O‘zbekiston musulmonlari idorasi butun dunyoga katta tashvish bo‘lib turgan koronavirus kasalligi pandemiyasi davrida qator xorijiy mamlakatlarda Ramazon oyi ibodatlarini qanday o‘tkazilishi bilan bog‘liq masalalarni o‘rganib chiqdi. Natijada barcha davlatlarda karantin talablariga xos jiddiy va qat’iy chora-tadbirlar joriy etilganiga guvoh bo‘lindi.
Qozog‘iston
Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, bosh muftiy Navro‘zbay qozi Tag‘anuli Prezident huzuridagi Markaziy kommunikatsiyalar xizmatida 14 aprelda bo‘lib o‘tgan internet matbuot anjumanida mamlakatda favqulodda holat davrida diniy marosimlarni o‘tkazish tartibini e’lon qildi.
Bosh muftiyning ta’kidlashicha, favqulodda holat tufayli mamlakatda karantin davrida Ramazon oyida epidemiya tarqalishining oldini olish maqsadida, tarovih namozlari masjidlarda o‘tkazilmaydi. Hamma o‘z uyida oila a’zolari bilan birga ibodat qilishni talab qilanadi. Diniy idora epidemiya tarqalishining oldini olish uchun masjidlar, kafelar, jamoat joylari va boshqalarda iftorlik faoliyatini vaqtincha to‘xtatishga chaqirdi.
Qirg‘iziston
Qirg‘izistonda favqulodda holat joriy yilning 30 apreliga qadar uzaytirilgani munosabati bilan Qirg‘iziston musulmonlari diniy boshqarmasi muftiysi Maqsatbek hoji Toktomushev xalqqa murojaat qildi. U musulmonlar uchun muqaddas bo‘lgan Ramazon oyining boshlanishi karantinga to‘g‘ri kelishini ta’kidlab, fuqarolarni favqulodda holat tartibini buzmaslikka chaqirdi.
“Ro‘za bir necha kundan keyin boshlanadi va bu yil favqulodda holat munosabati bilan iftor va taroveh ibodatlari uyda, oilada o‘tkaziladi”, deb ta’kidladi muftiy hazratlari.
Iordaniya
Iordaniya “Vaqf” ishlari vaziri Muhammad al-Xaliliy o‘z mamlakati yangi koronavirus kasalligining keng tarqalishiga qarshi kurash choralari doirasida Ramazon oyida masjidlarda jamoat bo‘lib, namoz o‘qishni taqiqlanishini e’lon qildi. Tarovih namozlari uylarda o‘qiladi, masjidlarda emas, bu tadbirlar Islom shariatiga muvofiq bo‘lganini tushuntirdi.
Rossiya
Rossiya Federatsiyasi musulmonlari diniy idorasining markazlashgan diniy tashkiloti Ulamolar Kengashi 2020 yil 16 aprelda 3/20-sonli fatvosini e’lon qildi. Unga ko‘ra, 2020 yil Ramazon oyining birinchi kuni 24 aprel, oxirgi kuni – 23 may deb belgilandi.
Ushbu fatvoning 5-bandida koronavirus kasalligining keng tarqalishi bilan bog‘liq hozirgi vaziyat, shuningdek Moskva va Rossiyaning boshqa mintaqalarida ommaviy yig‘inlarning taqiqlanishi munosabati bilan Kengash taroveh namozini uyda o‘qishni maqsadga muvofiq va zarur deb hisoblagan.
Pokiston
CNN telekanali xabar berishicha, Pokiston prezidenti Arif Alaviy Pokistonning yetakchi ruhoniylari bilan maslahatlashgandan so‘ng, Alavi masjidlarda niqob kiyishni majburiy qilish va ijtimoiy masofani ta’minlash uchun masjidlarga politsiya xodimlarini jalb etish kabi tadbirlarni o‘z ichiga olgan 20 banddan iborat rejasini ishlab chiqdi.
Pokiston prezidenti, agar ushbu tartiblarga rioya qilinmasa yoki holatlar keskin ko‘payib ketsa, hukumat Ramazon oyida masjidlarga nisbatan siyosatining har qanday qismini ko‘rib chiqadi va o‘zgartirishini ma’lum qildi.
Demakki, barcha mamlakatlarda butun dunyoga katta tashvish bo‘lib turgan koronavirus kasalligi tufayli Ramazon oyi davomida jiddiy va qat’iy ehtiyot choralari qo‘llangan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Misrning nufuzli ommaviy axborot vositalarida O‘zbekiston muftiysi, shayx Nuriddin Xoliqnazarning Muhammad alayhissalom tavallud topgan muqaddas Rabiul avval oyiga bag‘ishlangan turkum maqolalari chop etildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Xususan, Misrning “Al Gomhuria” nashri sahifalarida Rabiul avval oyi musulmonlar qalbida alohida o‘rin tutishi va Ummaning Payg‘ambarimizga bo‘lgan cheksiz muhabbati tufayli bu oy an’anaviy ravishda “Mavlid oyi” deb atalishi haqidagi fikrlar keng yoritilgan. Materialda Muftiyning ushbu davrni yangi ma’naviy ko‘tarinkilik bilan kutib olish, uni “Nabaviy siyrat oyi” va “Ibratli ummat oyi”ga aylantirish, ibodat, axloq va madaniyat masalalarida Payg‘ambarimiz o‘gitlarini amaliy o‘zlashtirishga qaratilgan da’vati alohida ta’kidlangan.
“Ya7dosal2an” nashri ham Islom e’tiqodining ajralmas qismi va chin imonning asosiy sharti bo‘lgan Payg‘ambarimizga bo‘lgan muhabbat sabablari haqidagi metodologik masalani qayd etgan. Maqolada sahobalarning sadoqatiga oid tarixiy misollar va guvohliklar keltirilgan.
“Aldawlanews” resursida Islomni amaliy tushunishning oliy manbai sifatida Nabaviy siyratni o‘rganishning ahamiyati ko‘rib chiqilgan bo‘lib, unda shunchaki sanalarni yodlash o‘rniga har bir tarixiy voqeadan sabr, adolat va rahmat kabi hayotiy saboqlarni chiqarish zarurligi urg‘ulangan.
“Al Diplomacy” nashri esa Payg‘ambarimizga bo‘lgan chin muhabbatning uch asosiy belgisiga — siyrat haqida tafakkur qilish, sunnatga so‘zsiz ergashish va ruhlar shifosi hamda jamiyatda axloqni mustahkamlashning ma’naviy asosi bo‘lgan ko‘p salavot aytishga e’tibor qaratdi.
“Sada El Balad” rasmiy resursi O‘zbekiston muftiysining Rabiul avval oyini oilalar va ta’lim muassasalari uchun keng qamrovli tarbiyaviy loyihaga aylantirish tashabbusini yoritib, musulmonlarni ushbu oyni yuksak axloq va jipslikning oliy namunasiga ergashish yo‘lidagi yangi debochaga aylantirishga chaqirdi.
“Eldameer” axborot portali ham O‘zbekiston muftiysining asarlarini atroflicha taqdim etib, Rabiul avval oyining chuqur mazmuni va sunnatga ergashish orqali ma’naviy poklanishning muhimligiga e’tibor qaratdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati