24 soat ichidagi 5ta buyuk va 50ta kichik aktiv bioritm davri bor. 5 buyuk davrning har biri boshlanishidagi ilk 15 daqiqa biologik aktiv paytdir. Bu vaqtlarda akupunktor nuqtalar tamoman ochiq holatda bo'ladi. 5 vaqt namoz bu 5 buyuk biologik davrga to'g'ri keladi. Azondan 15 daqiqa keyin akupunktor nuqtalar sekin asta yopilishni boshlaydi va bu yopilish jarayoni 1,5-2 soat davom etadi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: "Namoz uchun vaqtning avvali – Alloh rizosi, vaqtning o'rtasi - Alloh rahmati, oxiri esa - Allohning avfidir". Boshqa hadisda, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar kishilar namozga erta kelishning savobini bilganlarida edi, buning uchun musobaqalashishar edilar", deganlar.
Ruku': ichki a'zolarni, tuhumdon, bachadon, prostatit, buyrak, siydik yo'llari va umurtqa sog'ligini saqlaydi. Oshqozon, qorin, bel va gardan muskullarini kuchlantiradi.
Sajda: badanning ustki qismlarida qon yurishini orttiradi, miyada suyuqlik va qon aylanishini tartibga soladi va saqlaydi. Miyani tozalaydi, xotirani kuchlantiradi, tushunish va fikrlash qobiliyatini orttiradi, o'pka, yurak va asab tizimini dam oldiradi.
Salom: ikki tomonga salom berayotib, elkalarga qarash ko'zlardagi qon aylanishining buzilishidan, ko'z muskullarini dangasalikdan, ensa va bo'yin suyaklariga ohak yig'ilishidan saqlaydi.
Sajdaga ketayotib va turayotib qilingan harakat: tananing barcha bo'g'im va muskullarining sog'ligini muhofaza ostiga oladi.
Tahorat va namozning moddiy foydalarini sanab oxiriga etib bo'lmaydi. Bu erda misol tariqasida ularning faqatgina bir nechtasi aytildi, ma'naviy hikmatlari haqida esa hech gapirmadik.
Sog'liqni saqlash uchun tahorat qilish, 5 vaqt namoz o'qish, halol taom eyish va eyishni kamaytirish etarli inshaAlloh.
"Namoz va duolar" kitobidan olindi
#Mustaqillikning 35 yilligi
Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.
Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).
Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.
Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).
Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.
Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.
Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.
Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).
Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.
Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.
Isomiddin AHROROV