— Azaldan ota-bobolarimiz tezak (tappi)ni tandirga yoqib non qilib kelgan. Hozir ham ba'zi qishloqlarimizda shunday qilishadi. Lekin uning shar'iy hukmi haqida eshitmagan ekanman. Tezak yoqib pishirilgan nonni esa bo'ladi-mi?
— Hayvonning go'ngi va quritilgan tezagini yoqib unda pishirilgan taom va non halol bo'ladi. Ulamolar tezak yoqilishi bilan u istihola bo'ladi, deyishgan. Ya'ni olov sababli moqiyati o'zgaradi.
Najosatni poklashning bir qancha yo'llari bor. Masalan, yuvish, artish, erga surtish. Fuqaholarimiz o'zlarining fatvo kitoblarida jumladan shunday deydilar:
“Najosatni poklashning yana bir yo'li yoqishdir. Tezak yoqilsa va u kulga aylansa, Imom Muhammadning nazdida pokligiga hukm qilinadi. Shunga fatvo berilgan” (“Hulosatul fatavo”, “Fatavoi Hindiya”).
Alloma Haskafiy esa bunday deydi: “Tezakning kuli najas hisoblanmaydi. Aks holda barcha diyorlarda nonni (tezak bilan pishirish oqibatida) najas bo'lishi kelib chiqardi” (Durrul muxtor).
Agar tandir tezak bilan qizdirilsa, unda non yopish makruh, agar tandirga suv sepilsa, makruhlik yo'qqa chiqadi. (“Fatavoi hindiya”, “Qunya”)
Demak, tezak yoqib non pishirilsa, non pok va iste'molga yaroqli hisoblanadi. Qolaversa, bu ish azaldan odamlar orasida ommaviy ehtiyojga aylangan. Vallohu a'lam!
Muhammad Ayyub HOMIDOV
Samarqand viloyatida imom-xatib va imom-noiblar o‘rtasida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib etish va hamjihatlikni mustahkamlash maqsadida voleybol, shaxmat-shashka hamda stol tennisi bo‘yicha viloyat bosqichi musobaqalari o‘tkazildi.
Tadbirda Samarqand viloyati bosh imom-xatibi o‘rinbosarlari Xayrullo domla Sattarov, Nursultonxon domla Abdumannonov, viloyat hokimi o‘rinbosari B. Karimov, shahar va tuman bosh imom-xatiblari hamda jamoatchilik vakillari ishtirok etdi.
Qizg‘in, biroq o‘zaro hurmat va axloq qoidalariga rioya qilingan holda o‘tgan bahslar yakuniga ko‘ra g‘olib va sovrindorlar quyidagicha aniqlandi:
Voleybol bo‘yicha:
1-o‘rin — Kattaqo‘rg‘on tumani jamoasi
2-o‘rin — Payariq tumani jamoasi
3-o‘rin — Bulung‘ur tumani jamoasi
Shaxmat bo‘yicha:
1-o‘rin — Doniyev Qulmurod (Paxtachi tumani “Xo‘ja Ziyovuddin” jome masjidi imom-noibi)
2-o‘rin — Elmurodov Muzrob (Narpay tumani “Xo‘ja Qo‘rg‘on” jome masjidi imom-xatibi)
3-o‘rin — Maxmatoirov Bahrullo (Urgut tumani “Hoji O‘rinboy” jome masjidi imom-xatibi)
Stol tennisi bo‘yicha:
1-o‘rin — Matlabov Muhammad Bobur (Urgut tumani “Ispanza” jome masjidi imom-noibi)
2-o‘rin — Abrorov Jahongirxon (Samarqand shahar “Xo‘ja Safoyi Valiy” jome masjidi imom-noibi)
3-o‘rin — Xodixonov Kamoliddin (Qo‘shrabot tumani “Ne’matulla xo‘ja” jome masjidi imom-xatibi)
Musobaqa yakunida g‘olib va sovrindorlar tashkilotchilar tomonidan esdalik sovg‘alari bilan taqdirlandi.
Ushbu tadbir diniy xodimlar o‘rtasida nafaqat jismoniy baquvvatlikni, balki sabr, intizom, birodarlik va o‘zaro hurmat kabi islomiy fazilatlarni mustahkamlashga xizmat qildi.
Sammuslim.uz