Sayt test holatida ishlamoqda!
25 Avgust, 2026   |   12 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:17
Quyosh
05:42
Peshin
12:25
Asr
17:10
Shom
19:12
Xufton
20:32
Bismillah
25 Avgust, 2026, 12 Rabi`ul avval, 1448

MUQADDAS DINIMIZ OTA-ONAGA "UFF" DYeMASLIKNI BUYuRADI

26.06.2024   3754   4 min.
MUQADDAS DINIMIZ OTA-ONAGA

Allohning kitobi musulmonlarning insoniylik qiyofasini, uning boshqa kishilarga va umuman, olamga nisbatan bo'lgan muomalasi, odobi, xulqini shakllantirishda katta o'rin egallaydi. Insoniyat tarixida qadim zamonlardan buyon yig'ilib, amalda tadbiq qilib kelinayotgan ko'pdan – ko'p insoniy xislatlari, axloqiy tartib-qoida va qarashlari Qur'onda o'z aksini topgan. Shariatimizda himmat, xayr-sahovat va mehmondo'stlik, to'g'rilik, jasorat va botirlik, sabr-toqat, poklik, halollik, vafodorlik, sodiqlik kabi insoniy fazilatlar bilan birga ota-ona huquqlari ham belgilab qo'yilgan va himoya qilgan.

Qur'oni karimda, ota-onani hurmat qilishga alohida e'tibor berilgan. Jumladan, Alloh taolo: “Robbing faqat Uning O'zigagina ibodat qilishingizni va ota-onaga yaxshilik qilishni amr etdi. Agar huzuringizda ularning birlari yoki ikkovlari ham keksalikka etsalar, bas, ularga “uff” dema, ularga ozor berma va ularga yaxshi so'z ayt!”— degan. “Uff” so'zi – bezorim chiqdi, jonimga tegdi va shunga o'xshagan ma'nolarni bildiradi. Ota-onaga bu so'zni ishlatib ranjitish, Allohga itoatsizlik bo'ladi. Alloh taolo O'ziga ibodat qilishdan keyin, ota-onaga yaxshilik qilishni, ularga ozor bermaslikni va shirinsuxan bo'lishni buyurayapti. Bu dinimizda ota-onaning haqqi qanchalik ulug' ekanini ko'rsatadi. Ushbu suraning keyingi oyatida: “Ikkovlariga mehribonlik ila xokisorlik qanotingni paslat va “Robbim, alar meni kichiklikda tarbiya qilganlaridek, ularga rahm qilgin”, deb ayt”, — degan. Farzandlar ota-onaning huzurida o'zini qancha past tutsa, o'zlariga shunchalik yaxshi bo'ladi. Yana doimo ularga Alloh taolodan mag'firat tilab duo qilishlari lozim bo'ladi. Chunki ular farzandlariga tarbiya berib voyaga etkazgunicha qanchadan qancha mashaqqatlarni chekib o'tgan.

Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Qaysi bir musulmonning ota-onasi bo'lsa, ularga yaxshilik qilib, uning savobini kutgan holda tong ottirgan bo'lsa, Alloh taolo unga jannatning ikki eshigini ochadi. deganlar. Hikmatlarda keladi: «Ona jannat eshiklaridan bir eshikdir», ya'ni farzandning onasiga yaxshilik qilishi uni jannatga etkazadi. Mashhur Qozi Iyoz Zakiyning onalari vafot etganida qattiq yig'lab turib: Men uchun jannatga olib boradigan ikki eshik bor edi, bittasi berkilib qoldi deganlar.

Ibn Umar roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi: «Bir kishi Nabiy sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, men katta gunoh qildim. Endi men uchun tavba bormi?» dedi.«Onang bormi?» dedilar. «Yo'q», dedi. «Holang bormi?» dedilar. «Ha», dedi. «Unga yaxshilik qil», dedilar» (Imom Termiziy, Ibn Hibbon va Hokim rivoyati). Demak, xola ham ona o'rnida bo'larkan. Onasi vafot etib ketgan inson xolasiga yaxshilik qilsa, bu ham gunohlariga kafforat bo'lar ekan.

Farqan Sabaxiy aytadi: “Bazi kitoblarda o'qidim, farzand uchun ota-onasinig huzurida ikkalasining iznisiz gapirishlik va ikkovidan oldin yurishlik o'ngda ham, chapda ham lozim bo'lmaydi, magaram uni ikkovlari chaqirishsa,  javob berib, so'ngra izidan yuradi….”  

Hulosa o'rnida aytamizki: Alloh taolo ota-onaning farzandni dunyoga kelishiga sabab bo'lganliklari, ularni o'stirish, voyaga etkazish, ilm berish, vaqti kelganda oilali qilish kabi burchlarini ado etishda chekkan mashaqqatlari tufayli, ularga buyuk mukofotlar ato etib, o'zining roziligini  ota-onaning roziligi bilan bog'lagan. Shunday ekan, azizlar, ota-onamizning xizmatini qilishlikda sustkashlikka yo'l qo'ymaylik.

Otabek Sodiqov,
Davlatobod tumani “Muhammad al – Amin” jome
masjidi imom noibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Toshkentda "Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh – yangi kashfiyotlar" xalqaro mediaforumi ochildi

25.08.2026   6744   6 min.
Toshkentda

Toshkentda 25 avgust kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumining rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.


Marosim O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta konferens-zalida o‘tkazildi. Tadbir ishtirokchilariga «Jahon jamoatchiligining Islom sivilizatsiyasi markaziga nigohi» maxsus filmi namoyish etildi.


Tadbirda O‘zbekiston Prezidenti matbuot kotibi, Prezident Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari Sherzod Asadov tabrik so‘zi bilan ishtirok etdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi maslahatchisi Muzaffar Komilovning forum ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining mas’ul xodimi Rahmatulla Arziyev o‘qib eshittirdi.

 


Forum ishtirokchilariga yo‘llangan qutlov so‘zlarida  xorijiy mehmonlar va media hamjamiyati vakillariga minnatdorlik bildirildi. Forumning professional muloqot, xalqaro hamkorlik va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini ilgari surish maydoni sifatidagi ahamiyati ta’kidlandi.

 

 


Marosimning asosiy voqealaridan biri Euronews bosh direktori va bosh muharriri Klaus Shtrunsning «Yangi yaqinlik: madaniyat, media va g‘oyalar orqali Yevropa va Markaziy Osiyoni birlashtirish — Islom sivilizatsiyasi markazi global axborot makonida» mavzusidagi maxsus ma’ruzasi bo‘ldi.


Shtruns islom sivilizatsiyasining tarixiy, ilmiy, ma’naviy va madaniy merosini zamonaviy media formatlar orqali jahon auditoriyasiga yetkazish, shuningdek, Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasida axborot almashinuvini kuchaytirish muhimligini ta’kidladi.


Uning qayd etishicha, media vositalari turli mamlakatlar va jamiyatlar o‘rtasida nafaqat axborot almashinuvini ta’minlashi, balki muloqot uchun ko‘priklar ham qurishi kerak.

«Media vositalari fikrlar va yangiliklar almashinuvi uchun ko‘priklar qurishi mumkin va qurishi shart. Axir media kommunikatsiyasining mohiyati ham aynan shunda — ko‘priklar qurishda. Bugun bu yerda, qadimiy Ipak yo‘lida, kelajagimiz uchun aynan shu jarayon sodir bo‘lmoqda», — dedi Klaus Shtruns.


Euronews rahbari Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi axborot makonini yanada yaqinlashtirishni tarixiy Ipak yo‘li an’analari bilan qiyosladi. Uning ta’kidlashicha, mintaqalar o‘rtasidagi zamonaviy media aloqalar iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy hamkorlikning yangi imkoniyatlarini ham ochishi mumkin.

«Ipak yo‘lida axborot oqimi qanday kechgan bo‘lsa, bir-birimiz bilan muloqot qilish, bir-birimizning tilimizni tushunish ham shunday bo‘lsin. Bu oddiy texnik jarayondan ko‘ra kengroq tushuncha. Bu haqiqiy hamkorlikning yangi ko‘rinishi, kelajakdagi butun iqtisodiy taraqqiyot uchun harakatlantiruvchi kuch bo‘ladigan yangi axborot makonidir», — dedi u.


Klaus Shtruns, shuningdek, O‘zbekistonda yosh avlodning katta ulushga ega ekanini alohida qayd etib, bu mamlakatning kelajagi uchun ulkan imkoniyat ekanini ta’kidladi. U turli mamlakatlar yoshlarini birlashtiruvchi media va madaniy loyihalarni amalga oshirish taklifini ilgari surdi.


Uning fikricha, turli sohalar — sport, ilm-fan, ta’lim va madaniyat vakillaridan iborat yoshlarni bir joyga to‘plab, ularning tajriba almashinuvi, hujjatli filmlar suratga olishi va qo‘shma loyihalarda ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish mumkin. Bunday tashabbuslar orqali mamlakatlar va mintaqalar yoshlari o‘rtasida yangi aloqalarni shakllantirish mumkin.

«Bu faqat chiroyli nutqlarda emas, balki aniq va amaliy loyihalarda o‘z ifodasini topishi kerak», — dedi Euronews bosh direktori.


Shtruns media sohasidagi innovatsiyalar ham aynan shu maqsad — o‘tmish merosini asrab, kelajakni birgalikda yaratishga xizmat qilishi kerakligini ta’kidladi.

«Eng muhimi, media doimo innovatsiyalarni harakatga keltiruvchi kuch bo‘lishi kerak. Ammo bu innovatsiyalar bugun men eshitgan ajoyib maqsadga xizmat qilishi lozim: media sohasida innovatsiyalarni ilgari surish, qalbimizda o‘tmishni asrab, kelajakni yaratish», — dedi u.


Euronews rahbari forumda ishtirok etishni media sohasining jamiyat oldidagi mas’uliyati bilan bog‘ladi. Uning ta’kidlashicha, jurnalistika va media faoliyati faqat biznes yoki kasb emas, balki turli jamiyatlarni yaqinlashtirishga xizmat qiladigan muhim vazifadir.

«Ushbu noodatiy tadbirda media hamkor sifatida ishtirok etayotganimizdan faxrlanamiz. Biz uchun bu shunchaki biznes emas, oddiy kasb ham emas. Bu — o‘z burchimiz va da’vatimizdir», — dedi Klaus Shtruns.


Shu tariqa, forumning ochilish marosimida media sohasining zamonaviy vazifalari, xalqaro axborot hamkorligini rivojlantirish, madaniy merosni yangi formatlarda jahon auditoriyasiga taqdim etish va turli mintaqalar o‘rtasida yangi axborot ko‘priklarini barpo etish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.

 


O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, WOSCU Boshqaruv raisi Firdavs Abduxaliqov «Islom sivilizatsiyasi markazi — yangi turdagi madaniy-ma’rifiy media platforma» mavzusida maxsus ma’ruza qildi.


Abduxoliqov Markaz konsepsiyasini tarixiy meros, ilm-fan, muzey ishi va yangi medialarni birlashtiruvchi zamonaviy xalqaro maydon sifatida taqdim etdi. U islom sivilizatsiyasi merosi hujjatli filmlar, televizion loyihalar, raqamli rekonstruksiyalar, multimedia va immersiv ekspozitsiyalar, shuningdek, nashriyot tashabbuslarida qanday yangi talqin kasb etayotgani haqida ma’lumot berdi. Markazning xalqaro media loyihalari, dunyodagi yetakchi ommaviy axborot vositalari bilan hamkorligi, shuningdek, tarixiy merosni o‘rganish va ommalashtirishda sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.

 


Marosim ishtirokchilariga, shuningdek, Islom sivilizatsiyasi markazi haqida prezentatsion rolik namoyish etildi.


Xalqaro mediaforumda 50 ta davlatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafarga yaqin vakili ishtirok etmoqda. Ular orasida xalqaro telekanallar va axborot agentliklari rahbarlari hamda vakillari, jurnalistlar, noshirlar, kinematografistlar, olimlar, tadqiqotchilar va raqamli texnologiyalar sohasi mutaxassislari bor. 

iccu.uz 

Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda
O'zbekiston yangiliklari