Sayt test holatida ishlamoqda!
25 Avgust, 2026   |   12 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:17
Quyosh
05:42
Peshin
12:25
Asr
17:10
Shom
19:12
Xufton
20:32
Bismillah
25 Avgust, 2026, 12 Rabi`ul avval, 1448

2. BAQARA (sigir) SURASI, 91–93 OYATLAR

25.08.2020   6687   5 min.
2. BAQARA (sigir) SURASI, 91–93 OYATLAR

 

 

وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ ءَامِنُواْ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ نُؤۡمِنُ بِمَآ أُنزِلَ عَلَيۡنَا وَيَكۡفُرُونَ بِمَا وَرَآءَهُۥ وَهُوَ ٱلۡحَقُّ مُصَدِّقٗا لِّمَا مَعَهُمۡۗ قُلۡ فَلِمَ تَقۡتُلُونَ أَنۢبِيَآءَ ٱللَّهِ مِن قَبۡلُ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ٩١

91. Agar ularga: "Alloh tushirgan narsaga imon keltiringlar" deyilsa, "Biz o‘zimizga tushirilgan narsaga imon keltiramiz" deb, o‘z kitoblarini tasdiqlab kelgan Haq Kitobni inkor qilishadi. (Ey Muhammad): "Agar mo‘min bo‘lsanglar, nega oldin Allohning payg‘ambarlarini o‘ldirdinglar?" deng.

Islom ta’limotiga ko‘ra, Odam alayhissalomdan tortib oxirgi payg‘ambar Muhammad alayhissalomgacha bo‘lgan barcha payg‘ambarlar Islomga – yolg‘iz Allohga imon keltirishga da’vat qilishgan, qiyomat kuniga va unda har kim bu dunyodagi amaliga yarasha mukofot yoki jazo olishiga ishonishga chaqirishgan, insonlarning ikki dunyo saodatiga erishishlariga sabab bo‘ladigan shariat ahkomlarini bayon qilishgan. Chunki Islom kelajak, istiqbol risolati bo‘lgani kabi olis moziy risolati hamdir. U o‘z javharida, e’tiqodiy va axloqiy mohiyatida o‘tgan barcha payg‘ambarlar va nozil qilingan kitoblar risolatidir. Demak, barcha payg‘ambarlar Islom bilan kelishgan, tavhidga chaqirishgan. Bunga Qur’oni karimning ko‘pgina oyatlari dalolat qiladi. Islom mohiyatiga ko‘ra, Nuh alayhissalom zamonlaridan to payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalomgacha kelgan barcha payg‘ambarlarning risolatidir.

Ammo insoniyatning juda oz qismi ularga ergashgan. "Faqat qo‘limizdagi narsalarga yoki ota-bobolarimiz e’tiqodiga ishonamiz" deya Alloh taolo huzuridan kelgan vahiylarga quloq solishmadi, eng ayanchlisi, ularni inkor qilishgacha borishdi. Gumroh va so‘qir insonlar Allohning payg‘ambarlari da’vatiga quloq solishmadi, hatto ularni yolg‘onchiga chiqarishdi, o‘ldirishgacha borib yetishdi. Ana shunday sarkash, isyonkor, itoatsiz, noshukr qavmlar bu dunyoning o‘zidayoq turli baloyu-ofatlarga, falokatlarga uchrab, Yer yuzidan yo‘q qilib yuborildi. Qur’oni karimda zikri kelgan payg‘ambarlarning qissalarida ana shu qavmlarning fojiasi keltirilgan: "(Ey Muhammad), agar ular (ya’ni, Makka mushriklari) sizni yolg‘onchi qilsalar, ulardan ilgari Nuh qavmi, Od, Samud (qabilalari) ham (o‘zlariga yuborilgan payg‘ambarlarni) yolg‘onchi qilgandirlar. Ibrohimning qavmi (Ibrohimni), Lut qavmi (Lutni), Madyan aholisi (Shuaybni yolg‘onchi qilgandirlar). Muso ham yolg‘onchiga chiqarildi. Men esa kofir bo‘lgan kimsalarga muhlat berib qo‘yib, so‘ngra ularni (O‘z azobim bilan) ushladim. Bas, Mening inkorim qanday bo‘ldi?!" (Haj, 42-44). Darhaqiqat, payg‘ambarlar tarixiga nazar solsak, insonlar hamisha isyonda bo‘lgani, o‘zlariga da’vat va vahiy keltirgan Allohning elchilariga bo‘ysunishmagani uchun oxiri bu dunyoda cheksiz azob-kulfatlar, oxiratda esa alamli jahannam qiynoqlari kutayotganidan ogohlantirilgan.

۞وَلَقَدۡ جَآءَكُم مُّوسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ ثُمَّ ٱتَّخَذۡتُمُ ٱلۡعِجۡلَ مِنۢ بَعۡدِهِۦ وَأَنتُمۡ ظَٰلِمُونَ٩٢

92. Va Muso sizlarga ochiq hujjat keltirdi, sizlar esa u yo‘qligida zolimlardan bo‘lib buzoqqa sig‘indingizlar.

Alloh taolo Muso alayhissalomni Bani Isroilga payg‘ambar qilib yuborgandi. Muso alayhissalomning nomi Qur’oni karimda yuz martadan ko‘p takrorlanib kelgan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga qavm tomonidan jabr-zulm kuchayib ketganda u zot: “Alloh birodarim Musoga rahm qilsin. U mendan ko‘ra qattiqroq ozorlarga uchrasa-da, lekin bunga sabr qildi”, deganlar. Muso alayhissalom yashagan davrda Ramses Ikkinchi degan zolim va qattiqqo‘l fir’avn (hukmdor) davlatni boshqargan edi. Alloh taolo payg‘ambari Musoning imonsiz Fir’avnga qarshi e’tiqodiy kurash olib borishi uchun uni turli mo‘jizalar bilan qo‘lladi. Muso alayhissalom ko‘rsatgan hassaning ilonga aylanishi, qo‘llarining oppoq bo‘lishi, dengizning ikkiga bo‘linishi, Tavrotning tushirilishi kabi ochiq-oydin dalil-hujjatlarni ko‘rib turib ham Bani Isroil darrov to‘g‘ri yo‘ldan chalg‘idi va Muso alayhissalom Tur tog‘iga Alloh taolo bilan roz aytishga ketganida bir kohin yasagan oltin buzoqqa sig‘ina boshladi.

وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَكُمۡ وَرَفَعۡنَا فَوۡقَكُمُ ٱلطُّورَ خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةٖ وَٱسۡمَعُواْۖ قَالُواْ سَمِعۡنَا وَعَصَيۡنَا وَأُشۡرِبُواْ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡعِجۡلَ بِكُفۡرِهِمۡۚ قُلۡ بِئۡسَمَا يَأۡمُرُكُم بِهِۦٓ إِيمَٰنُكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ٩٣

93. Sizlardan ahd olib, tepangizga Tur tog‘ini ko‘tarib: "Biz sizlarga bergan Kitobni mahkam tutinglar va eshitinglar" deganimizni eslanglar. Ular: "Eshitdik, ammo itoat qilmadik", deyishdi. Kufrlari sababidan qalblariga buzoq muhabbatini soldik. (Ey Muhammad), ayting: "Agar mo‘min bo‘lsanglar, "imon"laringiz buyurgan narsa bunchalik yomon-a!".

Isroil avlodlari payg‘ambar Muso alayhissalomning Tur tog‘iga borib Parvardigori bilan rozlashganidan keyin olib kelgan da’vatlarini ham inkor qila boshladi. Shunda Alloh taolo mushrik qavmni jazolash uchun ular qalbiga buzoqqa sig‘inish muhabbatini solib qo‘ydi. Muso alayhissalom Somiriy yasagan buzoqni olovda yondirib, kulini dengizga sochib yubordilar. Kim buzoqqa sig‘ingan bo‘lsa, rangi sarg‘ayib ketaverdi. Isroil avlodlarining imonlilaridan buzoqqa sig‘inuvchilar alohida ajralib qolishdi. Ularga jazoni yolg‘iz Allohdan kutishar edi. Ya’ni, Bani Isroil tashida itoat qilganini aytsa ham, qalbida buni inkor qilar edi. Shuning uchun Muhammad alayhissalomga ularning bu imonlari yomonligini aytish buyurilmoqda.

Tafsiri irfon
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Kamerada nafaqat tarix, balki Buxoroning bugungi qiyofasi ham aks etmoqda

25.08.2026   13367   5 min.
Kamerada nafaqat tarix, balki Buxoroning bugungi qiyofasi ham aks etmoqda

Ba’zi shaharlarni kitobdan o‘qib tanimaysiz — ularni ko‘rish, his qilish, ko‘hna devorlariga boqish, tor ko‘chalaridagi tarix nafasini tuyish kerak. Buxoro dunyodagi ana shunday betakror, g‘aroyib shaharlardan biri hisoblanadi.

Ming yillik tarix, noyob me’moriy obidalar, qadimiy hunarmandchilik va boy madaniy meros uyg‘unlashgan Buxoro bugun nafaqat sayyohlarni o‘ziga chorlamoqda, balki zamonaviy media imkoniyatlari orqali dunyo auditoriyasiga yanada keng tanitilmoqda.

Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda turizmni iqtisodiyotning strategik yo‘nalishlaridan biriga aylantirish, O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosini jahonga keng targ‘ib qilish, xorijiy sayyohlar oqimini ko‘paytirish va hududlarning turistik salohiyatidan samarali foydalanish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda.

Ana shu ezgu maqsadlarning mantiqiy davomi sifatida O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi ko‘magida Malayziyaning “Universiti Teknologi MARA” oliy ta’lim muassasasi San’at, dizayn va media fakultetining talaba hamda o‘qituvchilaridan iborat 18 kishilik ijodiy guruh Buxoro viloyatida bo‘ldi, xabar bermoqda O‘zA.

Malayziyalik ijodkorlarning Buxoroga tashrifi oddiy turistik safardan ko‘ra kengroq mazmun kasb etdi. Ularning asosiy maqsadi — Buxoroning boy tarixiy-madaniy merosi, qadimiy obidalari, betakror me’moriy muhiti va turistik salohiyatini zamonaviy media platformalar orqali xalqaro auditoriyaga yetkazishdan iborat bo‘ldi.

Ijodiy guruh vakillari shaharning har bir manzilidan o‘ziga xos syujet izladi. Ular uchun asrlar silsilasida qad rostlagan obidalar shunchaki tarixiy yodgorlik emas, balki zamonaviy avlodga so‘zlab berilishi lozim bo‘lgan ulkan tarixiy hikoyaga aylandi.

Malayziyalik yosh fotograf va dizaynerlar Ark qo‘rg‘oni, Labi Hovuz ansambli, Poyi Kalon majmuasi, qadimiy savdo toqlari, Ismoil Somoniy maqbarasi, Chashmai Ayub kabi ko‘p asrlik tarixdan darak beruvchi maskanlarda tasvirga olish ishlarini olib bordi.

Shuningdek, ijodkorlar Buxoroning an’anaviy hunarmandchilik markazlariga tashrif buyurib, ustalarning mehnati, milliy san’at namunalari, qadimiy kasblarning avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan jarayonlarini ham obyektiv orqali muhrlashdi.

Bugun axborot makoni jadal o‘zgarayotgan bir paytda biror mamlakat yoki shahar haqida tasavvur uyg‘otishning eng ta’sirchan vositalaridan biri — sifatli vizual kontent. Shu ma’noda, tashrif davomida tayyorlangan foto va videomateriallar “storytelling” — voqeani ta’sirchan hikoya qilish uslubida yaratilgani bilan ahamiyatlidir. Zero, bir suratda Buxoroning ko‘hna gumbazi, yana bir kadrda hunarmandning mohir qo‘llari, boshqa bir lavhada esa qadimiy ko‘chalardagi hayot aks etishi mumkin. Bu tasvirlar orqali Buxoro haqidagi ma’lumot oddiy matndan ko‘ra, ta’sirchanroq tarzda millionlab insonlarga yetib borishi mumkin.

Ijodkorlar tomonidan yaratilgan kontentlar ijtimoiy tarmoqlari hamda YouTube platformasi orqali namoyish etilishi rejalashtirilgan. Bu esa Buxoroning turistik salohiyatini, avvalo, Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari auditoriyasiga keng targ‘ib qilish uchun muhim imkoniyatdir.

Bunday xalqaro ijodiy tashriflar Buxoroning turistik brendini yanada kuchaytirish, xorijiy auditoriyada shahar haqida yangi va jozibador tasavvur uyg‘otishga xizmat qiladi.

Eng muhimi, bu jarayonda Buxoro tarixi muzeylarda qolib ketmayapti. U zamonaviy texnologiyalar, ijtimoiy tarmoqlar va ijodkorlar nigohida yangi avlodga yetkazilmoqda.

Buxoroning qadimiy ko‘chalarida olingan har bir kadr, hunarmand qo‘lidan chiqqan har bir buyum, obidalar bag‘rida aks etgan har bir lavha dunyoning turli burchaklaridagi insonlarni “Bu qanday shahar?”, “Uning tarixi qanday?”, “Men ham bu joyni ko‘rishni istayman” degan qiziqishga chorlashi mumkin. Bu esa turizm targ‘ibotining eng ta’sirchan ko‘rinishlaridan biridir.

Malayziyalik talaba va ustozlarning Buxoroga tashrifi yana bir muhim jihati bilan ahamiyatli. Turli madaniyat va ta’lim maktablariga mansub yosh ijodkorlar Buxoro misolida Sharq va Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyatlari o‘rtasida yangi ijodiy ko‘prik yaratdi. Bu nafaqat turizm, balki madaniy diplomatiya, ta’lim va ijodiy hamkorlik uchun ham yangi imkoniyatlarni ochadi.

Bugun Buxoroning ko‘hna obidalariga qarayotgan malayziyalik yosh fotografning kamerasida nafaqat tarix, balki O‘zbekistonning zamonaviy qiyofasi ham aks etmoqda. Ertaga ushbu tasvirlarni ko‘rgan minglab yoshlar Buxoroni o‘zlari uchun yangi, qiziqarli va albatta borib ko‘rishga arziydigan manzil sifatida kashf etishlari mumkin. Shu bois, bu tashrifni bir necha kunlik ijodiy safar emas, balki Buxorodan dunyoga yo‘l olgan ulkan vizual hikoyaning boshlanishi, deyish mumkin. Zero, tarixni asrash — uni kelajak avlodga yetkazishdir. Turizmni rivojlantirish esa ana shu tarixni dunyoga tanitish bilan chambarchas bog‘liq.

O‘tmishda Buxoro karvonlar yo‘li orqali dunyo bilan bog‘langan edi. Bugun esa uning tarixi kameralar, ijtimoiy tarmoqlar va raqamli platformalar orqali butun dunyoga tarqalmoqda. Eng muhimi, bu jarayon davlatimiz rahbari tashabbuslari asosida yurtimizning turistik salohiyatini jahonga keng targ‘ib etish, O‘zbekistonni yanada jozibador va raqobatbardosh turistik maskan sifatida namoyon etish yo‘lidagi ezgu ishlarga munosib hissa bo‘lib qo‘shiladi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari