Alloh taologa hamdlar bo‘lsinki, bizni yana Ramazonga yetkazdi.
Alloh taolo marhamat qilganidek, taqvodor, gunoh ishlardan qo‘rqadigan bo‘lishimiz uchun Ramazon ro‘zasi bizlarga farz qilindi. Demak, ro‘za ibodatini barcha shartlari ila, ixlos bilan ado etgan odamning taqvodor bo‘lishiga shubha yo‘q. Shu bois Ramazon mo‘minlar uchun haqiqiy bayramdir. Ramazon kelishi bilan yer yuzidagi mo‘min bandalargina emas, balki butun koinot, barcha maxluqotlar beqiyos shodlik bilan chulg‘anadi.
Sevikli Payg‘ambarimiz sallollohu alayhi vasallam aytadilar: "Ramazon oyining kirishi tufayli jannat o‘zining ziynatlarini yangilab, xilma-xil tusga kirib, tovlanib turadi".
Ya’ni hatto jannat ham bu oyni o‘zgacha qarshi oladi. Mana shunday muborak oyda qancha ezgu amallar qilib, toat-ibodatda bardavom bo‘lar ekanmiz, nafsimiz ushbu ibodatlarga ko‘nikishi shuncha oson bo‘ladi. Chunki, ro‘zador nafsini Allohning amriga bo‘ysundirib, muboh bo‘lgan ta iiy shahvatlarni ham tark qilishi bilan taqvosi ortadi, nafsi jilovlanadi.
Nafsni jilovlash taqvoning asosidir. Shubhasiz, ro‘zaning boshqa jismoniy va ma’naviy foydalari ko‘p: insonni sabrga o‘rgatadi, havoyi nafsi ustidan hokim etadi. Ro‘za qalbni yumshatadi, mehr-muruvvat tuyg‘ularini oshiradi, kishilarni nochor va o‘ksiklarning ko‘z yoshini artishga va g‘amini aritishga undaydi. Ramazon oyida yana barcha musulmon ahli intiq bo‘lib kutadigan ibodatlardan biri bu taroveh namozidir. Ammo, hozirgi vaziyatdan kelib chiqib, barchamiz uydamiz. Xo‘sh bunday vaziyatda, bu yilgi Ramazon oyida ibodatlarimizni qanday qilishimiz kerak?
1 . Avvalo bu oyda boshqa oylardan ham ko‘proq ibodat qilishga shoshamiz va o‘zimizga Alloh taoloning ushbu so‘zini shior qilib olamiz:
"Rozi bo‘lishing uchun men senga shoshdim ey, Robbim" (Toha surasi, 84-oyat).
2. Barcha guhohlarimiz uchun Alloh taologa tavba qilamiz, zikr va duolarni ko‘paytiramiz, Alloh taolodan ushbu musibatlarni aritishini so‘rab duo qilamiz.
3. Qur’oni karimni Alloh taolo qodir qilgancha o‘qiymiz, xatm qilamiz.
4. Muhtojlarga sadaqa va ehsonlar qilamiz, garchi bir dona xurmo yoxud bir qultum suv bilan bo‘lsa ham. Zero, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Sadaqalarning eng yaxshisi Ramazon oyida berilganidir", deganlar.
5. Ota-onamizga yanada ko‘proq yaxshilik qilishga shoshamiz, bu Alloh taologa qurbat hosil qilinadigan, u Zotga yaqinlashtiradigan ibodatlardandir.
6. Vaqtimizni ibodatdan chalg‘ituvchi narsalarga sarflamaslikka harakat qilamiz.
7. Nafl ibodatlarni ko‘paytiramiz, uyda taroveh namozlarini o‘qiymiz.
8. Yana tezda masjidlar ochilib, namozlar jamoat bilan ado qilinishiga ishonib, duolarda bardavom bo‘lamiz. Sahihi Muslimda keltirilishicha, Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan qudsiy hadisda Alloh taolo bunday marhamat qiladi: "Agar bandam yaxshilik qilishni niyat qilsa, men unga yaxshilik yozib qo‘yaman".
Alloh taolo barchamizga Ramazon oyini muborak qilsin, barchamizni O‘zi rozi bo‘ladigan amallarga muvaffaq etsin!
Mohigul JO‘RABOYEVA,
Toshken islom instituti 1-kurs talabasi.
Ijtimoiy tarmoqlarda, afsuski, bolalarning o‘z joniga qasd qilishi, uydan qochib ketishi, jinoyatga qo‘l urishi haqidagi xabarlar ko‘payib bormoqda. Bugun biz ko‘rayotgan kino va seriallarda ham, albatta, bebosh qahramonlar va ularning ayanchli taqdiri namoyish etilmoqda. Ota-onasi bor qizlarning o‘zaro janjali yoki o‘smir yigitlarning pichoqbozligi sabab bir oila yolg‘iz o‘g‘lidan ayrilgani aslida noto‘g‘ri tarbiya oqibati emasmi?
«Ular: “Parvardigoro, xotinlarimizdan va zurriyotlarimizdan bizlarga ko‘z quvonchini baxsh et va bizlarni taqvodorlarga peshvo qilgin!” deydigan kishilardir» (Furqon surasi, 74-oyat).
Oilalar bilan suhbatlashar ekanman, ajrimlarga qadar oiladagi nosog‘lom muhit, ayol o‘z dunyosi va haqiqati, erkak o‘z holicha yashayotgani natijasida bolalarga mutlaq befarq, ilmsiz va salomatligida ham nuqsonlar borligini ko‘raman. Biz bolalarni duo qilishni, ularni tinglash va ular bilan suhbatlashishni bilmaymiz. Ular o‘z-o‘zidan tarbiyalanib, katta bo‘lib qolmaydi axir. Ayniqsa, hozirgi murakkab davrda, turli zararli ta’sirlar ko‘paygan bir vaqtda farzandlarimizni sog‘lom fitratda ushlab qolish oson emas.
Bir safar ajrim yoqasidagi oila bilan suhbatlashdik. Ayol va erkak janjal qilar, o‘smir qiz bir chetda o‘yin o‘ynab o‘tirar, ota-onasining bu holati unga ahamiyatsizday edi. Qizig‘i, ular bolaga qaramaslik, undan xalos bo‘lish uchun o‘zaro nizolashar edi. O‘z holiga tashlab qo‘yilgan qiz axloqsiz bo‘lib ulg‘aygan. O‘zlarining tarbiyasi hosilasini “bosh og‘rig‘i” deyishgani bizni yanada ajablantirdi. Bu kabi taqdirlar har birimizni o‘ylantirishi lozim.
Afsuski, ko‘p ota-onalar farzandlariga faqat taqiq qo‘yishadi, tinglashni istashmaydi. Bir voqea butun bir qishloqni larzaga soldi. Maktab o‘quvchisi o‘z joniga qasd qildi. Sababi esa, qo‘shnisining uyida o‘ynab uning o‘g‘li bilan janjallashgani uchun bolani haqoratlagan, ota-onasiga yomonlagan. O‘z uyidagilar ham bolani eshitishni istashmagan. Buning oqibatida qattiq tushkunlikka tushib, u o‘z joniga qasd qilgan. Bu kabi ko‘plab voqelar ota-onalarni farzand tarbiyasiga befarq bo‘lmaslikka chaqiradi. So‘nggi pushaymon – o‘zimizga dushman.
Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam dedilar:
«Uch duo rad etilmaydi:
Alloh farzandlarimizni ko‘z quvonchimiz qilsin!
Gulnora IBRAGIMOVA,
Xatirchi tumani “Bog‘ishamol” mahallasi otinoyisi
“Mo‘minalar” jurnalining 2025 yil 9-sonidan