Sayt test holatida ishlamoqda!
03 Sentabr, 2026   |   21 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:29
Quyosh
05:51
Peshin
12:22
Asr
16:59
Shom
18:57
Xufton
20:15
Bismillah
03 Sentabr, 2026, 21 Rabi`ul avval, 1448

Ahli sunna manhaji

08.11.2023   4456   2 min.
Ahli sunna manhaji

Ba'zi toifalar Ahli sunna val jamoaning ikki buyuk maktabi Ash'ariy va Moturidiylarni «jahmiy» yoki «mu'attila» deb atashadi. Bunday gap-so'zlar ko'pincha Mushabbihalar tomonidan aytiladi. Aslida, Ash'ariy-Moturidiy, Jahmiy va Mushabbihalar o'rtasidagi farq qanday? Quyida bundan xabardor bo'lamiz:

1) Jahmiylar - Alloh taoloning ilm, iroda va shu kabi sifatlarini bekor, deb aytadigan toifa. Jahmiylar Alloh taoloning sifatlarini ketkazish bilan tanilgan. Shuning uchun ham ular "Mu'attila" nomini olgan. Ularning bu gaplari botil va bekordir. Qur'oni karim va sunnati nabaviyda Alloh taoloning ism va sifatlarining bayoni kelgan. Alloh subhanahu va taolo bundan pok Zotdir!

2) Mushabbihalar - Alloh taoloning sifatlarini bor, deyishadi. Biroq, u sifatlarni hissiy ma'noga burishadi va Alloh azza va jallani yaratgan narsalariga o'xshatishadi. Ularning nazdida U jism, chegaralangan, Arshga tegib turadi va shu kabi gap-so'zlarni ko'paytirishadi. Alloh taolo bularning barchasidan oliy va pok Zotdir!

3) Ash'ariy-Moturidiylar - Alloh taoloning sifatlarini bor, deyishadi. Bu bilan mu'ttilachi Jahmiylarga xilof qilishadi. Shuningdek, bu sifatlardan ilk zehnga keladigan hissiy ma'nolarni daf qilishadi. Bu bilan esa Mushabbihalarga xilof qilishadi!

Ahli sunna val jamoaning ikki Ash'ariy va Moturidiy maktablari mana shunday vasatiylik yo'lini tanlaganlar. Bunda ularning asoslari Qur'oni karim va sunnati nabaviydir!

___________

* Ta'til so'zining ma'nosi "ketkazish", "bekor qilish" bo'lib, istilohda Alloh taolodan sifatlarini ketkazish va bekor qilish ma'nolarida ishlatiladi. Tarixda bu bilan eng ko'p Jahmiylar tanilgan.

* Tashbeh so'zining ma'nosi "o'xshatish" bo'lib, istilohda xuddi tamsil kabi Alloh taoloning Zoti va sifatlarini bandalarning sifatlariga o'xshatishdir. Bunday toifalar "Mushabbiha"lar, deb nomlanadi.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Dohada «Uzbekistan: Heritage in Motion» ko‘rgazmasi ochiladi

02.09.2026   7760   2 min.
Dohada «Uzbekistan: Heritage in Motion» ko‘rgazmasi ochiladi

2026-yil 3-sentabr kuni Dohadagi Islom san’ati muzeyida O‘zbekiston tarixi va madaniy merosiga bag‘ishlangan «Uzbekistan: Heritage in Motion» ko‘rgazmasi ochiladi. Ekspozitsiya Markaziy Osiyoda islom dini tarqalishidan oldingi davrdan to hozirgi kungacha bo‘lgan tarixiy va madaniy jarayonlarni qamrab oladi hamda 28-noyabrgacha davom etadi.

Loyiha O‘zbekiston Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi hamda Islom san’ati muzeyi hamkorligida tashkil etilmoqda. Ko‘rgazma so‘nggi uch o‘n yillikdagi O‘zbekiston tarixini mamlakatning zamonaviy madaniy qiyofasi shakllanishi nuqtayi nazaridan namoyish etuvchi ilk xalqaro ekspozitsiya bo‘ladi.

Ekspozitsiyada Qatar va O‘zbekistondagi yetakchi muzey hamda madaniy muassasalar kolleksiyalaridan namunalar namoyish etiladi. Ular orasida Afrosiyobning mashhur devoriy tasviri, «Katta Langar» Qur’oni, Sharqshunoslik instituti qo‘lyozmalari, Buxoro kulolchilik namunalari, XIX–XX asrlarga oid milliy liboslar, zargarlik buyumlari, ipak matolar va an’anaviy hunarmandchilik asarlari bor.

Ko‘rgazma qadimgi mintaqa tarixi, me’moriy meros, islom sivilizatsiyasining intellektual yutuqlari hamda an’anaviy hunarmandchilik rivojiga bag‘ishlangan to‘rtta tematik bo‘limdan iborat. Unda O‘zbekistonning islom olamida fan, madaniyat va san’at rivojining tarixiy markazlaridan biri sifatidagi o‘rniga, shuningdek, Somoniylar va Temuriylar davri merosiga alohida e’tibor qaratiladi.

Tarixiy meros mamlakatning zamonaviy madaniy rivoji bilan uzviy bog‘liq holda namoyish etiladi. Dekorativ-amaliy san’at, to‘qimachilik va zargarlik an’analariga alohida o‘rin beriladi.

Ko‘rgazma doirasidagi ommaviy dastur ma’ruzalar, mahorat darslari, an’anaviy hunarmandchilik namoyishlari, shuningdek, ikat san’ati va ipak ishlab chiqarishga bag‘ishlangan taqdimotlarni o‘z ichiga oladi. 3–16-sentabr kunlari rassom Davlat Toshev rezidentlik dasturi doirasida mahalliy rassomlar va ko‘rgazma tashrif buyuruvchilari uchun Sharq miniatyurasi hamda «Abrū-Bahor» texnikasiga bag‘ishlangan mahorat darslarini o‘tkazadi. Ishtirok etish uchun oldindan ro‘yxatdan o‘tish talab etiladi.

2017-yilda tashkil etilgan O‘zbekiston Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi mamlakatning madaniy merosini asrash va xalqaro miqyosda targ‘ib qilish bilan shug‘ullanadi. Jamg‘arma 17 dan ortiq mamlakatda xalqaro loyihalarni amalga oshirgan va 40 dan ortiq xorijiy madaniyat muassasalari bilan hamkorlik qilgan.

Dohadagi Islom san’ati muzeyi 2008-yilda tashkil etilgan. Muzey kolleksiyasi qariyb 1 300 yillik tarixni qamrab oladi va unda qo‘lyozmalar, kulolchilik buyumlari, metall va shisha mahsulotlari, to‘qimachilik namunalari, gilamlar hamda zargarlik buyumlari mavjud.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
 
 
Dunyo yangiliklari