Dunyoning bir chekkasida nomi olamga ma’lum va mashhur bo‘lgan bir shahar bor edi. Shahar nihoyatda obod; ko‘rkam binolari, oziq-ovqatga to‘lib toshgan rastalari har qanday kishining havasini uyg‘otar, odamlari o‘ziga to‘q, deyarli muhtojlikda yashaydigan odamning o‘zi yo‘q edi.
Bu yerda har kuni ziyofatlar, ko‘ngilochar tomoshalar, va bir-biridan qiziqarli to‘y-u tantanalar bo‘lardi. Dasturxonlarda bo‘sh yerning o‘zi qolmas, ortib qolgan narsalarni esa birov bir tiyinga olmas edi...
Jazirama kunlarning birida o‘sha badavlat shaharning ichida bir notanish kimsa paydo bo‘ldi. U oppoq yopinchiq o‘rab yuzini berkitib olgan, ko‘chada kimni ko‘rsa unga salom berib ko‘nglini olgan, odamlarga iliq so‘zlar aytib ezgulikka da’vat qilar edi.
Bu hol shahar ma’murining qulog‘iga yetib borgach, o‘sha har yili bir paydo bo‘ladigan notanishning maqsadini bilmoqchi bo‘lib, uni huzuriga chaqirishlarini buyurdi. Biroz o‘tib, notanishning o‘zi shahar ma’murining yonida paydo bo‘ldi. Va unga qarab:
− Salom senga ey Allohning bandasi, – gap boshladi u, − qutlug‘ kunlaring muborak bo‘lsin!
− Nimalar deyapsan o‘zing?! O‘zi shundoq ham har kunimiz qutlug‘ bo‘lsa, yana qanaqa kun haqida aytyapsan? – hayron bo‘lib so‘radi ma’mur.
− Qanday bo‘lardi, Yaratganga kechalari duo qiladigan, undan gunohlarni kechirishlikni so‘rab iltijo qilinadigan, kechalari ibodatga qoim bo‘lib, unga istig‘forlar aytiladigan, odamlarga hayr-u sahovat qilib, ularning ko‘ngillarini oladigan, ko‘zni, qo‘lni, til va dilni gunohlardan muhofaza qilib, faqat yaxshiliklar qilinadigan kunlarni aytyapman-da! – javob berdi notanish.
Ma’mur uning so‘zlarini tinglab, istehzoli kulib qo‘ydi. Va dedi:
− Menga qara hoy notanish yo‘lovchi! Bizning hech narsadan kam joyimiz yo‘q! Har narsamiz yetarli, odamlarning qorni to‘q, ustlari but! Har kunimiz bayram, ziyofat! Endi menga aytchi, sen aytgan ishlarni qilishlikdan bizga nima naf?! Sen yaxshisi, yo‘lingdan qolma...
Notanish kimsa boshqa so‘z aytmadi. Va bir zum o‘tmay ko‘zdan g‘oyib bo‘ldi.
Oradan bir necha kunlar o‘tdi. Shahar ahli har doimgidek «shirin» hayotida yashashda davom etdi. Har kunlari bir xillikda – bazm-u jamshidlarda o‘tar, bu kunlarning o‘z poyoniga yetishi esa hech kimsaning hayoliga ham kelmas edi.
Bir kuni shunday bo‘ldi: shaharda qurg‘oqchilik boshlanib, ekinlar nobud bo‘ldi. Rastalar tez orada bo‘shab odamlar och qola boshladi. Endi o‘sha totli damlar yo‘q, hammayoqni qahatchilik egallab bo‘lgan edi. Ushbu holatni ko‘rib odamlar negadir o‘sha notanish kimsani yo‘qlab qolishdi. «Balki uning aytganlarini qilsak, Yaratgan bizlarni kechirib, yana avvalgi holimizga qaytarib qo‘yar?!» deb o‘ylashardi ular. Shahar ma’muri zudlik bilan o‘sha notanishni olib kelishga buyurdi. Biroq...Endi kech edi! O‘sha notanishni hech qayerdan topa olishmadi...
O‘sha notanishning ismi – Ramazoni Sharif edi! Shahar ahlining holiga tushishlikdan Allohning o‘zi saqlasin...
Sherzod HAYDARBЕKOV
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Qachonki siz namozda tashahhud va salovot o‘qiyotganingizda, iltimos, qalbingiz to‘liq hozir bo‘lsin va aytayotgan kalimalaringizni ma’nosini tushunib ayting:
1. “At-tahiyyatu lillah…”
Siz Podshoh — Alloh hurzuridasiz. Unga hech qanday to‘siqsiz bevosita salom beryapsiz. Go‘yoki shu lahzada Alloh bilan “suhbatdasiz”. Tasavvur qiling, sizning salomingiz qanday bo‘lishi kerak? Albatta, kimga murojaat qilayotganingizga mos, ixlos va hurmat bilan bo‘lishi lozim.
2. “Vas-salavotu vat-toyyibat”
Bu namoz — faqat Sening yuzing uchun, ey Alloh! Bu — Sening rububiyatingni tan olishdir.
3. “As-salomu alayka ayyuhan-nabiyyu va rahmatullohi va barakotuh”
Allohga salom berganingizdan so‘ng, endi Payg‘ambarga salom yo‘llaysiz. Shu kichikgina o‘tirishda siz Rabbul-olamin va Uning Rasuli — Muhammad sollallohu alayhi vasallam bilan “uchrashganday” bo‘lasiz. Bu manzarani, bu ulug‘ majlisni bir lahza bo‘lsa ham qalbingizda tasavvur qiling.
4. “As-salomu alayna va ala ibadillohis-solihiyn”
Siz o‘zingizga ham go‘zal salom beryapsiz (“o‘zingizga go‘zal salom beringlar”). O‘zingizni shu nur doirasiga kiritdingiz. Podshoh va Uning Rasuli huzurida o‘zingizga salom berdingiz. So‘ngra Allohning solih bandalariga salom berasiz — go‘yo siz ham ular safiga qo‘shilgandek bo‘lasiz.
Butun dunyoda shu bog‘lanishdan ko‘ra go‘zal, yuksak va pok aloqa bormi?!!
Ey namoz o‘quvchi! Iltimos, namozingizdagi shu oddiy, lekin juda ulug‘ lahzalarning lazzatini qo‘ldan boy bermang. Siz bir kunda besh marta Alloh, Uning Rasuli, o‘zingiz va solih bandalar bilan “uchrashasiz”.
Lekin salom berganingizda, kimga salom berayotganingizni eslang!
Allohim! Bizga o‘rgatganingdan foyda ber, bizga foydali ilm o‘rgat va ilmimizni ziyoda qil. Omin, ey Robbul-olamin.
Bashariyatga ta’lim bergan zotga salavot aytib turing:
U zotga salavot va salomlar bo‘lsin.
Salavot ayting:
— tiz cho‘kib o‘tirib, qushchasi o‘lgan bolanga tasalli bergan zotga;
— muhabbatni “Meni Oisha haqida ozorlamanglar” degan so‘z bilan ifodalagan zotga;
— bir kuni unga ozor bermagani uchun kasal bo‘lib qolgan yahudiyni borib holidan xabar olgan zotga;
— Qiyomat kuni: “Ummatim! Ummatim!” deb nido qiladigan zotga.
Allohim, Muhammad sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlaringni yog‘dir!
Homidjon qori ISHMATBЕKOV