Bismillahir Rohmanir Rohiym
Zulhijja so'zi qanday ma'noni anglatadi?
“Haj egasi” degan ma'noni bildiradi.
Zulhijja oyi qanday oy?
Bu oy Alloh taolo urush, qon to'kishni harom qilgan (Zulhijja, Zulqa'da, Muharram, Rajab) to'rt oyning biri, hijriy-qamariy taqvimning oxirgi oyidir.
Zulhijja oyi qanday fazilatlarga ega?
Haj ibodati ado etiladigan, qurbonlik qilinadigan, Arafa va Qurbon hayiti nishonlanadigan oy. Bu oyda, ayniqsa uning dastlabki o'n kunida qilingan ibodatlar Alloh taolo uchun eng sevimli amallardan sanaladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Zulhijja oyining o'n kunidagi amaldan ko'ra afzalroq amal yo'qdir”, deganlar (Imom Ibn Hibbon rivoyati).
Bu oyda tutilgan ro'za ikki yillik gunohlarga kafforot bo'ladi
Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Arafa kunining ro'zasi o'zidan avvalgi bir yil va o'zidan keyingi bir yilning gunohlariga kafforat bo'lishini Allohdan umid qilaman”, deganlar (Imom Muslim rivoyati).
Zulhijja oyini Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qanday o'tkazardilar?
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Zulhijja oyining dastlabki to'qqiz kunida, Ashuro kunida va har oydan uch kunda – oyning avvalgi dushanbasi bilan ikki payshanbasida – ro'za tutardilar (Imom Ahmad rivoyati).
Nabiy sollallohu alayhi vasallam yanada ko'proq zikr qilardilar va: “...Bu kunlarda tahlil (Laa ilaha illalloh Muhammadur Rasululloh), takbir (Allohu akbar) va tahmid (Alhamdulillah) aytishni ko'paytiringlar!” derdilar (Imom Ahmad, Imom Bayhaqiy rivoyati).
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ushbu duoni ko'p aytardilar: “Laa ilaha illallohu vahdaxu laa shariyka lahu, lahul mulku va lahul hamdu va huva 'ala kulli shay'in qodiyr”(Imom Termiziy rivoyati).
Davron NURMUHAMMAD
18 may — Xalqaro muzeylar kuni munosabati bilan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida islom sivilizatsiyasi tarixi va muqaddas maskanlar bilan bog‘liq noyob artefaktlarning maxsus ko‘rgazma-taqdimoti bo‘lib o‘tdi.
Mazkur tadbir Markazning jahon islom merosini o‘rganish, asrab-avaylash va uni keng jamoatchilikka zamonaviy formatlarda namoyish etish borasida amalga oshirilayotgan ishlarining amaliy ifodasi bo‘ldi.
Ko‘rgazmaning eng muhim jihaatlaridan biri — Prezident Shavkat Mirziyoyev topshirig‘i asosida YEXHT va London politsiyasi hamkorligida o‘tkazilgan maxsus tadbirlar davomida aniqlanib, O‘zbekistonga olib kelingan noyob madaniy boyliklarning jurnalistlar va jamoatchilik vakillari ishtirokida tantanali ravishda ochilganidir.
Davlatimiz rahbarining tashabbusi va qo‘llab-quvvatlashi natijasida bugungi kungacha qariyb 2 mingga yaqin madaniy boyliklar yurtimizga qaytarilgan bo‘lib, Qurbon hayiti arafasida xalqimizga taqdim etilayotgan bu bebaho tuhfalar katta ma’naviy ahamiyat kasb etmoqda.
Ko‘rgazmada islom olamining eng muqaddas maskanlari bilan bog‘liq, yuksak qadriyatga ega bo‘lgan nodir yodgorliklar namoyish etilmoqda. Ularning markaziy eksponatlaridan biri — 1880 yilga mansub, muqaddas Ka’ba eshigining metall iplar bilan tikilgan tarixiy pardasi bo‘lmish “Burqa”dir.
Shuningdek, jamoatchilik e’tiboriga Ka’ba kisvasining bir qismi — “Xizom” hamda 1900 yilga oid Madinai Munavvaradagi Ravza maqbarasi yopinchig‘i taqdim etildi. Ekspozitsiyadan Ka’baning shimoliy qismi tomiga o‘rnatilgan zarhal suv oqizgich — “Mizob ar-Rahmon”, “Muhammad” va “Alloh” yozuvlari tushirilgan badiiy pannolar hamda 1793–1795 yillarda ko‘chirilgan, islom xattotlik san’atining nodir namunasi hisoblangan “Daloil al-xayrot” va “Al-hizb al-a’zam” asarlaridan iborat noyob duo kitobi ham o‘rin oldi.
So‘nggi yillarda davlatimiz rahbari tomonidan madaniy merosni izlash va Vatanga qaytarish bo‘yicha qo‘yilgan vazifalar amalda o‘z ifodasini topmoqda. Islom sivilizatsiyasi markazi bu borada muhim ilmiy-ma’rifiy maskan sifatida jahonning turli davlatlaridagi auksion uylari va shaxsiy kolleksiyalarda saqlanayotgan yurtimizga oid osori-atiqalarni aniqlash va sotib olish ishlarini izchil davom ettirmoqda.
Xalqaro muzeylar kuni munosabati bilan tashkil etilgan mazkur taqdimot nafaqat markaz ekspozitsiyasini boyitadi, balki xalqimizning boy tarixi, ma’naviy merosi va bag‘rikenglik an’analarini keng targ‘ib qilishga, madaniy merosni asrab-avaylab, kelajak avlodga yetkazish hamda yoshlarda tarixga hurmat tuyg‘usini mustahkamlashga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati