Sayt test holatida ishlamoqda!
05 Iyul, 2026   |   20 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:11
Quyosh
04:56
Peshin
12:29
Asr
17:42
Shom
20:03
Xufton
21:43
Bismillah
05 Iyul, 2026, 20 Muharram, 1448

“Ramazonni qanday o‘tkazyapsiz? Shifokordan xat”

29.04.2020   5537   2 min.
“Ramazonni qanday o‘tkazyapsiz? Shifokordan xat”

Qalblarimizni quvonchga to‘ldirayotgan mohi ramazonning ham bir necha kuni ortda qoldi.

Biz esa vatandoshlarmizning ushbu muborak oyni qanday o‘tkazayotganliklari bilan qiziqib navbatdagi suhbatdoshimiz bilan bog‘landik.

Ulug‘bek Rustamov, shifokor. Toshkent shahri.

“Ayni kunlarda karantin sabab, biz shifokorlarning mas’uliyatimiz yanada kuchaygan. Ammo, ro‘za bunga mutlaqo halaqit qilayotgani yo‘q. Saharlikdan so‘ng biroz kitobga oshno bo‘laman. Adabiyotga qiziqishim azbaroyi kuchliligidan uyimda shaxsiy kutubxona qilganman. Ramazon boshlangandan beri kitob javonim oldidan ketmay qoldim. “Ruhiy tarbiya”, “Kifoya”, “Odoblar xazinasi” va boshqa kitoblardan muntazam o‘qib boryapman.

Bir zumda ishga ketish vaqtim bo‘lib qoladi. Shifohonaga otlanaman. Tushgacha bemorlar ko‘proq bo‘ladi. Tushdan so‘ng internet orqali tibbiyotga oid yangiliklar va tadqiqotlar bilan tanishib, kasbimga oidlarini o‘rganib chiqaman. Ishdan so‘ng mahallamizdagi ba’zi keksa, qarovchisi yo‘q, ijtimoiy ko‘makka muxtojlar honadonlardan habar olaman (ayniqsa ramazon boshlanganidan beri har kuni xabar olyapman. Chunki bu sunnat!).

Uyga qaytgach farzandlarim bilan dinimiz buyurgan, har bir musulmon bilishi va qilishi lozim bo‘lgan farz, vojib, sunnat va boshqa amallarni yaxshilab o‘rganishga vaqt ajratamiz. Shuningdek, Qur’ondan suralar, zarur duolar va zikrlarni yodlaymiz.

Iftorlikdan so‘ng Taroveh namoziga qadar televizorda taqdim etilayotgan ramazonga oid dasturlarlarni tomosha qilamiz. Ayniqsa ITV orqali diniy, ma’rifiy, islomiy mavzudagi MUSLIM TV kanali ko‘rsatuv va namoyishlarini butun oilamiz bilan berilib ko‘ramiz.

Shu o‘rinda shifokor sifatida ro‘zador yurtdoshlarimizga saharlik va iftorlikda vaqtida, ortiqcha taomlanishdan tiyilishlarini iltimos qilib qolardim. Kun davomida chanqab, kuchsiz bo‘lib qolishdan qo‘rqib saharlikda ortiqcha ovqatlanish meda-ichak va oshqozon xastaliklarini keltirib chiqaradi. Yana bir jihati, ortiqcha ovqat insonni holsiz, kuchsiz qilib qo‘yadi.

Hurmatli vatandoshlar, aziz birodarlar ramazon oyidan unumli foydalanaylik. Ro‘za dasturxonini oddiy kunlardagidek qilish maqsadga muvofiqdir. Shifokor sifatida ro‘zaning salomatlikka foydasi nihoyatda katta ekanligini e’tirof etaman. Faqat saharlik va iftorlikda ortiqcha taom yeyish va suv ichishdan tiyilish maqsadga muvofiqdir.

 

Saidabror Umarov yozib oldi

 

Ramazon-2020
Boshqa maqolalar

Bolaga ovqat paytida telefon berishning 5 zarari

03.07.2026   7702   2 min.
Bolaga ovqat paytida telefon berishning 5 zarari

Ovqatlanish paytida, ayniqsa, bolalarga multfilm qo‘yib berib ovqat yedirish ovqat hazm qilish tizimi buzilishiga, semirishga va bola rivojlanishining sekinlashishiga olib keladi.


Ushbu odatning asosiy zararlari:

1. To‘yish va och qolish signallarining buzilishi: Miya butunlay multfilmga qaratilgani sababli, oshqozondan kelayotgan “to‘ydim” signalini qabul qilmaydi. Bu kelajakda semirish yoki aksincha, surunkali vazn yetishmovchiligiga sabab bo‘ladi.

2. Ovqatning ta’mini his qilmaslik: Bola nima yeyayotganini, uning ta’mi shirin yoki sho‘rligini, issiq yoki sovuqligini anglamaydi. Buning oqibatida unda sog‘lom ovqatlanish madaniyati shakllanmaydi.

3. Chaynash va yutish refleksining sustlashishi: Ekranga tikilib qolgan bola ovqatni yaxshi chaynamay yutadi yoki og‘zida uzoq vaqt ushlab turadi. Bu esa tishlarning chirishiga va oshqozon-ichak kasalliklariga (dam bo‘lish, qabziyat) yo‘l ochadi.

4. Nevrologik va diqqat muammolari: Tez almashadigan kadrlar bola asab tizimini toliqtiradi. Natijada bola real hayotda diqqatini bir joyga jamlay olmaydigan, tez achchiqlanadigan bo‘lib qoladi.

5. Ishtahasizlik va injiqlikning ortishi: Ota-onalar “telefon qo‘ysam ko‘p yeydi” deb o‘ylashadi, lekin aslida bola faqat ekran uzatilayotgandagina ovqatlanadigan majburiy odatni (refleksni) orttirib oladi. Telefon olib qo‘yilsa, umuman ovqat yemay injiqlik qiladi.


Ota-onalarga tavsiya

1. Ovqatlanish vaqtida telefon, planshet va televizorni o‘chiring.

2. Oila a’zolari bilan bir dasturxon atrofida ovqatlanishga harakat qiling.

3. Bolangiz bilan suhbatlashing, taom haqida gapiring va uni mustaqil ovqatlanishga rag‘batlantiring.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam taomlanish paytida butunlay sukut saqlamaganlar, balki sahobalari bilan go‘zal va foydali suhbatlar qurib, birgalikda ovqatlanganlar. Shu bois, Islom madaniyatida ovqat ustida yaxshi gaplardan gapirish sunnat amallardan hisoblanadi.

 

Davron NURMUHAMMAD

 

Ma’lumotlar linki: 
1. https://mylittlescholars.com.au/disadvantages-of-watching-tv-while-eating
2. https://www.jewelautismcentre.com/blog-detail/does-watching-mobile-while-eating-affect-a-childs-brain-development
3. https://yourkidstable.com/turn-off-tv
4. https://yebonutrition.com/2025/12/29/are-screens-at-mealtime-always-bad-for-kids
5. https://famedico.com/is-it-good-to-use-mobile-phones-or-tv-while-eating
6. https://www.parentcircle.com/should-children-be-allowed-screen-time-watching-tv-while-eating/article
7. www.mayoclinichealthsystem.org/hometown-health/speaking-of-health/children-and-screen-time