Hikoya qilinishicha, bir kishi o‘zining baxil o‘rtog‘inikiga mehmonga bordi. Uy egasi o‘g‘lini chaqirib, “O‘g‘lim, uyimizga biz uchun aziz bo‘lgan do‘stimiz mehmon bo‘lib keldi. Qassobga borib, bizga yarim kilo eng yaxshi go‘shtdan olib kel” dedi. Bola qassob oldiga ketdi. Oradan ma’lum vaqt o‘tib quruq qo‘l bilan qaytib keldi. Otasi undan “Go‘sht qani?” deb so‘radi.
Bola: “Qassobga borib, “Bizga eng yaxshi go‘shtdan berar ekansiz” dedim. U menga “Senga sariyog‘dek go‘sht beraman” dedi. Men o‘zimcha “Agar u shunday qiladigan bo‘lsa, nega go‘sht o‘rniga sariyog‘ olmayin?!” dedim-da, baqqol yoniga ketdim.
Borib, “Bizga eng yaxshi sariyog‘ingizdan berar ekansiz” dedim. U “Men senga asaldek sariyog‘ beraman” dedi. O‘zimcha “Agar shunday qiladigan bo‘lsa, yaxshisi asal ola qolaman” deb o‘yladim. Shu o‘y bilan asalfurushga ketdim.
Borib, “Bizga eng yaxshi asaldan berar ekansiz” dedim. Sotuvchi “Men senga musaffo suvdek asal beraman” dedi. O‘zimcha “Agar shunday qiladigan bo‘lsa, uyimizda musaffo suv bor-ku” dedim-da, hech narsa olmay keldim” deb javob berdi.
Ota o‘g‘lining gaplarini eshitgach, “Naqadar aqlli bolasan. Lekin bir narsani o‘ylamabsan. Bir do‘kondan boshqasiga borguningcha poyabzaling eskirgandir” deganda, o‘g‘li “Otajon, men mehmon amakining poyabzalini kiyib borib-keldim” dedi.
Bola baxillikda otasidan ham o‘tib ketgan edi. Bu esa noto‘g‘ri, xunuk tarbiyaning oqibatidir.
Ha, farzandlar ota-onalari qanday tarbiya qilsa, nimalarga odatlantirsa, shunday tarbiya topib ulg‘ayishadi. Shuning uchun ota-ona farzandlariga go‘zal axloqni o‘rgatishlari, o‘zlari bu borada namuna bo‘lishlari kerak.
“Vaziyatlarni boshqarish san’ati” kitobidan
Nozimjon Iminjonov tarjimasi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Padari buzrukvorim shunday dedilar: "Birodar! Darhaqiqat, ilm ato qilish va foyda yetkazish na ustozning, na voizning va na nasihat qiluvchining ishi. U narsa boshqa bir Zotning ato etganidir. Ilmni Alloh beradi. Biror vosita orqali beradi, kimnidir sabab ham qiladi. Agar biror odam ilm tolibi bo‘lib haqiqiy talab ila kelsa, u holda Alloh taolo ustozning qalbida uning uchun foydali bo‘ladigan narsani solib qo‘yadi. Yo‘qsa, biror kimsada o‘zgaga biror foyda yetkazish qudrati yo‘qdir. Toki, Alloh taoloning tavfiqi bo‘lmasa va U Zot iroda qilmasa, biror shaxs o‘zgaga foyda yetkaza olmaydi. Alloh xohlasa, bir jumla ila foyda yetkazishi mumkin. Agar xohlamasa, uzun va mazmundor va’zlar hammasi bekor ketadi".
Ulug‘larimizning bir gapi bor: "Tolibning (ilm) talabi barakotidan (ilm) aytuvchining qalbi va tiliga Alloh taolo eshituvchilar uchun foydali narsani joriy qilib qo‘yadi".
Din ilmining barakalari
Shayxul islom, Alloma Shamsul Haq Afg‘oniy rahmatullohi alayh aytadilar: «Devbandagi "Dorul ulum" madrasasida hadis ilmining bir talabasi vafot etdi. Janoza o‘qilib, dafn qilindi. Keyin vorislariga xat yuborildi. Masofa uzoqligi uchun xat olti oy deganda yetib bordi. Marhumning qarindoshlari kelishdi... Rektor Qori Muhammad Toyyib hazratlari bilan uchrashishdi va: "Biz mayyitni qabrdan qazib olib, yurtimizga olib ketishni xohlaymiz", deyishdi. Qori Muhammad Toyyib hazratlari ularga uzoq tushuntirdilar. Lekin ular juda qaysar edi, gapga kiray deyishmasdi. Shunda Qori Muhammad Toyyib hazratlari ularni mening huzurimga yubordilar. Men ham ularga uzoq tushuntirdim. Ular esa: "Biz mayyitni yo olib ketamiz, yoki butun qarindoshlarimiz bilan bu yerga ko‘chib kelib olamiz", deyishdi...
Xullas, qabr qazildi, ne xolki, olti oydan keyin mayyit kafanida bus-butun yotgan edi. Undan ajib xushbo‘y taralardi. Mayyitning jasadi qutiga solindi va hurmat yuzasidan bir talaba ular bilan birga yuborildi. Uning yurtiga temir yo‘l orqali borilar edi. Temir yo‘l vokzalida bojxona va nazoratchi xodimlar to‘xtatib: "Bu qutida mayyit emas, noqonuniy yo‘l ila olib ketilayotgan mushki anbar bor", deb, tobutni ochishga majburlashdi. Ochib qarasalar, ne ko‘z bilan ko‘rsinlarki, unda o‘lik jasad, ammo hadis ilmini o‘rganayotgan talabaning jasadi bor edi, undan judayam xush hid taralayotgan edi.
"Nasihatlar guldastasi" kitobidan