Hurmatli Prezident Janobi Oliylari!
Biz, Islom sivilizatsiyasi I xalqaro forumi ishtirokchilari – nufuzli xalqaro tashkilotlar, xorijiy davlatlardagi ilmiy-ma’rifiy tuzilmalar rahbarlari, dunyoning ellikdan ortiq mamlakatlaridan tashrif buyurgan vazirlar, muftiylar, taniqli olimlar, universitetlar, ilmiy-tadqiqot institutlari, kutubxonalar, muzeylar hamda madaniy muassasalarning vakillari nomidan Sizga samimiy minnatdorlik va chuqur ehtirom bilan murojaat etmoqdamiz.
Avvalo, Sizning bevosita tashabbusingiz va shaxsan qo‘llab-quvvatlashingiz bilan o‘tkazilgan Islom sivilizatsiyasi I xalqaro forumi, o‘zining tub mohiyati va ahamiyatiga ko‘ra, xalqaro ilmiy tadbirlar darajasidan yuqori turadigan va yuksak e’tirof topgan ulkan voqea bo‘lganini alohida ta’kidlashni istardik.
Hech shubhasiz, Sizning Forum ishtirokchilariga murojaatingizda ilgari surilgan g‘oyat muhim fikr va g‘oyalar to‘rt kun davomida dunyo jamoatchiligi e’tiborida bo‘lgan ushbu anjumanda muhokama qilingan masalalar ko‘lami, maqsadi va ma’no-mazmunini belgilab berdi.
Ishonch bilan ayta olamizki, musulmon olamidagi ilg‘or ilm-ma’rifat namoyandalari ishtirokidagi bu forum islom sivilizatsiyasining boy merosini insoniyatning ma’naviy, madaniy va intellektual sohadagi umumiy boyligining ajralmas bir qismi sifatida o‘rganish, asrab-avaylash, saqlash va keng targ‘ib etishga qaratilgan global hamkorlikning yangi bosqichini boshlab berdi.
Anjumanning Toshkent, Samarqand va Termiz singari O‘zbekistonning tarixiy shaharlarida o‘tkazilishi uning ma’rifiy ruhi va ahamiyatini yanada oshirdi. Aynan shu tabarruk diyorlarda asrlar davomida buyuk ilmiy maktablar shakllangan, ilohiyot, falsafa, tibbiyot, matematika, astronomiya va boshqa fanlar taraqqiyotiga shiddatli turtki bergan fundamental asarlar yaratilgan. Butun insoniyat taraqqiyotiga ulkan ta’sir ko‘rsatgan ezgu g‘oyalar va kashfiyotlar ham jahon bo‘ylab aynan shu shaharlardan tarqalgan.
Siz tomoningizdan 2017 yil sentyabr oyida Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 72-sessiyasida O‘zbekistonda Islom sivilizatsiyasi markazini tashkil etish bo‘yicha ilgari surilgan ezgu tashabbus so‘nggi o‘n yillikdagi eng muhim xalqaro gumanitar tashabbuslardan biri sifatida ushbu zamindagi buyuk tarix va madaniyatni yaxlit ma’rifiy hodisa sifatida anglashda tub burilish nuqtasi bo‘lganini biz bugun alohida minnatdorlik bilan e’tirof etamiz. Mazkur tarixiy voqea islom sivilizatsiyasining jahon ilm-fani, madaniyati va ma’naviyati rivojiga qo‘shgan beqiyos hissasini yangicha talqin va targ‘ib etishda xalqaro ilmiy hamjamiyatni birlashtirish uchun keng imkoniyatlar yaratdi hamda Yangi Uyg‘onish davri – Uchinchi renessansning intellektual va ma’naviy asoslarini barpo etish yo‘lidagi muhim qadam bo‘ldi.
Ushbu tashabbus zamonaviy tahdid va xavf-xatarlarga uzoqni ko‘zlab, vaqtida berilgan ta’sirchan javob bo‘lganini ham bugun biz chuqur idrok etmoqdamiz. Dunyoning turli hududlarida islom dinining insonparvarlik mohiyatini buzib ko‘rsatish, madaniyat va sivilizatsiyalarni bir-biriga qarama-qarshi qo‘yish, shuningdek, musulmon olimlarining jahon ilm-fani va madaniyati rivojiga qo‘shgan buyuk hissasini kamsitishga urinishlar kuzatilayotgan bir paytda Siz ma’rifat, ilmiy tafakkur, tarixiy haqiqatga ehtirom hamda islom sivilizatsiyasining haqqoniy merosini jahon hamjamiyatiga qayta taqdim etishga asoslangan bunyodkorlik yo‘lini taklif qildingiz. Shu tariqa tarixiy adolatni tiklash, ochiq ilmiy muloqot madaniyatini mustahkamlash, o‘zaro hurmat va xalqaro gumanitar hamkorlikni rivojlantirish yo‘lida muhim olg‘a siljish amalga oshirildi.
Ta’kidlash kerakki, bugungi kunda ana shu ezgu intilishlar alohida global ahamiyat kasb etmoqda. Zero, aynan bilim, tarixiy xotira va xalqlarning intellektual salohiyatini birlashtirish davlatlar o‘rtasidagi o‘zaro ishonchni mustahkamlashga, ekstremizm, radikalizm va murosasizlikka qarshi samarali kurashishga, sivilizatsiyalar o‘rtasidagi o‘zaro anglashuvni chuqurlashtirishga hamda tinchlik, barqaror taraqqiyot va bunyodkorlikning mustahkam ma’naviy poydevorini yaratishga xizmat qiladi.
Ana shunday dolzarb fikrlarni mujassam etgan Murojaatingiz, hech shubhasiz, bizning birgalikdagi kelgusi faoliyatimiz uchun ulkan tarixiy va dasturiy hujjat bo‘lib qoladi.
O‘zbekiston Prezidentiga xos yuksak iroda va donishmandlik, tarix, bugungi kun va kelajakni yaxlit bir jarayon sifatida ko‘ra olish salohiyati mahsuli bo‘lgan Islom sivilizatsiyasi markazi nafaqat jahon darajasidagi zamonaviy ilmiy-ma’rifiy majmuaga, ayni vaqtda ushbu noyob jarayon tarkibidagi bebaho merosni o‘rganish, asrab-avaylash va keng targ‘ib etishga qaratilgan qo‘shma loyihalarni amalga oshirish uchun turli davlatlar, xalqaro tashkilotlar, yetakchi olimlar, ilmiy muassasalar, universitetlar, kutubxonalar, muzeylar va ma’naviy-ma’rifiy markazlarni birlashtiradigan nufuzli muloqot maydoniga aylanib borayotganini barchamiz ko‘rib turibmiz. Aminmizki, yaqin yillarda bu maskan gumanitar ilm-fan sohasidagi yetakchi xalqaro markazlar qatoridan munosib o‘rin egallaydi hamda yangi g‘oyalar, qo‘shma ilmiy tadqiqotlar va uzoq muddatli xalqaro loyihalar shakllanadigan yirik madaniy-ma’rifiy va ta’lim platformasiga aylanadi.
O‘zbekiston Respublikasida ma’naviy, ilmiy va madaniy merosni asrab-avaylash borasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar bizda katta taassurot qoldirdi. Islom sivilizatsiyasi markazi, yangilangan Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy, Imom Moturidiy va Imom Termiziy nomidagi xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari, Xalqaro islomshunoslik akademiyasi, Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti kabi noyob muassasalar tarixiy xotirani saqlash, fundamental ilm-fanni rivojlantirish hamda xalqaro gumanitar hamkorlikni mustahkamlash borasida olib borilayotgan izchil davlat siyosatining amaldagi yorqin ifodasidir.
Bir so‘z bilan aytganda, O‘zbekiston Respublikasi islom ilm-fani, madaniyati va ma’rifatining eng qadimgi beshiklaridan biri sifatida bugun gumanitar hamkorlik, ilmiy izlanishlar va sivilizatsiyalar o‘rtasidagi muloqot borasidagi azaliy mavqeini yana mustahkamlab bormoqda.
Hurmatli Prezident Janobi Oliylari!
Islom sivilizatsiyasi I xalqaro forumi «Tinchlik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat» shiori ostida o‘tkazilgani alohida e’tiborga loyiq. Islom sivilizatsiyasining insonparvarlik mohiyatini o‘zida mujassam etgan, o‘zaro chambarchas bog‘liq bo‘lgan bu bezavol qadriyatlar bugungi zamonaviy dunyo uchun ham beqiyos ahamiyatga egadir. Bu buyuk meros butun insoniyatning madaniy, ma’naviy va intellektual boyligining ajralmas qismi hisoblanadi. Bu esa uni asrab-avaylash, har tomonlama o‘rganish va kelajak avlodlarga yetkazish bo‘yicha xalqaro tashkilotlar, davlatlar, ilmiy jamoatchilik, tinchlik, o‘zaro anglashuv va hamkorlikni mustahkamlashga intilayotgan barcha insonlar zimmasiga katta mas’uliyat yuklashi tabiiy, albatta.
Biz Forum yakunlari bo‘yicha qabul qilingan Deklaratsiya hamda islom sivilizatsiyasini asrash, o‘rganish va rivojlantirishga qaratilgan “yo‘l xaritasi”ni uzoq muddatli xalqaro hamkorlikning mustahkam poydevori sifatida to‘liq qo‘llab-quvvatlaymiz. Siz ularda belgilangan tashabbuslarni amalga oshirish, xalqaro hamkorlikni mustahkamlash, umumiy ma’naviy merosimizni asrab-avaylash hamda islom sivilizatsiyasini tinchlik, ma’rifat va o‘zaro anglashuv yo‘lida rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlarga bundan buyon ham yetakchilik qilib, har tomonlama qo‘llab-quvvatlaysiz, deb chin dildan umid bildiramiz.
Forum qarorlarini amaliy hayotga tatbiq etish maqsadida biz, Siz bilan maslahatlashgan holda, Islom sivilizatsiyasini Jahon alyansini ta’sis etish tashabbusini ilgari surish niyatidamiz. Mazkur Alyansning faoliyati qo‘shma ilmiy tadqiqotlarni muvofiqlashtirish, yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash, akademik almashinuvlarni rivojlantirish, nashriyot ishiga oid xalqaro loyihalarni amalga oshirish, madaniy meros namunalarini asrash va keng targ‘ib qilish, shuningdek, davlatlar o‘rtasidagi gumanitar hamkorlikni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi, deb ishonamiz.
Forum davomida qabul qilingan qarorlar O‘zbekiston zaminida paydo bo‘lgan ushbu ezgu tashabbus xalqaro miqyosda keng qo‘llab-quvvatlanayotgani va jahondagi ilmiy-ma’naviy hamjamiyatning umumiy ishiga aylanayotganini yaqqol tasdiqlaydi.
Biz mazkur qarorlarni amalga oshirish, islom sivilizatsiyasining buyuk merosini saqlash va kelajak avlodlarga yetkazish borasida o‘zimizning intellektual, ilmiy va ma’naviy salohiyatimizni birlashtirishga tayyor ekanimizni yana bir bor bayon qilamiz. Ishonamizki, qadimiy O‘zbekiston diyorida qabul qilingan ushbu qarorlar islom sivilizatsiyasi merosini o‘rganish, asrash va keng targ‘ib etish sohasida xalqaro hamkorlikning yangi bosqichi uchun mustahkam asos bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu Murojaatni qabul qilar ekanmiz, mazkur qarorlarni amalga oshirish bo‘yicha zimmamizga ulkan umumiy mas’uliyat olayotganimizni yana bir bor e’tirof etamiz hamda tinchlik, ma’rifat, o‘zaro hurmat va butun insoniyat boyligining uzviy bir qismi hisoblangan buyuk ma’naviy hamda intellektual merosni asrab-avaylash yo‘lida doimo Siz bilan bir safda turib ish olib borishga tayyor ekanimizni bildiramiz.
Muhtaram Prezident Janobi Oliylari!
Biz Sizga va Sizning timsolingizda Forumning barcha tashkilotchilariga, ko‘p millatli butun O‘zbekiston xalqiga Islom sivilizatsiyasi I xalqaro forumi yuksak saviyada tashkil etilgani hamda samimiy mehmondo‘stlik uchun chuqur minnatdorlik izhor etamiz.
Siz, Janobi Oliylariga mustahkam sog‘lik, oilaviy baxt-saodat, O‘zbekiston xalqiga sadoqat bilan xizmat qilishdek g‘oyat sharafli va mas’uliyatli faoliyatingizda yanada ulkan yutuqlar tilaymiz. Yangi O‘zbekiston strategiyasini amalga oshirish, Uchinchi Renessans poydevorini yaratish hamda bu qutlug‘ zaminning ilm-fan, ma’rifat, islom sivilizatsiyasi, gumanitar hamkorlik va sivilizatsiyalar o‘rtasidagi muloqot bo‘yicha jahonda yetakchi markazlardan biri sifatidagi yuksak o‘rni, shuhrati va nufuzini yanada mustahkamlash yo‘lidagi sa’y-harakatlaringizga muvaffaqiyatlar tilaymiz.
Alloh taolo Sizning ezgu niyat va harakatlaringizga xayru barakotlar bersin!
Islom sivilizatsiyasi I xalqaro forumida qabul qilingan qarorlar dunyo xalqlari o‘rtasida o‘zaro anglashuv, adolat va hamkorlikni mustahkamlashga xizmat qilsin!
Parvardigori olam uch ming yillik buyuk tarix va madaniyat bunyodkori bo‘lgan mehnatkash, mehmondo‘st va olijanob O‘zbekiston xalqiga tinchlik, umummilliy birlik, farovonlik va ravnaq ato etsin, ijodkorlik salohiyatini bundan ham ziyoda qilsin, barcha ezgu niyatlariga yetkazsin!
Chuqur hurmat bilan,
Islom sivilizatsiyasi I xalqaro forumi ishtirokchilari
2026 yil, 9 iyul
O‘zbekiston Respublikasi, Toshkent shahri
Iymon 
Namoz 
Ro'za 
Zakot 
Haj 
Qur'on 
Islom saboqlari 
Aloqa 
