Ba'zilar dinni faqatgina badaniy ibodatdan iborat deb o'ylashadi. Holbuki, din ilm va ibodatdir. Ilmsiz din falokatdir.
O'ylab ko'ring, bir paytlar shunday kishilar chiqdiki, sahobalar ularning qilgan amallari oldida o'z amallarini oz hisoblab qolishdi. Ammo u kishilarda ibodat bo'lsada anglash yo'q edi, fiqh yo'q edi, ilm yo'q edi. Oqibat shu bo'ldiki, ular Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan so'ng bashariyatning eng gultojlari bo'lgan sahobalar roziyallohu anhumga qarshi qilich ko'tarishdi.
Imom Molik rohimahulloh aytadilar: “Bir qavm ibodatni istashdi, ilmni zoye qilishdi. Oqibatda Muhammad alayhissalomning ummatiga qilich yalang'ochlab qarshi chiqishdi. Agar ular ilm olishganida ilm ularni bundan to'sgan bo'lar edi!”.
Hasan Basriy rohimahulloh aytadilar: “Ilmsiz amal qiladigan kishi islohdan ko'ra ko'proq fasod qiladi. Ilmni shunday talab qilingki, ibodatga zarar etmasin. Ibodatni shunday qilingki, ilmga zarar etmasin!”.
Ibodatning ko'pi ilmdan behojat qilmaydi. Din va dunyoni tushunish albatta ilmdadir!
Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Olimning obiddan afzalligi xuddi to'lin oyning boshqa yulduzlardan afzalligi kabidir”, deydilar.
Bugun ham musulmon ummatini qoni to'kilishida dinsizlar bilan bir qatorda ilmsiz musulmonlarning, aqidasi buzuq obidlarning ham yaxshigina hissasi bor. Zero, bir musulmonning nohaqdan qoni to'kilganidan, Alloh uchun bu dunyoning yo'q bo'lib ketishi engilroqdir!
Abdulqodir Polvonov
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Mashhur tobein Fuzayl ibn Iyoz rahmatullohi alayhning Ali ismli o‘g‘li bo‘lib, ilmga qiziqmas, boqibeg‘am bola edi. Otasi uni tarbiya qilishga har qancha urinmasin, biror o‘zgarish bo‘lma di. Shunda farzandi haqqiga bunday duo qildi:
اللهم إنِّي اجْتَهَدْتُ أَنْ أُؤَدِّبَ عَلِيًّا قلم أَقْدِرُ عَلَى تَأْدِيبِهِ فَأَذِبُهُ أَنْتَ
Ma’nosi: Allohim, men o‘g‘lim Alini odobli qilishga harchand harakat qildim, ammo qurbim yetmadi, bas, O‘zing menga uni tarbiyali qilib ber.
Ushbu duoning barakotidan Ali ibn Fuzayl rahmatullohi alayh ulug‘ olim bo‘lib yetishdi.
Imom Nasoiy rahmatullohi alayh Ali ibn Fuzaylni “siqa” (ishonchli) “mamun” (omonatli) degan.
Abdulloh ibn Muborak rahimahulloh: “Odamlarning eng yaxshisi Fuzayl ibn Iyoz, undan ham yaxshirog‘i o‘g‘li Alidir”, degan.
Sufyon ibn Uyayna rahmatullohi alayhi: “Men Fuzayldan va uning o‘g‘lidan ko‘ra Allohdan ko‘proq qo‘rqadigan biror kimsani ko‘rmadim”, degan (Siyarul a’lam an-nubalo).
Mohira ZUFAROVA