Sayt test holatida ishlamoqda!
21 Avgust, 2026   |   8 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:12
Quyosh
05:38
Peshin
12:26
Asr
17:14
Shom
19:18
Xufton
20:39
Bismillah
21 Avgust, 2026, 8 Rabi`ul avval, 1448

2. BAQARA SURASI, 158 OYaT

03.10.2020   11597   4 min.
2. BAQARA SURASI, 158 OYaT

۞إِنَّ ٱلصَّفَا وَٱلۡمَرۡوَةَ مِن شَعَآئِرِ ٱللَّهِۖ فَمَنۡ حَجَّ ٱلۡبَيۡتَ أَوِ ٱعۡتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِ أَن يَطَّوَّفَ بِهِمَاۚ وَمَن تَطَوَّعَ خَيۡرٗا فَإِنَّ ٱللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ١٥٨

158. SafovaMarvahaqiqatanAllohningnishonlaridandir. KimBaytnihajyokiumraqilsa, ikkisiorasidaborib-kelishigunohemas. Vakimixlosilayaxshilikqilsa, Allohalbattataqdirlovchivabiluvchidir.

Safo va Marva Makkadagi ikki tog' bo'lib, Ibrohim alayhissalom zamonlaridan beri haj qiluvchilar ularda ham sa'y qilishar edi. So'ngra arab mushriklari bu tog'larga ikki but qo'yib, ularga sig'ina boshlashdi. Islom dini bilan sharaflangan sahobalar shirkdan tavba qilishgani uchun Safo va Marva tavofidan ham chekinishdi. Shunda nozil bo'lgan Allohning hukmiga ko'ra, ular orasida borib kelish (sa'y qilish)ning gunohi yo'q, balki bu haj amallaridandir. Safo va Marva orasida sa'y qilish ham musulmonlarga juda muhim ramzlardandir.

Ibrohim alayhissalom xotinlari Hojar onamiz va emizikli o'g'illari Ismoilni shu ikki tog' oralig'ida qoldirib ketadilar. Hojar onamiz: "Bizni tashlab qayoqqa ketyapsiz?" deb so'raydi. Ibrohim alayhissalom bu savolga javob bermadilar, chunki qilayotgan ishlarining hikmatini bilmas edilar. Faqat Alloh taoloning amrini bajarar edilar, xolos. Qayta-qayta so'rab javob ololmagan Hojar onamiz: "Bunga sizni Alloh buyurdimi?" deb so'radi. Tasdiq javobini olgach, "Unday bo'lsa bizni Alloh o'z holimizga tashlab qo'ymaydi", dedi va Unga tavakkul qildi. Hojar ham erlari kabi chin mo'mina edi, lekin go'dagi chanqaganini ko'rib, suv izlashga tushdi hamda Safo va Marva orasida etti marta uyoq-buyoqqa borib-keldilar. Nihoyat Alloh ona-bolaga Zamzam bulog'ini oqizib berdi. Shunga ko'ra hojilar ham haj paytida Allohga bo'lgan itoat va muhabbat ramzi sifatida Safo va Marva orasida etti martadan sa'y (yurish) qilishadi.

Hishom ibn Urvaning otalari bunday degan: "Men yosh bola bo'laturib, Nabiy alayhissalomning zavjalari Oisha roziyallohu anhoga: "Alloh taoloning: "Safo va Marva haqiqatan Allohning nishonlaridandir. Kim Baytni haj yoki umra qilsa, ikkisi orasida borib-kelishi gunoh emas. Va kim ixlos ila yaxshilik qilsa, Alloh albatta taqdirlovchi va biluvchidir" degan oyati haqida nima deysiz? Men Safo va Marvani sa'y (borib-kelish) qilmagan odam gunohkor bo'lmaydi, deb hisoblayman", dedim. Oisha onamiz: "Aslo unday emas, agar bu oyatning tafsiri sen aytganday bo'lsa, unda Safo va Marvani sa'y qilmasa ham gunohkor bo'lmas ekan-da?! Ammo bu oyat ansorlar xususida nozil bo'lgan, ular (musulmon bo'lmaslaridan oldin) Manot degan butni ulug'lashar edi. Shu boisdan ular Safo va Marvani sa'y qilishga botinishmas edi. Islom joriy etilib, musulmon bo'lganlaridan so'ng janob Rasulullohga shu haqda savol berishdi. shunda Alloh taolo yuqoridagi oyati karimani nozil qildi", dedilar" (Buxoriy rivoyati). Osim ibn Sulaymon rivoyat qiladi: "Men Anas ibn Molikdan Safo va Marva haqida so'radim. Shunda u: "Bu ikkisini sa'y qilishni johiliyat davridan qolgan odat, deb hisoblab yurardik. Islom joriy bo'lgach, ularni sa'y qilmay qo'ydik. Shunda Alloh taolo Baqara surasining ushbu oyatini nozil qildi", dedi" (Buxoriy rivoyati).

Tafsiri irfon
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Pol Kapur: «Bu yerda tarixni nafaqat ko‘rasiz, balki uni his qilasiz»

12.08.2026   34255   3 min.
Pol Kapur: «Bu yerda tarixni nafaqat ko‘rasiz, balki uni his qilasiz»

AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.

Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.

Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.

Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:

«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».

Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.

Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari