Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Sentabr, 2026   |   3 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:42
Quyosh
06:02
Peshin
12:19
Asr
16:44
Shom
18:39
Xufton
19:54
Bismillah
14 Sentabr, 2026, 3 Rabi`us soni, 1448

2. BAQARA SURASI, 226–227 OYaTLAR

16.12.2020   11231   3 min.
2. BAQARA SURASI, 226–227 OYaTLAR

لِّلَّذِينَ يُؤۡلُونَ مِن نِّسَآئِهِمۡ تَرَبُّصُ أَرۡبَعَةِ أَشۡهُرٖۖ فَإِن فَآءُو فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ٢٢٦

226. Hotinlariga yaqinlashmaslikka qasam ichganlarga kutish to'rt oydir. Agar qaytishsa, Alloh albatta kechiruvchi, rahmlidir.

Ya'ni, kim "xotinimga yaqinlashmayman" deb qasam ichsa (ya'ni iylo qilsa), to'rt oy ichida xotiniga yaqinlashsa, ichgan qasamiga kafforat beradi va xotini nikohida qolaveradi. Lekin qasamdan keyin to'rt oy o'tib ketsa, bu holatda xotini taloq qilingan bo'ladi. Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam xotinlarini iylo qildilar, ya'ni bir oy birga turmayman, deb qasam ichdilar. Oyoqlari yorilib (sinib) ketgan bo'lib, xonalarida yolg'iz o'zlari yigirma to'qqiz kun turdilar. Keyin ayollarining huzuriga kirdilar. Shunda ular: "Ey Allohning Rasuli, bir oyga qasam ichgan edingiz-ku!" deyishdi. U zot: "(Bu) oy yigirma to'qqiz kundir", dedilar". Nofe'dan bunday rivoyat qilinadi: "Ibn Umar roziyallohu anhumo iylo haqida so'zlab: "Erlar Alloh taolo amriga muvofiq xotinlarini idda muhlati tugaganidan so'ng yaxshilik bilan nikohlarida saqlab turishlari yoki taloq qilishga azm qilishlari lozim bo'ladi", degan" (Buxoriy rivoyati).

وَإِنۡ عَزَمُواْ ٱلطَّلَٰقَ فَإِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ٢٢٧

227. Agar taloqni qasd qilishsa, Alloh albatta eshituvchi, biluvchidir.

Agar erning qasamidan keyin to'rt oydan o'tib ketsa, ular orasiga taloq tushadi. Bunda taloq qasd qilingan bo'lsa, albatta ajralishlari lozim, chunki Alloh taolo bandalarining qalbida kechayotgan, ular niyat qilgan narsalarni eshituvchi va biluvchidir. Nofe' aytadi: "Ibn Umar: "Agar xotinini iylo qilganiga to'rt oydan oshsa, uni taloq qilguniga qadar uyida ushlab turadi. Bunda to taloq qilguniga qadar xotini taloq hisoblanmaydi", deganlar" (Buxoriy rivoyati).

“Iylo” so'zi lug'atda «qasam ichish, qasam bilan biror narsadan kechish» ma'nolarini bildiradi. Shariatda esa erning to'rt oy va undan ko'proq muddatga xotini oldiga kirmaslik va unga jinsiy yaqinlik qilmaslikka Alloh nomi bilan qasam ichishi «iylo» deyiladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam xotinlaridan birini iylo qilganlari haqida Ummu Salama onamizdan sahih hadis rivoyat qilingan. To'rt oydan oz muddatga qasam ichish iylo emas. Iyloning sharti erning taloqqa salohiyatli bo'lishi va ayolning ham nikohli bo'lishidir. Bolaning va telbaning iylosi haqiqiy emas. Qur'oni karim oyati bilan (Baqara, 226-227) bu hukmni joriy qilish ila Islom xotinlar ustidan johiliyatning yana bir zulmini olib tashladi.

Tafsiri irfon
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Oman Daily”: O‘zbekiston islom sivilizatsiyasi merosini xalqaro maydonda keng targ‘ib qilmoqda

07.09.2026   47267   1 min.
“Oman Daily”: O‘zbekiston islom sivilizatsiyasi merosini xalqaro maydonda keng targ‘ib qilmoqda

O‘monning “Oman Daily” nashrida Toshkent shahrida bo‘lib o‘tgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” xalqaro mediaforumiga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Nashrda yozilishicha, anjumanda dunyoning 50 dan ortiq davlatidan 300 nafarga yaqin jurnalist, tadqiqotchi, noshir, kinorejissyor va texnologiya sohasi mutaxassislari ishtirok etdi.

Tadbir qatnashchilari Islom sivilizatsiyasining tarixiy-madaniy merosini zamonaviy media vositalari orqali xalqaro auditoriyaga keng targ‘ib qilish masalalarini atroflicha muhokama qildi.

Maqolada O‘zbekistonning Islom sivilizatsiyasi rivojiga qo‘shgan hissasi, xususan, Al-Xorazmiy, Ibn Sino, Imom Buxoriy, Mirzo Ulug‘bek va Amir Temur kabi buyuk tarixiy shaxslarning boy ilmiy va madaniy merosi alohida e’tirof etilgan.

Shuningdek, Toshkent shahrida qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazining ushbu tarixiy boylikni atroflicha o‘rganish, asrab-avaylash va xalqaro maydonda tizimli targ‘ib qilishdagi strategik ahamiyatiga alohida e’tibor qaratilgan.

Forum doirasida qadimiy Qur’on qo‘lyozmalari, tarixiy xaritalar, hujjatli filmlar hamda innovatsion raqamli loyihalar taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Anjuman ishtirokchilari Islom sivilizatsiyasi haqidagi xalqaro media kontentida mavjud bo‘lgan muayyan stereotiplarni bartaraf etish, uning jahon ilm-fani, madaniyati va umuminsoniy taraqqiyotga qo‘shgan bebaho hissasini xolis hamda keng qamrovli yoritish zarurligini bir ovozdan ta’kidladi.

Gazetada O‘zbekistonning madaniy diplomatiya mexanizmlaridan unumli foydalangan holda mamlakatning boy tarixiy merosi va Islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini jahon jamoatchiligiga keng yetkazish borasidagi sa’y-harakatlariga yuqori baho berilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari