun oyatlarni shu tarzda bayon eturmiz” (A'rof surasi, 58-oyat).

Bandaning mag'firatdan umidvorligini er egasining hosil unishidan umidvor bo'lishiga qiyoslash mumkin. Unumdor erga ega bo'lgan kishi, avvalo, unga sifatli, zararlanmagan, zaharlanmagan urug'ni tanlab ekadi. Keyin ekinning unib-o'sishi uchun zarur bo'lgan boshqa ishlarni amalga oshiradi. Jumladan, sug'oradi, o'g'itlaydi, begona o'tlardan tozalaydi, ko'chatning yaxshi unib-o'sishiga monelik qiladigan narsalarni bartaraf qiladi. So'ngra Alloh taolodan ekinini osmondan keladigan ofatlardan, chaqmog'u dovullardan asrashini so'rab duo qiladi. Mana shuning oti haqiqiy umidvorlik deb ataladi. Ammo urug'ni unumsiz, qaqrab yotgan erga sochsayu, unga na suv quysa va na uni parvarish qilsa, shundan keyin ham serhosilni umid qilsa, bu umidvorlik deyilmaydi, balki bu ahmoqlikdan boshqa narsa emas.

Demak, rajo – umidvorlik tushunchasining banda o'z imkoniyatidagi jami sabablarni bajarib bo'lgach, imkoniyati bo'lmagan, faqat Alloh taoloning fazli orqali erishishi mumkin bo'lgan narsani kutishga ishlatilishi to'g'ri bo'ladi.

Banda qalbiga iymon urug'ini qadab, uni toat suvi bilan sug'orsa, qalbni jirkanch xulq-atvorlar tikanlaridan tozalasa va shundan keyingina to o'lgunicha shu holatda qolib, mag'firatiga sazovor bo'lishni Allohning fazlidan deb umidvor bo'lsa, ana uni haqiqiy rajo – umidvorlik deyish mumkin. Ammo qalbdagi iymon urug'ini parvarish qilishni unutsa, uni razolat tikanlari qurshovidan xalos etmasa, dunyo hoy-havaslari talabida umrini o'tkazsa-yu, so'ngra Haq taoloning mag'firatidan umidvor bo'lsa, bu shunchaki yolg'onchi “umidvorlik” bo'ladi.

Rasululloh sollallohu alayhi va sallam bunday deganlar:

الكيِّسُ مَنْ دَانَ نفْسَه، وعَمِلَ لما بعدَ الموْتِ، والعاجزُ مَنْ أتْبعَ نَفْسَه هواها، وتمنَّي علَي اللهِ. ( رواه التِّرمِذيُّ )

“Oqil o'zini nazorat qilib, o'limdan keyingi holati uchun amal qilgan kishidir. Ojiz-notavon kishi esa, havoiy nafsiga ergashib, Allohdan yaxshiliklar umid qilgan kishidir” (Imom Termiziy rivoyati).

Homidjon IShMATBYeKOV,
O'zbekiston musulmonlari idorasi
raisining birinchi o'rinbosari

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Ollohshukur Poshshozoda: O‘zbekistonni ikkinchi Vatanim deb bilaman va uning har bir yutug‘idan chin dildan quvonaman

02.09.2026   8575   3 min.
Ollohshukur Poshshozoda: O‘zbekistonni ikkinchi Vatanim deb bilaman va uning har bir yutug‘idan chin dildan quvonaman

Kavkaz musulmonlari idorasi raisi, Shayxulislom Ollohshukur Poshozoda O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligi bayrami munosabati bilan “Dunyo” AA orqali O‘zbekiston xalqiga samimiy tabrik va ezgu tilaklarini yo‘lladi:

– Bismillahir Rohmanir Rohiym.

Qardosh O‘zbekiston xalqini istiqlol ayyomi bilan samimiy muborakbod etib, tinchlik, taraqqiyot va yangi yutuqlar uchun Alloh taolodan xayrli duolar so‘rayman.

Mustaqillik yillarida O‘zbekiston ulug‘vor tarixiy yo‘lni bosib o‘tib, mard va olijanob o‘zbek xalqining mustahkam irodasi tufayli yuksak yutuqlarga erishdi. Bugun mustaqil O‘zbekistonning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy sohalarda katta taraqqiyotga erishayotganiga guvoh bo‘lib turibmiz.

O‘zbekistonni ikkinchi Vatanim deb bilib, uni hamisha qalbimda asrab kelayotgan inson sifatida qardosh o‘zbek xalqining yutuqlaridan chin dildan quvonaman. O‘zbekiston rivoji va farovonligi yo‘lida bor kuch-quvvatini ayamay kelayotgan fidokor rahbar – Prezident Shavkat Mirziyoyev Janobi Oliylarining beqiyos mehnatlarini alohida e’tirof etaman.

O‘zbekiston Prezidenti boshchiligida mamlakat so‘nggi o‘n yil davomida Uchinchi Renessans davrini boshdan kechirmoqda. O‘zbekiston bugun davlat rahbarining yuksak siyosiy tafakkuri va sa’y-harakatlari tufayli islom olamida yorqin nur sochayotgan madaniy-ma’naviy markazga aylandi.

Ushbu zahmatlarning yorqin namunasi bo‘lgan Islom sivilizatsiyasi markazini butun dunyo musulmonlariga taqdim etilgan bebaho tuhfa desak, mubolag‘a bo‘lmaydi. O‘zbek mutafakkirlarining qimmatli ilmiy-ma’naviy merosini xalqaro miqyosda keng targ‘ib etish O‘zbekiston zaminining asrlar davomida shakllanib kelgan ma’rifat va irfon markazi maqomini yana bir bor ifodalaydi.

O‘zbekiston yetakchisi bilan har bir uchrashuv va muloqot men uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lib, ko‘rsatayotgan yuksak e’tibori uchun cheksiz minnatdorlik bildiraman. Yaqinda O‘zbekiston Prezidenti tomonidan “El-yurt hurmati” ordenining topshirilishi menda faxr-iftixor tuyg‘ularini uyg‘otdi va bundan benihoya faxrlanaman.

Mustaqil O‘zbekiston bilan barcha sohalarda aloqalarimizni yanada kengaytirish xalqlarimiz uchun ko‘plab imkoniyatlar yaratadi. Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev hamda O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev o‘rtasida qaror topgan mustahkam qardoshlik munosabatlari, o‘zaro tashkil etilayotgan uchrashuvlar alohida qadr-qimmatga ega bo‘lib, bizga ma’naviy kuch bag‘ishlaydi.

Davlat rahbarlarimizning sa’y-harakatlari va oqilona siyosati tufayli Ozarbayjon va O‘zbekiston o‘rtasidagi aloqalar barcha sohalarda kengayib, qardoshligimiz ittifoqchilik darajasiga ko‘tarildi.

O‘zbekiston qalbimda alohida o‘rin tutadi. Bu mamlakatning har bir yutug‘idan behad quvonaman va uning doimo yuksak cho‘qqilarni zabt etishi uchun duolar qilaman.

O‘zbekistonda oliy diniy ta’lim olib, Ozarbayjon va Kavkazda Shayxulislomlik maqomiga ko‘tarilgan inson sifatida Ozarbayjon va O‘zbekistonning milliy-ma’naviy qadriyatlari hamda tarixiy merosimizga berilayotgan e’tiborni yuksak qadrlayman.

Dunyoda kechayotgan murakkab davrda qardosh xalqlarimiz o‘zlarining tarixiy-ma’naviy meroslariga suyangan holda munosib kelajak qurish yo‘lida ishonch bilan odimlamoqda. Turkiy davlatlar tashkiloti doirasida munosabatlarimizning yanada kengayishi Alloh taoloning bizga ko‘rsatayotgan lutfu karamidir.

Ozarbayjonning ishg‘oldan ozod etilgan hududlarida amalga oshirilayotgan bunyodkorlik va qayta tiklash ishlari, diniy-ma’naviy merosni qayta tiklash jarayoniga turkiy davlatlar orasida birinchi bo‘lib o‘z ezgu tuhfalarini taqdim etgan O‘zbekiston xalqi va davlat rahbariga chin qalbimizdan minnatdorlik bildiramiz.

Yana bir bor O‘zbekiston Mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan qardosh o‘zbek xalqini samimiy muborakbod etib, eng ezgu tilaklarimni yo‘llayman.

Alloh taolo O‘zining ulug‘ rahmati va karamidan barchamizni bahramand etsin. Ezgu orzu-niyatlar va xayrli maqsadlarimizning ro‘yobga chiqishida Alloh madadkor bo‘lsin. Omin!

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari