Haqiqatni doimo takrorlab turish zarur, chunki bizga adashishni ham doimo eslatib turishadi.
Gyote
***
Odamlar senga ikki holatdagina bo'ysinadi: birinchisi yoqtirib qolsa, ikkinchisi ishonsa. Ammo, yoqtirmasa ishonmaydi.
Balbzak
***
O'ylaring so'zlaringga, so'zlaring fe'lingga, fe'ling taqdiringga tasir etadi. Go'zal o'yla, go'zal yasha.
Jaloliddin Rumiy
***
Husni xulq (chiroyli xulq) dan ko'ra yaxshilik qo'shadiganroq, hasaddan ko'ra yomonlik ustiga yomonlik qo'shadiganroq narsani ko'rmadim.
Shayx Najmiddin Kubro
***
To'g'ri va haq yo'ldan yurgan kishining yurishi arslon yurishidan ko'ra ham mahobatliroq (haybatliroq)dir.
Mahmud az Zamaxshariy
***
Sabr deb, inson boshiga tushgan alam va chidab bo'lmaydigan og'riqni to engunga qadar ushlab turishga aytiladi.
Abu Ali ibn Sino
***
Qalbaki maqtash haqoratlashdir, poydevorsiz qurilgan bino qulaydi.
Abu Bakr Horazmiy
Manbalar asosida Saidabror Umarov tayyorladi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
1. Nabiy sollallohu alayhi vasallamning davo izlashlari:
Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ehromdalik paytlarida boshlari qattiq og‘riganda qon oldirdilar” (Imom Buxoriy rivoyati).
Ali karramallohu vajhahu aytadilar: “Nabiy sollallohu alayhi vasallamni namoz o‘qiyotgan paytlarida chayon chaqib oldi. Namozni tugatganlaridan so‘ng: “Bu chayonga Allohning la’nati bo‘lsin! Namoz o‘quvchini ham, boshqani ham qo‘ymaydi”, dedilar. Keyin suv va tuzni u(yara)ning ustiga surta boshladilar va “Kafirun”, “Ixlos”, “Falaq” va “Nos” suralarini o‘qidilar” (Haysamiy, Tabaroniy rivoyati).
Abu Hurayra roziyallohu anhu aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga vahiy nozil bo‘lsa, boshlari og‘rir edi. Shunda unga hina bog‘lardilar” (Haysamiy rivoyati).
Hishom ibn Urva ibn Zubayr aytadi: “Urva Oisha roziyallohu anhoga shunday der edi: “Ey onajon, men sizni fahmingizdan ajablanmayman. “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ayollariva Abu Bakrning qizi” deyman. Men arab kunlari(tarixi) haqidagi she’rlarni bilishingizdan ham ajablanmayman. Abu Bakrning qizi, eng bilimdon, yoki insonlarning eng bilimdoni deyman”. Lekin tibni bilishigizga hayratda qolaman. Uni qanday, qayerdan (bilgansiz). (Roviy) aytadi: Oisha onamiz uning yelkasiga qoqib: “Ey, Uriya Rasululloh sollallohu alayhi vasallam umrlarining so‘ngi paytida yoki umrlarining oxirida mening oldimda bemor bo‘lgandilar. U zotning oldilariga turli joylardan arab elchilari kelib turardi. U zot og‘irlashib qolardilar. Men muolaja qilardim. (tibni bilishim) Shu tufayli” dedilar (Imom Ahmad rivoyati).
Ushbu hadislar umumiy tarzda davolanish Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sunnatlari, tutgan yo‘llari ekanini ekanini ifodalaydi. U zot alayhissalomga bemorlik yetsa, Qur’on va duolar o‘qib o‘zlariga dam solish bilan birga shifoning zohiriy sabablarini ham qilganlar.
2. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam boshqalarni davolaganlari yoki dori ichishni tavsiya qilganlari:
Sa’d ibn Abu Vaqqos roziyallohu anhu aytadilar: “Qattiq kasal bo‘lib qolgan edim. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam meni ko‘rgani keldilar. Qo‘llarini ko‘kragim orasiga qo‘ygan edilar, yuragimda uni muzdek (taftini) his qildim. Shunda menga:“Sen yuragi kasal kishisan. Saqif inisi Horis ibn Kaldaning oldiga bor. U tabiblik qiladigan kishi. Ungabuyurgin, Madina ajvasi[1]dan yetti dona qurutilganini olib, danagi bilan urib (maydalab) so‘ngra uni surtsin”, dedilar (Imom Muslim rivoyati).
Jobir roziyallohu anhu aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ubay ibn Ka’bning oldiga tabibni jo‘natdilar. Tabib uning tomirini kesib, so‘ng uni kuydirdi (Imom Muslim rivoyati).
Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Ummu Salama Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan hijoma qildirish uchun ruxsat so‘radilar. Shunda Nabiy sollallohu alayhi vasallam unga Abu Tiybaga uni hijoma qilib qo‘yishini buyurdilar”. (Roviy) Aytadi: “O‘ylashimcha, u Ummu Salamaning emikdosh inilari yoki balog‘atga yetmagan bola bo‘lgan”(Imom Muslim rivoyati).
Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Isitma jahannam(issiqlari)dan chiquvchidir. Uni suv bilan sovutinglar”,deganlar (Imom Muslim rivoyati).
Mazkur hadislar qalblar tabibi Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ummatlarini ruhiy tarbiya qilish bilan cheklanib qolmay, ularning tanalaridagi dardlarini ham davolaganlari va zarur tavsiyalarni berganlarini ko‘rsatadi. Yana boshqa ko‘plab hadisi shariflarda turli holatlarda bir necha sahobalar u zotning huzurlarida darlariga shifo topganlari bayon qilingan.
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘lining
"Islomda salomatlik" kitobidan
[1]Madinadagi mevasi yumshoq sifatli xurmo daraxti.