Nafs isloh qilinsa, Shayton g'ulu qilolmaydi. Insonning asl dushmani o'z ichidadir, u ko'p narsalar istaydi. Bolalikdan boshlab hali qand-qurs, hali shakar, hali xo'rozqand yoki o'yinchoqqa ega bo'lish istagi uyg'onadi. Bajaramiz, bajaramiz... Nafs esa istaklarining bajarilishiga odatlanadi... Bu istaklar bitta emas, ikkita emas, ko'p...
Ana shu nafs istaklarining talabini to'xtata bilish lozim. To'xtatish uchun ham nafsni tarbiya qilish kerak! Inson o'ziga o'zi: «Ha, chiroyli, ko'nglim juda istaydi, ammo olmayman, chunki – harom». «Ha, uyqu ko'p shirin, kechqurun juda kech yotdim, turishga qiynalaman, ammo turishim va namozni o'z vaqtida o'qishim shart», – deya olishi kerak.
Inson o'z nafsini enga bilishi kerak. Tasavvuf, bu – inson o'z nafsini engib, Allohning amrini bajarish holiga kelmog'i, gunohlardan qochish holiga kelmog'idir...» Shayton masalasidan ham ko'ra muhimroq bu!.. Zotan Shayton insonga to'g'ridan-to'g'ri bo'yinturuq urib, zanjirlab, bog'lab, sudrab etaklamaydi.
«Yur, seni asir oldim», – deb bandi qilib, gunoh erlarga sudrab ketmaydi. Shayton: «Uni qil, buni qil...» deb taklif qiladi. Buni «Shayton vasvasasi» deymiz. Shayton yomon, xunuk ishlarni chiroyli ko'rsatadi. Nafs uni bajaradi... Nafs yomon illatlarni xushlagan paytida agar inson uni jilovlamasa, nafs yomon ishlar qiladi. Shunday qilib, Shayton panada qoladi. Insonning eng katta dushmani nafsi bo'ladi.
Eng ulug' jihod – insonning nafsi, xohish-istaklariga qarshi jihodidir. Nafsning orzulari ko'p va kuchlidir... Bu orzular besh pog'onadan iborat bo'ladi:
Bu mavqe – maqomlar uchun juda ko'p talashish-tortishishlar, maxfiy mujodala, ya'ni kurashlar, janglar bo'ladi, zimdan adovatlar, pand berishlar, fitnalar, ixtiloflar bo'ladi... Podshoning o'g'li otasiga isyon qilib, otasini taxtdan ag'daradi, unga eng poygakdan joy berib qo'yadi....
– Mana, sen ham deputatsan!
– Ha, ammo deputatman. Birovning izmidaman...
Juda hazilkash bir professor birodarimiz bor bu erda. Unga to'rt-besh partiyadan «bizga a'zo bo'ling», degan taklif tushibdi. U aytibdiki: «Men bunday deputatlarning «bosma tulumba»[1] bu majlisiga kirmayman. Ya'ni «Ho'p bo'ladi, – deginu maishatingni qilaver» tarzidagi bir faoliyat bo'lgani uchun istamayman!», – debdi.
Deputat! Ammo deputatlik etmaydi. Direktor, mudir, vazir, ammo u ham etmaydi... Prezident bo'lgisi keladi. Ish-orzular mana shu taxlit davom etadi...
"Islom va axloq" kitobidan olindi
[1] Bosma tulumba - suv chiqaradigan qo'l nasosi. Zaruriyat bo'lsa, bosib-bosib suv chiqariladi...
Yaqin Sharq va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi strategik hamkorlik yangi bosqichga chiqmoqda. Iordaniya Hoshimiylar Podshohligi Bosh vazirining o‘rinbosari va tashqi ishlar vaziri Ayman as-Safadiyning O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrifi ikki mamlakat o‘rtasida so‘nggi yillarda jadal rivojlanayotgan siyosiy muloqot, madaniy diplomatiya va iqtisodiy hamkorlikning amaliy davomidir. Tashrif davomida tarixiy meros, sivilizatsiyalar muloqoti va zamonaviy taraqqiyot konsepsiyalarini uyg‘unlashtirgan Markaz ekspozitsiyalari bilan tanishgan delegatsiya O‘zbekistonning boy sivilizatsion merosi bugungi tashqi siyosat va xalqaro hamkorlik strategiyasining muhim qismiga aylanayotganini ta’kidladi, xabar bermoqda iccu.uz.
Iordaniya Hoshimiylar Podshohligi Bosh vazirining o‘rinbosari, Tashqi ishlar va xorijdagi vatandoshlar vaziri Ayman as-Safadiy boshchiligidagi rasmiy delegatsiya O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi.
Delegatsiya a’zolari Markaz muzeyi ekspozitsiyalari bilan tanishtirilib, uning konsepsiyasi haqida batafsil ma’lumot berildi.
Mehmonlarda eng katta qiziqish uyg‘otgan ekspozitsiyalardan biri Buyuk Ipak yo‘liga bag‘ishlangan bo‘lim bo‘ldi. Qadimgi savdo yo‘llari xaritalari, Sharq va G‘arbni bog‘lagan karvon yo‘llari, sivilizatsiyalar o‘rtasidagi iqtisodiy, ilmiy va madaniy almashinuv jarayonlarini aks ettiruvchi ekspozitsiyalar yuzasidan delegatsiya a’zolari mutaxassislarga ko‘plab savollar bilan murojaat qildi.
Amir Temur va Temuriylar davriga bag‘ishlangan bo‘lim ham mehmonlarda katta taassurot qoldirdi. Ayniqsa, mashhur xattot Umar Aqto tomonidan ko‘chirilgan ulkan Qur’on qo‘lyozmasi, Bibixonim tarixi hamda Temuriylar davrining yuksak madaniy muhitini aks ettiruvchi eksponatlar alohida e’tibor markazida bo‘ldi.
Delegatsiya, shuningdek, Yangi O‘zbekiston – Uchinchi Renessans poydevori ekspozitsiyasida O‘zbekistonning xalqaro maydondagi zamonaviy tashqi siyosati va global hamkorliklariga bag‘ishlangan interaktiv xaritaga ham alohida e’tibor qaratdi. Turli davlatlar bilan shakllangan strategik sheriklik va diplomatik munosabatlarni aks ettiruvchi raqamli ekspozitsiyalar mehmonlarda katta qiziqish uyg‘otdi.
Yangi O‘zbekiston – Uchinchi Renessans poydevori ekspozitsiyasida tashkil etilgan sport bo‘limi esa tashrifning eng samimiy lahzalaridan biriga aylandi. O‘zbekiston sportchilarining Olimpiya o‘yinlari va jahon chempionatlarida qo‘lga kiritgan yutuqlari haqidagi ma’lumotlar delegatsiya a’zolarida katta qiziqish uyg‘otdi. Suhbat davomida sportning xalqlar o‘rtasida o‘zaro ishonch, do‘stlik va hamkorlikni mustahkamlovchi muhim vosita ekani alohida qayd etildi.
Ayman as-Safadiy, Iordaniya tashqi ishlar vaziri:
– O‘tgan yili Janobi Oliylari Qirol Abdulloh II ibn al-Husaynning O‘zbekistonga amalga oshirgan tarixiy davlat tashrifidan so‘ng bu yerga kelish men uchun alohida mamnuniyatdir. O‘sha tashrif mamlakatlarimiz o‘rtasidagi munosabatlarni yangi bosqichga olib chiqqan muhim voqea bo‘ldi. Bizni qardoshlik rishtalari, mushtarak tarix va o‘zaro ishonch birlashtirib turadi. Bugun esa ushbu hamkorlikni yanada chuqurlashtirish yo‘lida izchil ish olib boryapmiz.
Bugungi O‘zbekiston keng qamrovli islohotlar va jadal taraqqiyot bosqichini boshdan kechirmoqda. O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ushbu taraqqiyotning ma’naviy asoslarini mustahkamlaydigan, milliy merosni ilmiy asosda saqlash va uni xalqaro hamjamiyatga taqdim etishga xizmat qiladigan muhim muassasadir.
Boy tarixni kelajak taraqqiyoti bilan bog‘lay olgan bunday maskan har qanday xalq uchun bebaho boylikdir. Ishonamanki, ana shu mustahkam tarixiy poydevor O‘zbekistonning kelgusi taraqqiyotiga ham xizmat qiladi.
Mamlakatlarimiz o‘rtasidagi hamkorlikni yanada rivojlantirish uchun aniq maqsad va ravshan istiqbolga egamiz. Oldimizda hali foydalanilmagan ulkan imkoniyatlar mavjud. Joriy yil yakunida O‘zbekiston Prezidentining Ammon shahriga tashrifini katta mamnuniyat bilan kutmoqdamiz. Ishonchim komilki, bu uchrashuv strategik sherikligimizni yanada mustahkamlab, ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlarga yangi sur’at bag‘ishlaydi, — dedi Iordaniya tashqi ishlar vaziri.
Tashrif yakunida O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov delegatsiya a’zolariga Markazning esdalik sovg‘alarini topshirdi.
Shuningdek, Ayman as-Safadiy Markazning «Faxriy mehmonlar» kitobiga o‘z taassurotlarini yozib qoldirdi. Ushbu qayd O‘zbekiston va Iordaniya o‘rtasidagi tarixiy do‘stlik, umumiy ma’naviy qadriyatlar hamda strategik sheriklikni yanada mustahkamlashga qaratilgan umumiy intilishlarning ramziy ifodasi bo‘ldi.
O‘zbekiston musulmonlar idorasi Matbuot xizmati