— Ko'pincha ovqatlangandan so'ng “edik, ichdik, savoblarini o'tganlar ruhiga bag'ishladik”, deb duo qilinadi. Inson ovqat tanovul qilsa ham savob bo'ladimi, buning hikmati nimada? Aslida dasturxonga nima deb duo qilish kerak?
— Qilingan barcha yaxshilikning savobini o'tganlarga bag'ishlash joiz. Shuningdek, taom berish kabi yaxshiliklardan hosil bo'lgan savobni bag'ishlash shariatimizda bor. Taomdan keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam quyidagicha duo qilar edilar. Shunisi sunnat.
Abu Umoma roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Qachon dasturxonlari yig'ishtirilsa, Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Allohga ko'p, pok, muborak hamd bo'lsin. Undan o'zga kifoyachi yo'q. U tark qilingan ham emas. Undan behojat ham bo'linmas. Robbimiz”, der edilar” (Beshovlaridan faqat Imom Muslim rivoyat qilmagan).
Imom Buxoriyning rivoyatida: “Bizga kifoya qilgan va bizni qondirgan, Undan o'zga kifoyachi yo'q va inkor ham qilinmagan Allohga hamd bo'lsin”, deyilgan.
“Sunan” sohiblarining rivoyatida: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam qachon taomlaridan forig' bo'lsalar: “Bizni edirgan, ichirgan va musulmonlardan qilgan Allohga hamd bo'lsin”, der edilar”, deyilgan.
Mu'oz ibn Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Kim taom esa-yu, keyin: “Shuni mening kuch-quvvatimsiz menga taom qilib, rizq qilib bergan Allohga hamd bo'lsin” desa, uning avvalgi gunohlari mag'firat qilingay”, dedilar” (“Hadis va Hayot” kitobidan). Vallohu a'lam!
Muhammad Ayyub HOMIDOV
O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan xorijlik ustoz sifatida so‘nggi yillarda bu mamlakatda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarni yuksak baholashni istardim. Ayniqsa, ma’naviy-ma’rifiy sohani rivojlantirish, diniy bag‘rikenglikni mustahkamlash va inson qadrini ulug‘lashga qaratilgan sa’y-harakatlar o‘zining amaliy natijalarini yaqqol namoyon etmoqda.
Xususan, bu yilgi muborak Ramazon oyida Davlat Rahbari tomonidan katta mablag‘ ajratilib, aholining ehtiyojmand qatlamlarini qo‘llab-quvvatlash, joylarda iftorlik va xayriya tadbirlarini keng tashkil etish borasida amalga oshirilayotgan ishlar jamiyatda mehr-shafqat va hamjihatlik ruhini yanada kuchaytirmoqda. Bu kabi ezgu ishlar xalq manfaati yo‘lida davlat va jamoatchilik hamjihatligining yorqin namunasi bo‘lib xizmat qilmoqda.
Shuningdek, diniy ta’lim muassasalarini rivojlantirish, masjidlar infratuzilmasini yaxshilash, imom-xatiblar va soha mutaxassislarining bilim va ko‘nikmalarini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar ham alohida e’tiborga loyiq. Ma’rifiy targ‘ibot ishlarining zamonaviy shakl va usullar asosida yo‘lga qo‘yilayotgani esa aholining, ayniqsa, yoshlarning to‘g‘ri ta’lim olishiga xizmat qilmoqda.
Kuzatuvchi sifatida aytish mumkinki, mazkur izchil islohotlar mamlakatda o‘zaro hurmat, bag‘rikenglik va ijtimoiy barqarorlik muhitini yanada mustahkamlashga xizmat qilmoqda. Bu esa O‘zbekistonning ma’naviy taraqqiyot yo‘lida sobitqadamlik bilan ilgarilayotganini yaqqol ko‘rsatadi.
Shayx Ahmad Muhammad Ali,
Mir Arab Oliy madrasasi o‘qituvchisi