Sayt test holatida ishlamoqda!
21 Avgust, 2026   |   8 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:12
Quyosh
05:38
Peshin
12:26
Asr
17:14
Shom
19:18
Xufton
20:39
Bismillah
21 Avgust, 2026, 8 Rabi`ul avval, 1448

2. BAQARA SURASI, 211–212 OYaTLAR

17.11.2020   9703   6 min.
2. BAQARA SURASI, 211–212 OYaTLAR

سَلۡ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ كَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُم مِّنۡ ءَايَةِۢ بَيِّنَةٖۗ وَمَن يُبَدِّلۡ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ٢١١

211. Bani Isroildan ularga qanchalab ochiq dalillarni berganimizni so'rang. Kim Alloh ne'matlari kelganidan keyin ularni o'zgartirsa, Alloh albatta qattiq jazo beruvchidir.

Alloh taolo tarixda shakkokligi va itoatsizligi bilan mashhur bo'lgan Bani Isroil qavmini hidoyatga yo'llash uchun ularga juda ko'p mo''jizalarni, ochiq-oydin dalil-isbotlarni ko'rsatib qo'ydi. Masalan, ularga yuborilgan payg'ambar Muso alayhissalomga ato etgan mo''jizalarning o'zi bir nechadir: u kishi qo'llarini qo'ltiqlariga tiqib olsalar, ko'rganni xushnud etadigan darajada oppoq bo'lib chiqar edi; Fir'avn sehrgarlarini mag'lub etish uchun hassalarini erga tashlaganlarida u ilonga aylanib, sehrgarlarning ilonlarini yutib yubordi; Muso alayhissalom hassalari bilan xarsang toshga ursalar o'n ikki buloq otilib chiqib, tashnalikda qolgan qavm suvga serob bo'ldi. Alloh taolo qavmning o'zini ham butun tarixi davomida turli ne'matlar, imtiyozlar bilan siylagan: qattiq issiqdan himoya qilish uchun ular ustiga bulutlarni soya tashlash uchun yuborgan, osmondan shirinlik va bedana go'shti tushirib turgan, fir'avn askarlari o'ldirish maqsadida ta'qib qilib, etay deb qolganida dengizni ikkiga bo'lib, ularni qutqargan va hokazo. Ammo itoatsiz qavm shuncha ne'matlarga shukr qilmadi, hidoyat yo'lidan yurmadi. Bani Isroilga o'xshab insonlar Alloh hukmidan chekinguday bo'lishsa, Islomga Alloh buyurganiday to'laligicha kirishmasa, ularni og'ir musibat kutib turibdi. Alloh taolo bergan imon va ilmni o'zgartirib, insonlarni haq yo'ldan adashtiruvchilar esa, Alloh azza va jallaning qattiq azobiga uchrashlari aniq!

زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَيَسۡخَرُونَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۘ وَٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ وَٱللَّهُ يَرۡزُقُ مَن يَشَآءُ بِغَيۡرِ حِسَابٖ٢١٢

212. Kofirlargadunyohayotiziynatlabqo'yildi, ularmo'minlarnimasxaraqilishadi. Holbukitaqvodorlarqiyomatkuniulardanustundir. Allohxohlaganigabehisobrizqberur.

Kufr keltirganlar imonsiz bo'lgani uchun ham dunyo hayotiga qattiq ko'ngil qo'ygan. Ular bu borada mo'minlar ustidan kulib yurishadi, ularni dunyo hayotidan zavqlana olmaslikda, berilgan imkoniyatlardan foydalanmaslikda ayblab, masxara qilishadi. Chunki imondan yiroq kimsalarga dunyo hayoti chiroyli ko'rsatib qo'yilgan. Ular berilgan umrni faqat ayshu ishratda, ko'ngilxushliklarga ko'milib o'tkazishni istashadi. Ular hayot mazmunini bazmi-jamshidlar, ichimliklar, buzuqliklar, g'aroyib ko'ngilochar ishlar, rohat-farog'at, lazzatlarda deb bilishadi. Din va e'tiqodni ortiqcha ish sanashadi.

Bularning hammasi havoyi nafsga qullikdan, ikki dunyoda ham baxtsiz bo'lishdan boshqa narsa emas! Qorning ochmay turib, aslo to'ya olmaysan, to'yib ovqat esang seni besaranjomlik, jizzakilik, shuningdek loqaydlik va bo'shashuvchilik bosadi. Nahotki ayolning og'ushi barqaror baxt bo'la olsa? Qalb va hirs hech qachon barqaror bo'la olmaydi. Ma'shuqalar maqtov va xushomadga, sovg'a va hurmat-e'tiborga o'ch bo'lishadi. Sevishganlar qo'shilgach, bir-birlaridan hafsalasi pir bo'lib, ko'ngli soviydi. Bu muhabbatni baxtli deb hisoblay olmaymiz. Chunki ularning har biri boshqasini oxirigacha tanib, u haqda o'ylagan xayollari, orzu-umidlari chilparchin bo'lgach, undagi komil joziba bir zumda g'oyib bo'ladi. Shu kabi haddan tashqari badavlat bo'lish ham mol-mulkka qul bo'lish emasmi? Inson o'zini mol-mulk xizmatiga topshirib, faqat uni to'plash va yiqqanini asrash bilan ovora bo'lib qolganda o'z boyligining quliga aylanib, bir qurol bo'lib qolmaydimi? Har qanday boylik va mol-dunyo insonga vaqtinchalik berib qo'yilganini, unga qalbdan muhabbat qo'yish katta kulfat keltirishini aslo esdan chiqarmaslik kerak. Bu kabi kimsalar haqida Qur'oni karim bunday deydi: "Kofirbo'lgankimsalaresa (manashuhayotidunyoningo'tkinchilazzatlaridan) foydalanib, chorvahayvonlariegandekeb-ichurlarvado'zaxularningjoylaribo'lur" (Muhammad, 12). Ko'ngil xotirjamligi, odamlar o'rtasidagi, inson va Alloh o'rtasidagi kelishuv, mana shular haqiqiy baxt-saodat emasmi? Bu farog'at, ruhiy taskin, kelishish inson o'z kuchini, mol-mulkini boshqalar xizmatiga sarflagandagina chinakamiga amalga oshgan bo'ladi. U ezgu niyatlar va harakatlar bilan ezgu hayot kechirsagina bunga erishadi. U Alloh bilan ibodat va itoat vositasida mahkam bog'lansagina Alloh uning xotirjamligi va farog'atini ko'paytirib qo'yadi, yordamini va berayotgan atolarini ziyodalashtirib qo'yadi. Imondan tashqarida bu baxt bo'lishi mumkinmi?

Tafsiri irfon
Boshqa maqolalar
Maqolalar

O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

20.08.2026   9619   6 min.
O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Bugun aziz Vatanimizning har bir farzandining yuragi hapqirib turibdi. Negaki, biz Ona-yurtimizning eng ulug‘, eng aziz ayyom – Mustaqillik bayramini, O‘zbekiston Respublikasi istiqlolini qo‘lga kiritganining 35 yillik shodiyonalarini katta tantana qilayapmiz. 

Jannatmakon yurtimiz, muqaddas Vatanimiz, dono xalqimizning diniy qadriyatlari, milliy an’analari nihoyatda bisyor, beqiyos va betakror bo‘lsa-da, qutlug‘ ayyom arafasida dorilomon kunlarga yetkazgani uchun yana va yana shukr qilish maqsadida bu yil Mustaqilligimizni 35 yilligini nishonlayotganimiz uchun faqat 35 tasinigina zikr qilmoqchimiz:

 

 

  1. Oila muqaddasligi – jamiyatning mustahkam asosi.
  2. Ota-onaga hurmat – ota-onani e’zozlash va ularning xizmatlarini qadrlash.
  3. Mehmondo‘stlik – mehmonni ochiq chehra va ochiq ko‘ngil bilan kutib olish.
  4. Mehnatsevarlik – halol mehnat va kasb-hunarni qadrlash.
  5. Kattalarga hurmat – oqsoqollar va nuroniylarni e’zozlash.
  6. Tinchliksevarlik – tinch-totuv hayotga intilish.
  7. An’analarni asrash – milliy urf-odat va udumlarni saqlash hamda davom ettirish.
  8. Ma’naviyat – yuksak axloq va milliy-diniy qadriyatlarga hurmat.
  9. Poklik – uyda, kiyimda, tanada va ko‘ngilda ozodalikka rioya qilish.
  10. Dasturxon saxovati – mehmonni saxovat va mehr bilan kutib olish.
  11. Qo‘shnichilik qadriyatlari – mahallada ahillik va o‘zaro yordam.
  12. Yordamga tayyorlik – yaqinlar va muhtojlarga muruvvat ko‘rsatish.
  13. Kamtarinlik – odobli va kamtarona hayot kechirish.
  14. Yosh avlodga g‘amxo‘rlik – farzandlar tarbiyasiga alohida e’tibor berish.
  15. Ayollarga hurmat – ona, rafiqa, opa-singillarni qadrlash.
  16. Ta’limga intilish – ilm olish va bilimni qadrlash.
  17. Or-nomus – halollik va vijdon bilan yashash.
  18. Marosimlarga rioya – milliy marosim va oilaviy udumlarni e’zozlash.
  19. So‘zga sodiqlik – va’daga vafo qilish.
  20. Matonat va sabr – qiyinchiliklarga bardosh bilan yondashish.
  21. Hunarmandchilikni qadrlash – milliy hunar va ustachilik an’analarini asrash.
  22. Tabiatga mehr – yer, suv va atrof-muhitni avaylash.
  23. Bag‘rikenglik – turli millat, din va madaniyat vakillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish.
  24. Odob-axloq – yuksak muomala madaniyatiga amal qilish.
  25. Milliy bayramlarni e’zozlash – Navro‘z, hayitlar va Mustaqillik bayramini qadrlash.
  26. Adolat – halollik, tenglik va qonun ustuvorligini qadrlash.
  27. Milliy musiqa va raqslar – ajdodlardan meros bo‘lgan san’atni asrash.
  28. Til va madaniyatni asrash – o‘zbek tili va milliy merosni e’zozlash.
  29. Vatanparvarlik – Vatanni sevish va uning ravnaqiga hissa qo‘shish.
  30. Millatlararo totuvlik – turli millat va elat vakillari o‘rtasida ahillikni mustahkamlash.
  31. Jamoaviylik – hamjihatlik va o‘zaro hamkorlik.
  32. Minnatdorchilik – qilingan yaxshilikni qadrlash.
  33. Ustozga hurmat – ustozlarni e’zozlash va ularning mehnatini qadrlash.
  34. Milliy kiyimlar – milliy madaniyat va odob timsoli sifatida qadrlash.
  35. Ajdodlarga hurmat – tarixiy meros va milliy ildizlarni e’zozlash.

* SIZ yana qo‘shishingiz mumkin...

*** ENG  muhimi:  yo‘qotib qo‘yishdan oldin  ularning  QADRIGA  yetish !!!

 

  1. Qur’oni karim oyati karimalari;
  2. Janobi Payg‘ambarimiz alayhissalomning muborak hadisi shariflari;
  3. dinimiz asoslari;
  4. shariatimiz ahkomlari;
  5. sharqona odoblarimiz;
  6. mazhabimiz me’yorlari;
  7. jamiyatshunoslik aloqalari;
  8. odamgarchilik munosabatlari;
  9. insoniy tuyg‘ular;
  10. ruhshunoslik sir-asrorlari;
  11. yurtimiz urf-odatlari;
  12. o‘zbekchilik qoidalari;
  13. madaniyatimiz axloqlari;
  14. insoniy aql va axloqiy normalar;
  15. dono maqollarimiz;
  16. milliy an’analarimiz;
  17. diniy qadriyatlarimiz;
  18. xalqimiz ong-tafakkuri;
  19. millatimiz mentaliteti,
  20. an’anaviy falsafasi;
  21. o‘zbek xalqining ilg‘or qadriyatlari;
  22. ulug‘larimiz hikmatlari;
  23. dono xalqimiz dunyoqarashi;
  24. musulmonchiligimiz ko‘rsatmalari

 

a s o s    v a    n ye g i z l a r i d a

 

  • ulug‘ ajdodlarimizdan davom etib kelayotgan duru gavhar rivoyatlari  va  noyob  hikmatlari,
  • buyuk  ota-bobolarimizdan  eshitib kelayotgan tillo bilan teng pand-nasihatlari  va betakror hikoyalari,
  • mehribon  ota-onalarimizdan  o‘rganib  kelayotgan gavhar o‘gitlari va  mislsiz  so‘zlari,
  • elimiz  tanigan va xalqimiz tan olgan ustozlarimizdan ta’lim olib kelayotgan zar tushunchalari va bebaho ilmlari,
  • jannatmakon  yurtimiz – muqaddas  Vatanimiz  ta’lim  maskanlarida  taralayotgan  durdan  a’lo fanlar va beqiyos bilimlar,
  • zamonaviy olimlarning bilimlari, turli soha mutaxassislarining  ajoyib  kashfiyotlari,
  • bugungi  kunda  va doim  kerak bo‘ladigan  hayotiy  masalalar, dolzarb  mavzular,  qiziqarli  ma’lumotlar  hamda xalqimiz orasida  e’tirof etilgan mezonlar
  •  
  •  

 

Bu ro‘yxatni yana ko‘plab davom ettirish mumkin... Biroq fikrimizni muxtasar qilgan holda Allohdan O‘zbekiston xalqining bunday fazilatlari yanada ko‘payishini, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimizga sihat-salomatlik, oilalarimizga baxt-saodat so‘rab qolamiz. 

 

Alloh taboraka va taolo har bir xonadonga sog‘lik-salomatlik, tinchlik-xotirjamlik, ilohiy fayz-baraka, ko‘pdan-ko‘p yaxshiliklar ato etsin!

Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun, muborak dinimiz kamoloti hamda masjidu-madrasalarimizni obodligi uchun muhtaram Yurtboshimizning dono rahbarliklari ostida, hukumatimiz tomonidan oqilona olib borilayotgan xayrli, savobli ishlarni amalga oshirish maqsadida viloyatlarimiz rahbarlari hamda shahar va tuman rahbarlarining boshchiliklaridagi mehnatkash xalqimiz olib borayotgan barcha xayrli, yaxshi, savobli ishlarda Alloh taolo O‘zi madadkor bo‘lsin! Turmushimiz obod, xirmonlarimiz mo‘l, oilalarimiz mustahkam, bolalarimiz har tomonlama sog‘lom, ma’naviyatimiz yuksak bo‘lsin!

Mehribon Parvardigorimiz dono xalqimizni doimo turli xil o‘rinlarda har xil shakllarda qilayotgan yaxshi, xayrli, chiroyli, savobli ishlarini O‘z dargohi ilohiysida qabul aylasin! Iloho xalqimizga tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, oilalarimizga fayzu ilohiy, baxt-saodat, to‘kin-sochin dasturxonlar nasib qilsin! Mehribon Parvardigorimiz O‘zi – eshitib turuvchi, ko‘rib turuvchi va bilib turuvchi Zot! Hammalarimizning dillarimizdagi niyatlarimizni, qalbimizdagi orzularimizni va barcha hojatlarimizni o‘ylaganimizdan ham afzali-ziyodasi bilan ravo qilsin!

Iloho dehqonchiliklarimizga va kasb-korlarimizga xayr-baraka berib, ishlarimizda ko‘pdan-ko‘p omadlar, muvaffaqiyatlar va behisob xursandchiliklar ato etib, ikki dunyoda ham azizu mukarram aylasin!

 

         Ibrohimjon domla INOMOV

 

 

 

Maqolalar