Sayt test holatida ishlamoqda!
21 Noyabr, 2026   |   11 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:55
Quyosh
07:13
Peshin
12:14
Asr
15:18
Shom
17:02
Xufton
18:18
Bismillah
21 Noyabr, 2026, 11 Jumadul soni, 1448

Sizni qanday aldashayapti?

11.04.2024   3881   3 min.
Sizni qanday aldashayapti?

Ahli sunnat val jamoaning asosi bo'lgan asha'riy va moturidiylikni salaflar e'tiqodiga zid deb isbotlamoqchi bo'lgan shaxslardan biri quyidagicha tahlilni qilib beribdi. Uning fikri qalin qora harflarda ifodalangan:

1) Salaflar Jahmiya degan toifaning e'tiqodiy masalalariga raddiya bergan va ularni adashgan (ba'zi hollarda kofir) deb bilgan.

2) Kim e'tiqodiy masalalarda jahmiya toifasiga o'xshasa, demak salaflarga xilof qilgan bo'ladi.

Bu erda mantiqiy xulosa qilayapti. Shu o'rinday aytish kerakki, mantiqni zalolat deganlar odatda mana shunaqa paytlarda mantiqdan foydalanib qoladi. Shunga qaramay shu ergacha, mantiqan to'g'ri fikrni bildirayapti. Kimda jahmiyanin salaflar raddiya bergan e'tiqodiy qarashlari topilsa, demak u salafga xilof qilgan bo'ladi. To'g'rimi? To'g'ri! Endi, taxlilning davomini qarang...

3) Jahmiylar ham ash'ariy va moturidiylar ham kalom ilmi bilan shug'ullangan.

To'g'rimi? Nisbatan to'g'ri. Nisbatanligi shundaki, jahimiyalar kalom, ya'ni aqida ilmida g'uluvga ketib, salaflar fahmiga zid narsalarni aytganlar, ash'ariy va moturidiylar esa, kalom ilmini o'zlashtirib, o'sha ilm orqali salaflar e'tiqodini himoya qilib asoslab berganlar. Tashqaridan qarasangiz, ikkisi ham bir ilm bilan shug'ullanayapti, ammo birisi salaflarga zid e'tiqodda, ikkinchisi salaflar e'tiqodida. Endi yakunlovchi mantiqiy xulosaga qarang:

4) Demak, ash'ariy va moturidiylar salaflar e'tiqodida bo'lmagan.

Ana xalos. Barakatopkur, kalom ilmi e'tiqod emas, bu huddi mantiq, fizika, geografiya, tibbiyot kabi ilmlardan biri. E'tiqod esa shu yo'nalishda chiqarilgan aqidaviy xulosa.

Agar Darvin biologiya bilan shug'ullanib, evolyutsiya nazariyasini o'ylab topgan bo'lsa-yu, ateistlar shu orqali ota-bobomiz maymun degan bo'lsa, musulmonlar ham biologiya bilan shug'ullansa, ateistga o'xshab qoladimi? Yo'q, axir musulmonlar biologiya bilan shug'ullanib, undan Allohning oyat belgilarini topadi-ku!

Jahmiylar mantiq bilan shug'ullangan bo'lsa, bu taxlilni qilgan odam ham "demak, demak" deb mantiqdan foydalanayapti, demak o'zining "mantig'iga" ko'ra o'zi ham jahmiylar e'tiqodida bo'lib qolyapti-ku
Ash'ariy va moturidiylar kalom ilmi bilan shug'ullanganmi? Ha shug'ullangan. Nimaga? Jahmiyalarga raddiya berish uchun. Unda qanday aqidaviy xulosa chiqarishgan? Jahmiyaga raddiya berib, salafi solihlar fahmi va naqlni isbotlashgan.

Mana shuning uchun mantiqni bilmagan mantiqiy xulosa qilmasligi kerak. Ilmdan xabari yo'q, kalom ilmi nima, e'tiqod nima, anglamaydigan odam, odamlarga e'tiqoddan dars bermaslik kerak. Mana shunday "mantiq"qa taqlid qilgan ilmsizlar esa, ahli sunnat val jamoaning asosi bo'lgan ash'ariy va moturidiylarni birgina odamning mantiqsiz xulosasi bilan jahmiyalarga o'xshatib yuribdi.

 

@AhliSunnaValJamoaUz 

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Xalqaro anjuman ishtirokchilari Hakim Termiziy maqbarasini ziyorat qildilar

20.11.2026   31540   1 min.
Xalqaro anjuman ishtirokchilari Hakim Termiziy maqbarasini ziyorat qildilar

Bugun, 20 noyabr kuni Termiz shahrida o‘tkazilgan «Hakim Termiziy ilmiy-ma’naviy merosining bugungi kundagi ahamiyati» mavzusidagi xalqaro konferensiya ishtirokchilari buyuk mutafakkir majmuasida bo‘ldilar.

Xorijiy davlatlardan tashrif buyurgan muftiylar, taniqli ulamo va islomshunos olimlar hamda mahalliy soha vakillari muqaddas qadamjoda Qur’oni karim tilovat qilib, ulug‘ muhaddis va mutasavvif haqlariga duoi fotiha o‘qidilar. Butun dunyoda tinchlik-osoyishtalik barqaror bo‘lishi, yurtimiz yanada obodlashib, ajdodlarga munosib avlodlar yetishib chiqishini so‘rab xayrli duolar qilindi.

Mehmonlar mahobatli maqbara, serfayz hovli hamda majmuada amalga oshirilgan keng ko‘lamli bunyodkorlik ishlari bilan yaqindan tanishdilar.

Ular O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohadagi islohotlar va allomalar merosiga ko‘rsatilayotgan yuksak ehtiromga yuqori baho berdilar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari