Sayt test holatida ishlamoqda!
21 Noyabr, 2026   |   11 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:55
Quyosh
07:13
Peshin
12:14
Asr
15:18
Shom
17:02
Xufton
18:18
Bismillah
21 Noyabr, 2026, 11 Jumadul soni, 1448

Olim tarbiyalagan onalar (1 qism)

17.04.2024   2271   4 min.
Olim tarbiyalagan onalar (1 qism)

Har qanday insonning hayotidagi eng muhim va ta'sirli odami bu – uning onasi sanaladi. Kimda kim hayotda qandaydir biror yutuqqa yoki muvaffaqiyatga erishgan bo'lsa uning ortida ona turadi.

Mashhur tobeinlar Robi'a ar-Ray Islom olamining yirik olimlaridan edi. Uning otasi Farrux jangchi va mohir chavandoz, buyuk sahoba Robi'a ibn Ziyod Horisiy roziyallohu anhuning yordamchisi edi. Janglarda unga hamrohlik qilardi. Urushlar nihoyasiga etgach Robi'a ibn Ziyod Horisiy roziyallohu anhu Farruxni ozod qilib yuboradi. Farrux Madina shahriga kelib, oila quradi. Yosh oila tinch va baxtli hayot kechira boshlaydi.

Orada kunlar o'tadi. Farrux yana urushga chaqiriladi. U ko'zi yorishi arafasida turgan ayoliga bir necha ming dirhamni qoldirib ketadi.

Ozgina muddatdan keyin farzand dunyoga keladi. Onasi uni oq, yuvib, oq taraydi, o'zi emay, ediradi, ta'lim va tarbiya beradi. Farzandi hali yosh bo'lishiga qaramay uni turli ustozlarning huzuriga olib boradi. Natijada, farzandi Qur'oni karimni va bir qancha hadislarni to'liq yod oladi.

Oradan ancha yillar o'tadi. Farzand otasini juda intiqlik bilan kutardi. Otasi haqida hech qanday xabar yo'q edi. Ammo kunlarning birida bir to'da askarlar jangdan qaytishadi, lekin Farrux ularning orasida ko'rinmasdi.

Qattiq qayg'uga botgan Ona farzandining ilm bo'lishi uchun yana harakat qilishda davom etadi. Ona tunlari tahajjudda farzandining haqqiga duo qilardi, kunduzi esa o'g'lini darsga olib borardi. Yon-atrofdagilar unga achinib, “o'zingga ham rahming kelsin” desalar, u: “ustozlarimiz sen ilmga boringni bermaguningcha ilm senga bir bo'lagini ham bermaydi deb aytishardi” derdi.

Soatlar ortidan kunlar, oylar ketidan yillar o'tdi. Ona butun umrini farzandining kamoli uchun bag'shida qilgan Robi'a ar-Ray etuk olim bo'lib etishdi. U Madina masjidida dars berardi. Yoshu keksa odamlar uning atrofini o'rab olib, aytgan har bir so'zini diqqat bilan tinglashardi.

Ha, kim Islom olamiga Robi'a ar-Ray kabi mashhur muhaddis va faqihni etkazib berdi? Uning Onasi... Ona turmush o'rtog'i qoldirgan dirhamlarni dunyoning o'tkinchi matohlariga emas, balki farzandi olim bo'lishi uchun sarfladi.

Imom Muhammad ibn Idris Shofe'iy rahimahulloh otasi vafot etganida hali yo'rgakdagi chaqaloq edi. Kim uni butun dunyoga mashhur Imom Shofe'iy bo'lib etishiga hissa qo'shdi? Ha, uning Onasi...

Imom Shofe'iy onasining moliyaviy holati juda og'ir edi. Lekin onasi nihoyatda oqila va taqvodor edi. Dilbandi ilm olishi uchun o'z yurtini tashlab Makkaga ko'chib o'tadi. Farzandiga dastlab Qur'oni karimni, so'ngra hadislarni yodlatdi. Keyin chiroyli nutq qilishni o'rganishi uchun badaviy arablarga yubordi. Ular bilan 4 yil birga bo'ldi.

Onasi farzandining ilmli bo'lishi uchun tunu-kun harakat qilardi. O'g'lini Imom Molikning huzuriga olib bordi. Imom Shofe'iy Imom Molikdan hadislar eshitdi, uning “Muvatto” asarini yodlab oldi.

Onasining tarbiyasi sababli Imom Shofe'iy buyuk olimlardan biri bo'lib etishdi.

Ha, aziz opa-singillar sizning butun avlodni tarbiyalashdagi o'rningiz va xizmatingiz juda katta.

Davomi bor....

Davron NURMUHAMMAD

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Xalqaro anjuman ishtirokchilari Hakim Termiziy maqbarasini ziyorat qildilar

20.11.2026   21075   1 min.
Xalqaro anjuman ishtirokchilari Hakim Termiziy maqbarasini ziyorat qildilar

Bugun, 20 noyabr kuni Termiz shahrida o‘tkazilgan «Hakim Termiziy ilmiy-ma’naviy merosining bugungi kundagi ahamiyati» mavzusidagi xalqaro konferensiya ishtirokchilari buyuk mutafakkir majmuasida bo‘ldilar.

Xorijiy davlatlardan tashrif buyurgan muftiylar, taniqli ulamo va islomshunos olimlar hamda mahalliy soha vakillari muqaddas qadamjoda Qur’oni karim tilovat qilib, ulug‘ muhaddis va mutasavvif haqlariga duoi fotiha o‘qidilar. Butun dunyoda tinchlik-osoyishtalik barqaror bo‘lishi, yurtimiz yanada obodlashib, ajdodlarga munosib avlodlar yetishib chiqishini so‘rab xayrli duolar qilindi.

Mehmonlar mahobatli maqbara, serfayz hovli hamda majmuada amalga oshirilgan keng ko‘lamli bunyodkorlik ishlari bilan yaqindan tanishdilar.

Ular O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohadagi islohotlar va allomalar merosiga ko‘rsatilayotgan yuksak ehtiromga yuqori baho berdilar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari