Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Avgust, 2026   |   13 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:18
Quyosh
05:43
Peshin
12:25
Asr
17:09
Shom
19:10
Xufton
20:30
Bismillah
26 Avgust, 2026, 13 Rabi`ul avval, 1448

Tinchlik va osoyishtalik – oliy ne'mat

04.06.2024   3338   4 min.
Tinchlik va osoyishtalik – oliy ne'mat

Insonning oilasi tinch, yashab turgan manzil-makoni osoyishta ekan unga oilaning ravnaqi, farzandlarining ta'lim-tarbiyasi, kelajagi va istiqboliga olib boruvchi barcha omillarga muyassar bo'lajak. Bundan tashqari jamiyatda hayot kechirayotgan odamlarning o'zaro bir-birlariga bo'lgan ishonch va sadoqatlari, mexr-muruvvatlarining samimiy bo'lishi asosan xotirjam bo'lishlikka bog'liqdir. Shu ma'noda Payg'ambarimiz (sollallohu alayxi va sallam) hadislarining birida tinchlik xotirjamlik eng katta ne'mat ekanligini ta'kidlab: "Ikki ne'mat borki, ko'pchilik insonlar uning qadriga etmaydilar, u-xotirjamlik va sihat-salomatlikdir"-deganlar. Demak insonlar uchun xavodek zarur sihat-salomatlik va tinchlik-osoyishtalik ne'matlarning qadr-qimmatiga o'ta ahamiyat berish kerak ekanligini xadisi sharifda ta'kidlanmokda.

Ammo, besh panja bir bo'lmaganday, odamlarning ba'zilari qalb xastaligiga uchrab, Yurtimiz ravnaqini ko'ra olmaslik illatiga chalinganlarni borligi kishining afsuslantiradi. Ular xar xil ko'rinishda bo'lishi, xususan diniy okimlarga mansub bo'lishi kishini xavotirga soladi. Vaxolangki, Alloh taolo o'zining kalomida, "Oli Imron" surasining 103-oyatida "(Ey musulmonlar), Allohning arqoniga (diniga) bog'laningiz va bo'linmangiz!" deb xitob qiladi. Demak, barcha mo'min-musulmonlar sof aqida va e'tiqodga ishonib bizlargacha joriy bo'lib kelgan to'g'ri yo'ldan adashmasligimizni ta'kidlamoqda.

Zero, dinda adashish, noto'g'ri aqidalarga ergashish mukaddas dinimizni   ko'rsatmalarini   inkor  qilishlik  bo'lib, natijada insonning o'ziga va o'zgalarga zulm qilishligiga sabab bo'ladi. Oli Imron surasi, 108-oyatda "Alloh olamda hech qanday zulmni bo'lishini xohlamaydi" –deyilgan.

Yuqoridagi ilohiy dalillardan zulm va yomonlik Alloh qaytargan va qilinishi mumkin bo'lmagan tuban amal ekani ko'rinib turibdi.

Haqiqatda islom dini xar qanday sharoitda ekstremistik xarakatlarning zulm keltiruvchi xarakatlarni amalga oshirishiga mutlako qarshi. Purma'no insonparvarlik ta'limotlari o'zida ifoda qilgan dinimiz bo'la turib afsuski, Alloh taoloni ulug' ne'mati bo'lmish tinchlikdan xamma ham barobar bahramand emas. Chunki dunyoni turli burchaklarida qon tukilishlar sodir bo'lmokda. Bu xunrezliklarni dunyo bo'ylab amalga oshirilishi terroristik kuchlarning mukaddas islom dini niqobi ostida sodir etishi sir emas.

Bunday buzg'unchilikdan Kur'oni karimda: "...Alloh bog'lanishga buyurgan narsalarni buzadigan va er yuzida buzg'inchilik kilib yuradigan kimsalar xam borki, ular uchun (Allohdan) la'nat bo'lur va ular uchun noxush diyor (jaxannam) bordir"- deb qaytarilgan. (Ra'd surasi, 25 oyat)

Achinarli tomoni shundaki, ular dinni niqob kilib olgan, uning mohiyatini o'z manfaatlari yo'lida buzib talqin qilayotgan jinoyatchi, qallob, adovat va nizo urug'ini sochayotgan kimsalarning buyruqlarini ijro qilayotganlarini o'zlari xam bilmaydilar. Alloh bo'linmanglar desa, nega musulmonlar bo'linib ketyapti degan tashvishli savol ma'rifatli musulmon kishisida paydo bo'lishi tabiiydir. Shundan kelib chikib xar bir mo'min musulmon kishi bo'linish yomonligini anglab etishi lozim. Zero, bo'linmaslik ahli sunna val jamoa yo'lini tanlash va unga ergashish imon amridir. Ma'lumki, keyingi davrda, paydo bo'layotgan Islom nomi bilan bog'liqligi aytiladigan, lekin aslida musulmonlarning oralariga tafriqa soladigan toifalar bizning yurtimizga begonadir. 

Hozirgi kunda yurtimizga uzoq va yaqin ayrim mamlakatlarda bo'layotgan notinchliklarni qoralaymiz, tez kunlarda tinchlik xotirjamlik va ofiyat ne'matidan baxramand bo'lishliklarini Allox taolodan so'raymiz. 

Yurtimizdagi omonlik va ofiyat ne'matlari bardavom bo'lsin.  

Abdumalik Jo'rayev,
Uychi tumani “Hudoyberdi eshon” jome
masjidi imom-noibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Jannatning misoli

26.08.2026   816   3 min.
Jannatning misoli

“Taqvodorlarga va’da qilingan jannatning misoli shuki, uning ostidan anhorlar oqadi, mevalari va soyalari doimiydir. Shu taqvo qilganlarning oqibatidir. Kofirlarning oqibati esa do‘zaxdir” (Ra’d surasi, 35-oyat).


Bu oyat taqvodorlarga va’da qilingan jannatni sifatlab berish ma’nosida bo‘lishi mumkin. Oyat “taqvodorlarga va’da qilingan jannat kofirlarga va’da qilingan do‘zaxga o‘xshash bo‘ladimi?” degan ma’noda bo‘lishi ham mumkin. Ya’ni jannat bilan do‘zax bir­biriga o‘xshash emas.


Alloh taolo boshqa bir oyatda jannat haqida bunday marhamat qiladi: “Taqvodorlarga va’da qilingan jannatning misoli: ichida aynimagan suvli anhorlari, ta’mi o‘zgarmagan sutli anhorlari, ichuvchilar uchun lazzatbaxsh xamrli anhorlari, musaffo asalli anhorlari bor. Ular uchun unda barcha mevalar va Rabbilaridan mag‘firat bordir. Ular do‘zaxda mangu qoladigan, o‘ta qaynoq suv bilan sug‘orilib, ichaklari titilib ketadigan kimsa (kofirlar)ga o‘xsharmidi?” (Muhammad surasi, 15-oyat).


Alloh taolo bu oyatda bunday demoqda: “Sifati shunday doimiy ne’matlar ichra bo‘lgan kishilar mudom azoblanadigan, sifatlari ana unday bo‘lgan kimsalar kabi bo‘lurmi?” Ya’ni jannatiylar do‘zaxiylar kabi bo‘lmaydi. Shundan oldin kelgan oyat ham ushbu oyatga qiyos qilinadi.


Uning ostidan anhorlar oqadi, mevalari doimiydir”. Ya’ni jannatning mevalari doimiy bo‘lib, aslo tugab qolmaydi. Ular dunyo mevalari va uning ne’matlariga o‘xshamaydi. Dunyo mevalarining har qanday turi vaqti bilan tugab qoladi. Shuning uchun ham Alloh taolo oxirat jannatining mevalari va undagi jamiki ne’matlar uzluksiz, doimiy ekanini hamda kofirlarga oxiratning azobi ham bardavom ekanini xabar qildi.


Va soyalari…” Alloh taolo jannatning soyasi ham uzluksiz ekani, unda botishi bilan soyasi ham yo‘qoladigan quyosh bo‘lmasligini bayon etib, undagi barcha ne’matlarning davomiyligi va manfaatli bo‘lishini bildirdi. Soyada manfaat bor, lekin zarar yo‘q, quyoshda esa foyda bilan birga zarar ham bordir. Xuddi shunday, dunyo hayotida barcha narsalarda foydali taraflari bilan birga zararli jihatlar ham bo‘ladi. U ne’matlar kelishi vaqti bilan to‘xtab, zavol topadi. Alloh taolo oxiratdagi soya, jannatdagi barcha ne’matlar zararsiz, uzluksiz, boqiy bo‘lishini va ular dunyodagi soyaga va ne’matlarga o‘xshamasligini xabar qildi.


Shu taqvo qilganlarning oqibatidir. Kofirlarning oqibati esa do‘zaxdir”. Ya’ni kofirlarning jazosi do‘zaxdir. Bu oyat ning zohirini e’tiborga oladigan bo‘lsak, go‘zal oqibat shirkdan saqlanganlarga bo‘lishi aytildi. Chunki Alloh taolo kofirlarning oqibati do‘zax ekanini zikr qildi. Ya’ni ular ning oqibati, jazosi do‘zaxdir. Jannat esa shirkdan saqlanganlarning mukofotidir.


Kofirlarning oqibati esa do‘zaxdir”. Ya’ni kofirlarning jazosi do‘zaxdir. Yoki ushbu iboraning ma’nosi: “Taqvo qilganlar ning oqibati jannatdir, kofirlarning oqibati esa do‘zaxdir”.


Mufassirlardan ba’zilari Alloh taoloning “Bu taqvo qilganlarning oqibatidir” oyatining ma’nosini bunday bayon qiladi: “Ularning amallari, yaxshiliklarining oqibati jannatdir. Alloh taoloning yagonaligiga kufr keltirgan kimsalar amallarining oqibati esa do‘zaxdir”.


Imom Abu Mansur MOTURIDIYning “Ta’vilotul Qur’on” asaridan

Abdulatif ALLOQULOV tarjima qildi.

“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 9-sonidan

http://hidoyatuz.taplink.ws

Ibratli hikoyalar