Saharlik – barakadir.
Abdulloh ibn Horis roziyallohu anhu aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga kirganimda u zot sollallohu alayhi vasallam saharlik qilayotgan ekanlar. Shunda: “Albatta, saharlik barakadir”, dedilar” (Imom Nasoiy rivoyati).
Abu Sa’id Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Saharlik qilish – barakadir, bir qultum suv bilan bo‘lsa ham saharlik qiling”, dedilar (Imom Ahmad rivoyati).
Salmon Forsiy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Baraka jamoat va saharlikdadir”, dedilar (Imom Tabaroniy rivoyati)
Saharlik qilish Nabiy alayhissalomning sunnatlaridandir.
Zayd ibn Sobit roziyallohu anhu bunday deydi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan birga saharlik qildim. So‘ngra u zot bomdod namoziga turdilar” (Imom Buxoriy rivoyati).
Irboz ibn Sariya roziyallohu anhu aytadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ramazon oyida meni saharlikka chaqirib: “Baraka dasturxoni sari shoshilgin”, dedilar (Imom Abu Dovud, Imom Nasoiy rivoyati).
Saharlik – Islom ummatini ahli kitobdan ajratib turuvchi amallardan biri hamdir.
Bu haqda Amr ibn Oss roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Bizning ro‘zamiz bilan ahli kitobning ro‘zasi orasidagi farq saharlik qilishdadir”, dedilar (Imom Muslim rivoyati).
Saharlik qilish fazilatlaridan yana biri unda duo qabul bo‘luvchi vaqt bor.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Alloh taolo har kechaning oxirgi uchdan biri qolganda: “Kim Menga duo qiladiki, Men uni qabul qilsam, kim Mendan so‘raydiki, Men unga bersam, kim Menga istig‘for aytadi, Men uni mag‘firat qilsam”, deydi», dedilar (Imom Muslim rivoyati).
Saharlik qilish Alloh va farishtalarning rahmatiga noil qiladi. Abu Sa’id Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Saharlik qiluvchiga Alloh va farishtalarning rahmati bo‘ladi”, dedilar (Imom Ahmad rivoyati).
Saharlikda xurmo iste’mol qilish Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlaridan hisoblanadi. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Xurmo mo‘min uchun qandoq ham yaxshi saharlik”, deganlar (Imom Abu Dovud rivoyati).
Alloh taolo barchamizga Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning sunnatlariga amal qilishni nasib etsin.
Davron NURMUHAMMAD
tayyorladi.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Mo‘minlar tavakkul qilishga ommatan amr qilinishlari o‘tgan Rasullarning tillari orqali keldi. Masalan, ularni qavmlariga ushbu shaklda javob berishlarini ko‘rishimiz mumkin:
﴿قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَمَا كَانَ لَنَا أَنْ نَأْتِيَكُمْ بِسُلْطَانٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ﴾
“Payg‘ambarlari ularga: «Biz sizga o‘xshash bashardan o‘zga hech narsa emasmiz. Lekin Alloh O‘z bandalaridan kimni xohlasa, o‘shanga (Payg‘ambarlik) in’om qilur. Biz o‘zimizcha sizga biror hujjat keltira olmaymiz, illo Allohning izni ila. Mo‘minlar faqat Allohgagina tavakkul qilsinlar”[1].
Yoki bo‘lmasa Muso alayhissalomning as'hoblaridan bo‘lgan ikki kishining qavmlariga Muqaddas yerga kirishda jabr qiluvchilarning jabridan qo‘rqmasliklarini aytgan so‘zlarida ko‘rish mumkin:
﴿قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ﴾
«Ulardan (Allohdan) qo‘rqadiganlardan bo‘lgan va Alloh ularga ne’mat ato etgan ikki kishi: “Ularning ustiga eshikdan kirib boringlar. Agar unga kirsangiz, albatta, g‘olib bo‘lasizlar. Agar mo‘min bo‘lsangiz, Allohga tavakkul qilingiz”, dedilar»[2].
Iymon mustahkam bo‘lishi uchun tavakkul qilish shart qilindi. Yuqoridagi oyatlar bizdan oldingilarga aytilgan deyilmaydi. Bunda bizga ibrat ham, namuna ham yo‘q deyishlik hato hisoblanadi. Bu fikr Qur’onda kelgan oyatga xilofdir. Shariatimiz tavakkul qilishni bekor etmadi balki, ta’kidlashni ziyoda qildi. Alloh taolo tavakkulni sodiq mo‘minlarning sifatlaridan sanadi:
﴿إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آَيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ﴾
“Albatta, Alloh zikr qilinsa, qalblari titraguvchi, oyatlari tilovat etilsa, iymonlarini ziyoda qilguvchi va Robbilariga tavakkul qilguvchilargina mo‘minlardir”[3].