Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Iyul, 2026   |   15 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:40
Quyosh
05:10
Peshin
12:35
Asr
17:34
Shom
19:48
Xufton
21:15
Bismillah
29 Iyul, 2026, 15 Safar, 1448

Birgalikda salovat aytamiz

02.08.2019   55961   5 min.
Birgalikda salovat aytamiz

Kim Nabiy sallallohu alayhi vasallamning shafoatlarini xohlamaydi?

Kim Nabiy sallallohu alayhi vasallamning jannatda qo‘llaridan kavsar suvini ichishni istamaydi?

Kim Nabiy sallallohu alayhi vasallamning jannatda qo‘shnilari bo‘lishni xohlamaydi?

Kim Nabiy sallallohu alayhi vasallamni xursand qilishni xohlamaydi?

Kim Nabiy sallallohu alayhi vasallamning sunnatlarida bardavom bo‘lishni istamaydi?

Bularning barchasini qo‘lga kiritishimiz uchun Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi vasallamga doim salovot aytishimiz lozim bo‘lar ekan.

Alloh O‘zining muborak kalomi Qur’oni karimda ham biz bandalariga Nabiy sallallohu alayhi vasallamga salovot aytishimiz ta’limotini berib, shunday xitob qiladi:

إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا

“Albatta, Alloh va Uning farishtalari Payg‘ambarga salovat ayturlar. Ey, mo‘minlar! (sizlar ham) unga salovat va salom ayting!” (Ahzob,56)

“Salovot” so‘zi – duo, rahmat, ulug‘lash va maqtash ma’nolaridadir. “Salom” so‘zi esa – barcha balo va ofatlardan omonda bo‘lish demakdir. Alloh taolo tomonidan bo‘ladigan salovat va salom – rahmat va maqtov ma’nosida. Farishtalar tomonidan bo‘ladigan salovat va salomlar esa – istig‘for va duo ma’nosidadir.

Yuqorida keltirilgan oyati karimada olamlar Rabbisi va yaratuvchisi bo‘lmish Alloh taoloning shaxsan O‘zi Payg‘ambarimiz Muhammad sallallohu alayhi vasallamga salovat aytishga buyurmoqda. Bu esa Payg‘ambarimizning martabalari hamda u zotga nisbatan salovat va salomlarning o‘rni naqadar oliy ekanidan dalolatdir.

Zero, Rasululloh sallallohu alayhi vasallam shunday marhamat qiladilar: "Kim menga bir marta salovat aytsa, Alloh unga o‘nta salovat aytadi (ya’ni, o‘nta gunohini mag‘firat qiladi)".

Abu Tolha roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
"Bir kuni Nabiy sollallohu alayhi vasallam xursand holda keldilar. Biz: "Yuzingizda xursandchilikni ko‘ryapmiz! (nima bo‘ldi?), – dedik. Rasululloh sallallohu alayhi vasallam: "Mening oldimga farishta (Jabroil alayhissalom) keldi va: "Ey, Muhammad! Robbingiz shunday dedi: "Men sizga bir marta salovot aytgan kishiga o‘nta salovot aytishim va sizga bir marta salom aytgan kishiga o‘nta salom aytishim sizni rozi qilmaydimi", – deb xabar berdi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam shunday marhamat qiladilar: "Qiyomat kunida ummatlarimning menga eng yaqini, menga ularning salovotni eng ko‘p aytuvchilaridir".

Imom Sanoniy bu hadisi sharifdagi "insonlarning menga eng yaqini" degan gapni "insonlarning menga turar joyi va shafoatimga haqli bo‘lish jihatidan eng yaqini" deb, boshqa muhaddis ulamolar esa "jannatdagi o‘rin jihatidan menga eng yaqini" deb sharhlaganlar. Hammamizga ma’lumki, qiyomat kunida hech bir inson uchun shafoatchi, yordamchi bo‘lmaydi.

Faqatgina, Rasululloh sallallohu alayhi vasallamgina Alloh taoloning roziligi bilan O‘zlari xohlagan ummatlarini shafoat qiladilar. O‘sha shafoatga sazovor bo‘ladiganlarning bir turi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning haqlariga salovot va salomni ko‘p aytuvchilardir.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga salovot va salom aytib turish – har bir bandaning burchi. Alloh taolo shunga amr qilgan. Ammo juma kuni Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga salovot aytish yana ham zarur va alohida fazilatga egaligini ushbu hadisdan bilib olamiz.

Abdulloh ibn Abu Vafo roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Juma kuni menga salovotni ko‘paytiringlar. Albatta, menga yetkazinglar va men eshiturman», dedilar».
Shofe’iy va Ibn Moja rivoyat qilishgan.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Sizlarning jannatda menga eng yaqin bo‘ladiganlaringiz menga salovotni ko‘proq aytadiganlaringizdir. Bas, yorug‘ kecha va nurli kunda menga salovot aytishni ko‘paytiringlar», dedilar.
Shofe’iy va Bayhaqiy rivoyat qilishgan. Alloh biluvchi.

Hadisi sharifdagi «yorug‘ kecha»dan murod juma kechasi, «nurli kun»dan murod juma kunidir.

Ana shundoq bir kunda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga ko‘p salovot aytmoq juda ham marg‘ub ish. Ummatlarning aytgan salovotlari Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga arz qilinur. Allohning amri ila u Zot sollallohu alayhi vasallam bu salovotlarni eshitadilar, ulardan xursand bo‘ladilar.

Kim Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamni Shafoatlariga musharraf bo‘lishni xohlaydi – unda Rasululloh sallalohu alayhi vasallamga salovotni ko‘paytirsin!

Kim Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi vasallamni qo‘llaridan kavsar suvini ichishni xohlaydi – unda Rasululloh sollalohu alayhi vasallamga salovotni ko‘paytirsin!

Kim sunnatga amal qilishni xohlaydi – unda Rasululloh sallalohu alayhi vasallamga salovotni ko‘paytirsin!

Kim Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi vasallamni xursand qilishni xohlaydi – unda Rasululloh sallalohu alayhi vasallamga salovotni ko‘paytirsin!

Kim jannatda Nabiyimiz sallallohu alayhi vasallamga eng yaqin bo‘lishni xohlaydi – unda Rasululloh sallalohu alayhi vasallamga salovotni ko‘paytirsin!

"As – Solatu vas – salamu alayka ya Rosulalloh" (ya’ni, Ey, Rasululloh! Sizga salovot va salomlar bo‘lsin!


Jamshid NAZAROV

Siyrat va islom tarixi
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston ICESCO anjumanida islom merosini raqamlashtirish bo‘yicha yangi yondashuvlarni ilgari surdi

29.07.2026   4240   4 min.
O‘zbekiston ICESCO anjumanida islom merosini raqamlashtirish bo‘yicha yangi yondashuvlarni ilgari surdi

Ozarbayjon Respublikasi poytaxti Boku shahrida ICESCOning Boku mintaqaviy vakolatxonasi hamda Istiqbolni rejalashtirish va sun’iy intellekt markazi (Center for Foresight and Artificial Intelligence – CFAI) hamkorligida “Islom olamini kelajakka tayyorlash: strategik istiqbol qo‘llanmasini taqdim etish va moslashtirish” mavzusida xalqaro anjuman bo‘lib o‘tdi.

Tadbirning ochilish marosimida ICESCOning Boku mintaqaviy vakolatxonasi direktori Abdulhakim Al-Senan, ICESCO Bosh direktori doktor Salim bin Muhammad Al-Malik (videomurojaat orqali), Yangi Janub siyosat markazining katta ilmiy xodimi Nuja Shekruni, Turkiy madaniyat va meros jamg‘armasi prezidenti Aktoti Rayimqulova hamda Istiqbolni rejalashtirish va sun’iy intellekt markazi direktori Kais Hammami so‘zga chiqib, strategik istiqbolning davlat boshqaruvidagi o‘rni, sun’iy intellektning imkoniyatlari hamda xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari yuzasidan ma’ruzalar qildilar.

Mazkur tadbir ICESCOga a’zo davlatlarda strategik istiqbolni rejalashtirish salohiyatini rivojlantirish, davlat boshqaruvi va qaror qabul qilish jarayonlariga zamonaviy prognozlash usullarini joriy etish, shuningdek, global o‘zgarishlarga mos yondashuvlarni shakllantirishga bag‘ishlandi. Shu bilan birga, anjuman musulmon mamlakatlari o‘rtasida ilmiy, madaniy va innovatsion hamkorlikni yanada mustahkamlash, o‘zaro tajriba almashish hamda islom sivilizatsiyasi merosini asrash sohasida qo‘shma tashabbuslarni rivojlantirish uchun muhim muloqot maydoni vazifasini o‘tadi.

Anjuman doirasida ICESCOning Strategic Foresight Guide – strategik istiqbolni rejalashtirish bo‘yicha qo‘llanmasi rasman taqdim etildi. Ushbu hujjat tashkilotga a’zo davlatlarda milliy istiqbolni rejalashtirish imkoniyatlarini kuchaytirish, davlat siyosati, strategik rejalashtirish va boshqaruv tizimiga ilg‘or prognozlash usullarini integratsiya qilishga qaratilgan institutsional dasturiy hujjat hisoblanadi. Shuningdek, tadbir ishtirokchilari mazkur qo‘llanmani a’zo davlatlarning tajribasi, ilmiy yondashuvlari va milliy ustuvor yo‘nalishlari asosida yanada takomillashtirish yuzasidan fikr almashdilar.

Xalqaro anjumanda O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ilmiy kotibi Rustam Jabborov ham ishtirok etib, “Sun’iy intellekt davrida islom sivilizatsiyasi: merosni asrash, raqamli transformatsiya va xalqaro hamkorlik” mavzusida ma’ruza qildi.

Ma’ruzada O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi islom sivilizatsiyasi merosini ilmiy o‘rganish, asrab-avaylash va uni zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida keng jamoatchilikka yetkazishga xizmat qilayotgani alohida ta’kidlandi. Qayd etilganidek, Markaz muzey, ilmiy tadqiqot, ta’lim, raqamli texnologiyalar va xalqaro hamkorlikni o‘zaro uyg‘unlashtirgan zamonaviy ilmiy-ma’rifiy platforma hisoblanadi.

Ma’ruzada sun’iy intellekt, katta ma’lumotlar (Big Data), raqamli texnologiyalar va virtual muhitlar jadal rivojlanayotgan bugungi davrda islom sivilizatsiyasi merosini asrash va uni kelajak avlodlarga to‘liq hamda haqqoniy yetkazish dolzarb vazifaga aylangani ta’kidlandi. Shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarda ishonchsiz ma’lumotlarning ko‘payishi, islomofobiya holatlari va noyob qo‘lyozmalarning xalqaro bozorlarda parchalanib sotilishi kabi omillar madaniy merosni muhofaza qilish sohasida yangi yondashuvlarni talab etayotgani qayd etildi.

–  Bugun madaniy merosni muhofaza qilish faqat muzeylar yoki arxivlar vazifasi emas. Bu xalqaro hamkorlik, huquqiy himoya, raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt imkoniyatlarini birlashtirishni talab etadigan umumiy mas’uliyatdir. Sun’iy intellekt olimning o‘rnini egallamasligi, balki uning ishonchli yordamchisi bo‘lishi lozim, dedi Rustam Jabborov.

Ma’ruzada O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi islom sivilizatsiyasi merosini ilmiy o‘rganish, asrab-avaylash va uni zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida keng jamoatchilikka yetkazishga xizmat qilayotgani alohida ta’kidlandi. Qayd etilganidek, Markaz muzey, ilmiy tadqiqot, ta’lim, raqamli texnologiyalar va xalqaro hamkorlikni o‘zaro uyg‘unlashtirgan zamonaviy ilmiy-ma’rifiy platforma hisoblanadi.

Shuningdek, ma’ruzada kelgusi 20–25 yilda sun’iy intellekt texnologiyalari qo‘lyozmalarni raqamlashtirish, tahlil qilish, restavratsiya qilish va turli tillarga tarjima qilish jarayonlarida muhim o‘rin egallashi, muzeylar esa eksponatlarni saqlash joyidan bilim yaratuvchi intellektual markazlarga aylanishi haqida fikrlar bildirildi.

Tadbir ICESCOga a’zo davlatlar o‘rtasida strategik istiqbolni rejalashtirish, madaniy merosni asrab-avaylash, sun’iy intellekt imkoniyatlaridan samarali foydalanish hamda musulmon mamlakatlari o‘rtasida ilmiy va madaniy hamkorlikni yanada mustahkamlash yo‘lidagi muhim qadamlardan biri sifatida e’tirof etildi.

 O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari